A oes arnoch angen cynghorydd ariannol?

Os ydych yn bwriadu gwneud buddsoddiad, prynu cynnyrch neu gynllun ariannol hirdymor, bydd y cwestiwn a oes arnoch angen cyngor ariannol neu beidio yn dibynnu ar nifer o ffactorau fel y math o gynnyrch yr ydych yn chwilio amdano, pa mor gymhleth yw eich sefyllfa ariannol a’ch amgylchiadau personol a’ch nodau yn y tymor byr a’r hirdymor.

Pa wasanaethau mae cynghorwyr ariannol yn eu cynnig?

Mae cynghorwyr ariannol proffesiynol yn ‘ceisio ffeithiau’ lle maent yn gofyn cwestiynau manwl i chi am eich amgylchiadau, eich nodau a’ch parodrwydd a’ch gallu i gymryd risg gyda’ch buddsoddiad. Yna maent yn argymell cynnyrch ariannol sy’n addas ac yn fforddiadwy i chi.

Mathau o gynghorwyr ariannol

Gall cynghorwyr ariannol gynnig ystod o wasanaethau yn amrywio o gynnig cyngor cyffredinol ar gynllunio ariannol a buddsoddi hyd at gyngor mwy arbenigol ar addasrwydd cynnyrch neilltuol megis pensiwn.

Gyda chynnyrch buddsoddi, mae rhai cynghorwyr yn ‘annibynnol’ – sy’n golygu eu bod yn cynnig cyngor ar yr ystod gyfan o gynnyrch buddsoddi o’r farchnad, neu ran benodol o’r farchnad (e.e. pensiynau), tra bod eraill yn cynnig gwasanaeth ‘cyfyngedig’ sy’n golygu bod yr ystod o gynnyrch neu ddarparwyr a ystyrir ganddynt yn llai.

Beth yw’r manteision o gael cyngor?

Os ydych yn prynu yn seiliedig ar gyngor ariannol ac argymhelliad, dylech gael cynnyrch sy’n bodloni’ch anghenion ac yn addas ar gyfer eich amgylchiadau penodol.

Gan ddibynnu ar y math o gynghorydd a ddefnyddiwch, gallech gael mynediad hefyd at ystod fwy eang o ddewisiadau nag y gallech eu hasesu o ddifrif ar eich pen eich hun. Os prynwch yn seiliedig ar gyngor yna bydd gennych fwy o ddiogelwch os aiff unrhyw beth o’i le – gweler isod.

Bydd gennych chi fwy o ddiogelwch os aiff unrhyw beth o’i le os prynwch yn seiliedig ar gyngor. Er enghraifft, rhoddir diogelwch os oedd y cyngor a roddwyd yn anaddas, neu os canfuwyd na lwyddodd y cynghorydd i weithredu er eich lles gorau. Felly hefyd, byddai buddsoddwyr nad ydynt yn cael cyngor yn cael eu diogelu hefyd petaent yn cael eu camarwain neu gynnyrch yn cael ei gamwerthu iddynt.

Y gwahaniaeth rhwng gwerthiannau gyda chyngor a rhai ‘heb gyngor’

Bydd nifer o fanciau, cymdeithasau adeiladu a broceriaid arbenigol yn eich tywys trwy’r gwahanol ddewisiadau a gadael i chi benderfynu pa gynnyrch i’w gymryd.

Yn yr achos hwn rydych yn prynu’n seiliedig ar ‘wybodaeth’ ac ni fyddant fel arfer yn asesu a yw cynnyrch penodol yn addas neu beidio i’ch sefyllfa / anghenion chi. Sy’n golygu y bydd gennych lai o hawliau i gael iawndal os bydd y cynnyrch yn profi i fod yn anaddas.

I’r gwrthwyneb, os byddwch yn canfod bod gennych gynnyrch anaddas wedi i chi gael cyngor, efallai y bydd gennych achos dros ‘gam-werthu’ - er nid yw hyn yn eich diogelu rhag gwneud colledion os yw’r farchnad yn codi neu ddisgyn.

Beth fyddwch yn ei dalu am gyngor ariannol?

Wyddoch chi?

Mae nifer o gynghorwyr yn cynnig ymgynghoriad cychwynnol am ddim. Os nad ydych yn sicr a ydych angen cyngor, beth am wneud apwyntiad i weld beth allant ei wneud i chi?

O 31 Rhagfyr 2012 newidiodd y rheolau ynglŷn â ffioedd am gyngor ariannol. Os ydych yn chwilio am gyngor cyffredinol ar gynllunio ariannol neu gyngor ar brynu buddsoddiadau neilltuol mae’n debygol y byddwch yn talu ffi. Mae’n rhaid i gynghorwyr fod yn eglur o’r cychwyn ynglŷn â beth yw eu ffioedd a chytuno gyda chi ymlaen llaw sut y byddwch yn eu talu.

Fodd bynnag, gall rhai broceriaid morgeisi godi ffioedd cyn cychwyn am gyngor tra bydd eraill yn cael ffi cyflwynydd ar gyfradd safonol gan ddarparwr y cynnyrch. Fel arfer mae derbyn cyngor morgais yn uniongyrchol gan eich darparwr benthyciadau am ddim.

A yw’n rhatach prynu heb gael cyngor?

Ni fydd raid i chi dalu ffi am gyngor os gweithredwch heb dderbyn cyngor. Ond efallai y byddwch yn fwy tebygol o brynu cynnyrch sy’n anaddas ichi os buddsoddwch heb gymryd cyngor yn gyntaf.

Drwy geisio cyngor gallwch brynu cynnyrch gwell nag un a ddewiswch eich hun. Bydd gan gynghorydd arbenigedd a’r wybodaeth ddiweddaraf hefyd i ganfod y dewisiadau gorau, gan fod rhai cynnyrch ar gael trwy gynghorydd yn unig.

Felly pryd ydych chi angen cyngor ariannol?

Mae’r ateb yn dibynnu’n rhannol ar y cynnyrch a ffactorau eraill.

Cynnyrch cynilion arian parod

Os ydych yn bwriadu rhoi arian mewn cyfrifon cynilo, ISAs arian parod neu fondiau cyfradd sefydlog, gallech deimlo’n hyderus i asesu’ch opsiynau drwy ddefnyddio gwefannau cymharu a thablau cymharu. Gan fod y cynnyrch hyn yn weddol hawdd eu deall, efallai y byddwch o’r farn nad oes angen cyngor ariannol arnoch a gallwch brynu’n uniongyrchol gan ddarparwyr yn hawdd iawn.

Buddsoddiadau

Os ydych yn ystyried buddsoddi mewn cyfranddaliadau, ymddiriedolaethau unedau a buddsoddiadau eraill, efallai y byddwch yn ddigon hyderus i’w prynu gan frocer heb gymryd cyngor. Fodd bynnag, mae’r cynnyrch hyn yn anoddach eu deall na chynnyrch sy’n arbed arian parod, a thrwy beidio â chymryd cyngor, efallai na fyddwch yn llwyddo i ystyried yr holl opsiynau sydd ar gael ichi.

Mae yna risg hefyd y gallech brynu cynnyrch nad yw’n addas i chi oherwydd nad ydych yn ei ddeall.

Gofynnwch y cwestiynau hyn i chi’ch hun:

  • A oes gennych amser i wneud yr ymchwil?
  • A oes gennych lawer o brofiad, gwybodaeth neu sgiliau pan ddaw hi i fuddsoddi?
  • A allwch chi fforddio colli unrhyw arian?
  • Os bydd pethau’n mynd o chwith, a ydych yn gyfforddus yn cymryd cyfrifoldeb am unrhyw benderfyniadau buddsoddi gwael?

Os mai ‘Na’ yw’ch ateb i unrhyw un o’r rhain, yna efallai mai ceisio cyngor ariannol yw’ch dewis gorau. Wrth geisio penderfynu, ystyriwch hefyd gost unrhyw ffioedd yn erbyn y gost ariannol ac emosiynol o gael pethau’n anghywir os byddwch yn prynu heb gyngor.

Dilynwch y ddolen isod i gael awgrymiadau os ydych eisiau gwneud hyn eich hun. Neu darllenwch ein canllaw ar ddewis cynghorydd ariannol.

Yswiriant neu forgeisi

Gall rhai cynhyrchion yswiriant a morgeisi gael eu prynu gan ddefnyddio gwefannau cymharu prisiau, neu eu prynu yn uniongyrchol gan gyflenwyr.

Er hyn, gallech siarad â broceriaid arbenigol a wnaiff eich arwain trwy ystod o opsiynau a gallent gael bargen well fyth i chi. Chi sydd i benderfynu a ydych am brynu gyda chyngor neu heb gyngor.

I gael gwybod rhagor, darllenwch ein canllawiau isod:

Pensiynau

Os yw eich cyflogwr yn cynnig pensiwn gweithle efallai y bydd hefyd yn cynnig mynediad at gyngor neu yn cynnig cyfarwyddyd am ymuno â’u cynllun. Dylech gymryd y cynnig hwn os yw ar gael.

Os ydych yn bwriadu buddsoddi mewn pensiwn personol, i hybu eich pensiwn presennol neu i uno gwahanol goffrau o bensiynau presennol, mae’n fanteisiol fel arfer cael cyngor os nad ydych yn deall yn bendant sut mae’r cynnyrch hyn yn gweithio.

Buddsoddiadau hirdymor yw pensiynau felly rydych angen bod yn sicr eich bod yn deall y math o gronfa y byddwch yn buddsoddi ynddi, y risgiau a’r addasrwydd ar gyfer eich sefyllfa benodol.

Dysgwch ragor yn ein canllaw Ymddeoliad – pam ddylech chi gael cyngor?

Dod o hyd i gynghorydd ariannol

Os ydych yn meddwl bod cyngor ariannol yn addas i chi, darllenwch ein canllaw isod i ddeall mwy am gynghorwyr annibynnol yn erbyn rhai cyfyngedig a defnyddio’r ddolen i sefydliadau all roi cymorth i chi ddod o hyd i gynghorydd yn eich ardal chi.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?