A ddylech chi rentu neu brynu?

Prynu eiddo fydd un o’r penderfyniadau ariannol mwyaf rydych chi’n debygol o’i wneud yn ystod eich bywyd. Ai dyma yw’r penderfyniad iawn i chi ar hyn o bryd – neu a fyddai’n well i chi rentu?

Morgais neu rent?

Mae prynu eich cartref eich hun yn gam mawr iawn. Felly mae’n bwysig yn gyntaf pwyso a mesur manteision ac anfanteision bod yn berchennog.

Manteision bod yn berchennog

  • Unwaith y byddwch wedi talu’ch morgais, chi fydd yn berchen ar eich cartref ac ni fydd yn rhaid i chi boeni am dalu am rywle arall i fyw.
  • Os yw gwerth eich cartref yn codi gallech ddefnyddio’r ecwiti hwnnw i’ch helpu i brynu cartref mwy neu i ariannu ymddeoliad mwy cyfforddus.
  • Gallwch wario ar wella eich cartref a chodi ei werth heb orfod gofyn i landlord.
  • Weithiau gall fod yn rhatach prynu na rhentu.

Anfanteision posibl o fod yn berchennog

  • Mae’n ymrwymiad mawr – bydd angen i chi fod yn sicr eich bod yn gallu fforddio yr hyn rydych chi’n ymgymryd ag ef.
  • Os yw gwerth eich eiddo yn gostwng, efallai na fyddwch yn gallu ei werthu os bydd eich dyled i’ch darparwr morgais yn fwy na gwerth eich cartref.
  • Pan fydd cyfraddau llog yn codi, bydd eich ad-daliadau’n codi hefyd. Mae’n bwysig eich bod yn barod am godiad.
  • Bydd angen i chi fod yn siŵr hefyd y gallwch fforddio costau cynnal a chadw, fel newid boeler os bydd yn torri neu drwsio to sy’n gollwng.
  • Os ydych chi’n ymestyn eich hun yn ormodol wrth brynu efallai na fydd gennych chi ddigon o arian i fynd allan am bryd o fwyd, gwyliau ac adloniant.
  • Mae gennych chi lai o hyblygrwydd na phan ydych chi’n rhentu. Er enghraifft, mae gwerthu a symud yn ddrytach oherwydd bydd gennych chi gostau gwerthwr eiddo a ffioedd cyfreithiol i’w talu.
  • Efallai na fydd hi’n hawdd bob amser i werthu’ch cartref, fe fyddwch yn ddibynnol ar yr hyn sy’n digwydd yn y farchnad.
  • Os ydych chi’n byw gyda rhywun arall ac yn gwahanu, bydd penderfynu beth i’w wneud gyda’r eiddo yn llawer mwy cymhleth a chostus.

Allwch chi fforddio prynu?

Y cam cyntaf tuag at brynu eiddo yw darganfod a allwch chi fforddio gwneud hynny.

Os prynwch gartref, bydd yn rhaid i chi dalu:

Cymharwch hyn â chostau rhentu ymlaen llaw a pharhaus wrth benderfynu pa un ai i rentu neu brynu.

Os na allwch fforddio prynu

Os na allwch fforddio’r costau ar hyn o bryd, meddyliwch am gychwyn cynllun cynilo i’ch helpu i gyrraedd eich nod.

Cymorth gan y Llywodraeth i brynu cartref

Os ydych ar incwm isel, neu yn brynwr tro cyntaf, yn weithiwr allweddol, neu fod gennych flaendal bach yn unig, mae yna gynlluniau tai ar gael i chi i’ch helpu i brynu’ch cartref.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?