Ail forgeisi neu forgeisi ail arwystl

Yn aml bydd morgeisi ail arwystl yn cael eu galw yn ail forgeisi oherwydd yr ail flaenoriaeth yw’r rhain wedi’ch prif forgais (neu’ch morgais arwystl cyntaf). Benthyciad wedi’i warantu yw hwn, sy’n golygu bod cartref y sawl sy’n cael benthyg yn cael ei ddefnyddio fel gwarant. Mae llawer o bobl yn eu defnyddio i godi arian yn hytrach nag ailforgeisio. Ond mae angen ichi fod yn ymwybodol o rai pethau cyn gwneud cais.

Sut mae cael ail forgais yn gweithio?

Ynystyried sut allwch chi gael ail forgais? Wel, dim ond os ydych chi eisoes yn berchennog cartref allwch chi wneud hyn. A dweud hynny, does dim rhaid i chi fod yn byw yn yr eiddo o reidrwydd.

Gall morgais ail arwystl fod yn fenthyciad o unrhyw swm o £1,000 i fyny.

Faint gaf i ei fenthyg ar ail forgais?

Mae morgais ail arwystl yn gadael ichi ddefnyddio unrhyw ecwiti sydd gennych yn eich cartref fel gwarant yn erbyn benthyciad arall. Mae’n golygu bod gennych chi ddau forgais ar eich cartref.

Yr ecwiti yw canran yr eiddo rydych chi’n berchen arno’n gyfan gwbl, sef gwerth y cartref ar ôl tynnu unrhyw forgais sy’n ddyledus arno.

Er enghraifft, os yw gwerth eich cartref yn £250,000 a £150,000 i’w dalu o hyd ar eich morgais, bydd gennych ecwiti o £100,000. Mae hynny’n golygu mai £100,000 yw’r uchafswm y gallwch ei fenthyg.

A ydych yn gymwys?

Erbyn hyn mae’n rhaid i ddarparwyr morgeisi gydymffurfio â rheolau mwy llym yn y DU a’r UE sy’n llywodraethu cyngor ar forgeisi, benthyca fforddiadwy a delio ag anawsterau talu. Golyga hyn bod yn rhaid i ddarparwyr wneud yr un gwiriadau fforddiadwyedd a chynnal ‘prawf straen’ ar amgylchiadau ariannol y benthyciwr ag ymgeisydd am brif forgais neu forgais preswyl cyntaf.

Yn awr bydd yn rhaid i fenthycwyr gyflwyno tystiolaeth y gallant fforddio talu’r benthyciad hwn yn ôl.

Am ragor o fanylion ar asesiadau fforddiadwyedd a’r dystiolaeth y gall fod angen i chi ei darparu i gefnogi eich cais, darllenwch Sut i ymgeisio am forgais.

Pam cael ail forgais?

Mae sawl rheswm pam y gallai morgais ail arwystl fod yn werth ei ystyried.

  • Os yw’ch statws credyd wedi lleihau ers cael eich morgais cyntaf, byddai ailforgeisio yn golygu y byddech yn talu mwy o log ar eich morgais cyfan, yn hytrach na dim ond ar y swm ychwanegol yr ydych eisiau ei fenthyg.
  • Os yw ffi ad-dalu cynnar eich morgais yn uchel, efallai y bydd yn rhatach cymryd morgais ail arwystl yn hytrach nag ailforgeisio.
  • Os ydych chi’n cael trafferth cael gafael ar ryw fath o fenthyciad heb ei warantu megis benthyciad personol, o bosibl am eich bod yn hunangyflogedig.

Pryd y gallai morgais ail arwystl fod yn rhatach nag ailforgeisio

Mae gan John a Claire forgais o £200,000 ar gyfradd sefydlog am bum mlynedd a thair blynedd i fynd cyn diwedd cyfnod y gyfradd sefydlog. Mae gwerth eu cartref wedi codi ers iddynt gymryd y morgais.

Mae gan eu morgais gosb ad-dalu’n gynnar o 5% o werth y morgais, sy’n gyfanswm o £10,000.

Maent wedi penderfynu cychwyn teulu ac maent eisiau cael benthyg £25,000 i adnewyddu’u cartref. A ddylen nhw ailforgeisio neu gymryd morgais ail arwystl?

  • Os byddant yn ailforgeisio, bydd yn rhaid iddynt dalu’r gosb o £10,000 a does dim sicrwydd y byddant yn gallu cael cyfradd llog gwell na’r un y maent yn ei thalu ar hyn o bryd – yn wir efallai y bydd yn rhaid iddynt dalu mwy.
  • Os byddant yn cymryd morgais ail arwystl, byddant yn talu cyfradd llog uwch ar y £25,000 nag y maent yn ei thalu ar eu morgais cyntaf, a ffioedd am drefnu’r morgais ail arwystl. Ond, bydd hyn yn llawer llai na thalu’r ffi ad-dalu cynnar o £10,000 a chyfradd llog uwch o bosibl ar eu morgais cyntaf.

Mae John a Claire yn penderfynu cymryd benthyciad wedi’i warantu nad oes iddo unrhyw gosbau ad-dalu cynnar ar ôl tair blynedd (pan fydd y cynnig ar eu prif forgais yn dod i ben). Bryd hynny gallant benderfynu a oes modd ailforgeisio’r ddau fenthyciad er mwy cael cynnig gwell.

Pryd i beidio â defnyddio morgais ail arwystl

Yn 2014, cafodd 447 o eiddo eu hadfeddiannu gan ddarparwyr benthyciadau ail arwystl.

Ffynhonnell: Y Gymdeithas Cyllido a Phrydlesu

Er y gall ail forgeisi fod yn ddefnyddiol, mae’n gam mawr i gymryd un ac mae angen i chi ystyried y manteision a’r anfanteision.

  • Os ydych chi eisoes prin yn llwyddo i ad-dalu’ch morgais. Gallech chi golli’ch cartref os na allwch chi wneud yr ad-daliadau ar naill ai’ch morgais neu’r morgais ail arwystl.
  • Er mwyn cyfuno dyledion. Mae defnyddio morgais ail arwystl – a all bara am hyd at 25 mlynedd – i dalu dyledion llai, megis dyledion ar gardiau credyd neu fenthyciadau bach heb eu gwarantu, yn golygu y gallech chi fod yn talu mwy o log yn yr hirdymor. Rydych chi hefyd yn newid credyd heb ei warantu yn gredyd wedi’i warantu, a allai gynyddu’r risg o’ch eiddo’n cael ei adfeddiannu.

Beth os byddwch yn symud tŷ?

Os byddwch yn gwerthu’ch cartref bydd angen ichi dalu gweddill eich morgais ail arwystl neu ei drosglwyddo i forgais newydd.

Rhai pethau i’w hystyried

Mae’n syniad da cael cyngor gan gyfreithiwr cyn eich bod yn newid y ffordd rydych yn berchen ar eiddo. Bydd yn medru rhoi help i chi ddod o hyd i fenthyciad sy’n gweddu orau â’ch anghenion a’ch sefyllfa ariannol.

Bydd angen iddo ddilyn y rheolau a osodir gan yr FCA wrth ddelio â chi. Nod y rheolau hyn yw eich diogelu chi.

Os dewiswch beidio â chael cyngor ffurfiol, rydych mewn perygl o gael benthyciad sy’n anaddas i chi. Os digwydd hyn, gallech gael anhawster cyflwyno cwyn llwyddiannus.

Wrth ystyried ail forgais, cofiwch:

  • Ewch at eich benthyciwr presennol a gofyn iddo faint fyddai’n ei godi am fenthyciad ychwanegol
  • Chwilio am y fargen orau – gwnewch yn siŵr eich bod yn cael y gyfradd orau drwy gymharu APRC (cyfradd codi tâl ganrannol flynyddol) y gwahanol ddarparwyr benthyciadau, tymor y benthyciad a’rcyfanswm y byddai’n rhaid ichi ei dalu’n ôl, a’r
  • Mynnwch wybod beth yw union delerau’r morgais, y ffioedd, y ffioedd ad-dalu’n gynnar a’r gyfradd llog

Cynnig rhwym

Pan gewch gynnig gan ddarparwr, bydd angen iddo roi eglurhad digonol i chi o nodweddion hanfodol y benthyciad. Bydd angen iddo hefyd roi dogfen bersonol i chi sy’n:

Dalen Wybodaeth Safonol Ewrop (ESIS)

Byddant hefyd yn rhoi dogfen bersonol i chi, o bosibl o’r enw Dalen Wybodaeth Safonol Ewrop, sydd yn:

  • Crynhoi nodweddion megid unrhyw ffioedd, yr APRC a newidiadau i’ch ad-daliadau misol os bydd y cyfraddau llog yn codi tu hwnt i bwynt penodol.
  • Ailadrodd rhai o fanylion eich cais am fenthyciad.
  • Esbonio amodau’r cynnig.

Cyfnod myfyrio

Mae gennych yr hawl i aros saith niwrnod o’r amser pan wneir y cynnig i ystyried os ydych chi eisiau ei dderbyn. Efallai y bydd rhai darparwyr benthyciadau yn rhoi mwy na saith niwrnod i chi.

Yn ystod y cyfnod hwn, mae cynnig y darparwr benthyciadau yn rhwymol a bydd yn cadw at yr amodau a gynigiwyd i chi. Ond mae yna ambell eithriad - er enghraifft, os canfyddir bod yr wybodaeth a roddoch yn y cais yn ffug.

Mae’n syniad da i fanteisio ar y cyfnod hwn i nid yn unig ystyried y cynnig a dderbynioch, ond hefyd i’w gymharu i fenthyciadau eraill.

Does dim rhaid i chi aros tan ddiwedd y cyfnod myfyrio i roi gwybod i’r darparwr benthyciadau y byddwch yn derbyn y morgais os ydych chi’n sicr eich bod eisiau bwrw ymlaen â hyn.

Y risgiau a’r opsiynau eraill

Gan fod morgais ail arwystl yn ddigon tebyg i’ch morgais cyntaf, mae’ch cartref mewn perygl os na fyddwch yn gwneud yr ad-daliadau.

Os byddwch yn gwerthu’ch cartref, bydd y morgais arwystl cyntaf yn cael ei glirio’n llawn cyn y bydd unrhyw arian yn mynd tuag at ad-dalu’r ail arwystl, er y bydd benthyciwr yr ail arwystl yn gallu dod ar eich ôl am y diffyg.

Benthyciadau personol ac ailforgeisio

Os nad oes gennych chi ffi ad-dalu cynnar mawr ar eich morgais, mae gennych chi rywfaint o ecwiti yn eich cartref a’ch amgylchiadau heb newid, mae’n debygol y byddai’n well ichi ailforgeisio neu gymryd benthyciad ychwanegol ar y morgais gan yr un darparwr. Gallwch weld enghraifft ymhellach i fyny’r.

Mwy ar fanteision ac anfanteision Benthyciadau personol.
Darllenwch fwy am Ailforgeisio i gwtogi costau.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?