Am ba hyd fydd eich arian yn para yn eich ymddeoliad?

Gall ymddeoliad bara 30 o flynyddoedd neu ragor yn ddibynnol ar ba bryd y byddwch yn ymddeol a pha mor hir y byddwch yn byw. Mae’n debygol y bydd eich incwm yn eich ymddeoliad yn dod o amryw o ffynonellau yn cynnwys Pensiwn y Wladwriaeth, unrhyw bensiynau eraill a gasgloch wrth i chi weithio ac unrhyw gynilion a buddsoddiadau sydd gennych chi.

Cyn i chi roi’r gorau i’ch gwaith bydd angen i chi wneud yn siŵr y byddant yn rhoi digon o arian i chi fyw arno drwy gydol eich ymddeoliad.

Pa mor hir fydd fy ymddeoliad?

Mae’r rhan fwyaf o bobl yn amcangyfrif yn rhy isel pa mor hir y byddant yn byw. Mae gan ddyn 65 oed 50% o obaith o fyw at 87 oed ac mae gan ddynes 50% o obaith o fyw at 90 oed (Ffynhonnell: Swyddfa Ystadegau Gwladol (ONS) 2014). Os ydych chi wedi cynllunio i fyw am 20 mlynedd mewn ymddeoliad a byddwch yn byw yn hirach na hyn, gallech brofi anhawster ariannol yn ddiweddarach yn eich bywyd.

Gan nad yw’r rhan fwyaf ohonom yn gwybod am ba hyd y byddwn yn byw mae’n anodd rhagweld am ba hyd y bydd angen i’r arian bara. Ni ddylech ddefnyddio’ch arian i gyd yn rhy gyflym a bod mewn peryg o fod yn brin o arian yn ddiweddarach. Ar y llaw arall, nid ydych yn dymuno gorfod byw’n fwy cynnil nag sydd raid.

Rhaid i chi hefyd ystyried sut allai chwyddiant effeithio ar faint o arian y byddwch ei angen i fyw arno a pha mor hir fydd eich cynilion yn para.

Am ba hyd fydd eich arian yn para?

Mae angen i’ch arian ymddeoliad bara mor hir ag y byddwch chi. Gan nad ydym yn gwybod am ba hyd y byddwn yn byw mae hynny’n anodd cynllunio ar ei gyfer. Ond beth allwch chi ei wneud yw sicrhau eich bod yn defnyddio cymaint o’ch arian ag y gallwch i sefydlu digon o incwm a fydd yn talu am y pethau hanfodol (fel eich cartref, bwyd a biliau) am weddill eich bywyd.

Chwyddiant

Mae prisiau’n dueddol o godi dros amser felly os ydych am barhau â’ch safon byw byddwch angen i’ch incwm ymddeol gynyddu’n unol â chwyddiant.

Bob blwyddyn mae Pensiwn y Wladwriaeth yn cynyddu yn unol â chyfradd chwyddiant o leiaf ac os cewch chi incwm ymddeol gan gyn gyflogwr, yn aml mae hwn yn codi yn unol â chyfradd chwyddiant neu swm penodol bob blwyddyn.

Os byddwch yn dibynnu ar gynilion a buddsoddiadau i hybu’ch incwm, mae’n debyg y byddwch angen cynyddu’r swm a gymerwch ohonynt dros y blynyddoedd os dymunwch i’ch incwm bara cymaint ag yr arferai.

Os cymerwch fwy o incwm nag a enillir drwy eich cynilion a’ch buddsoddiadau bob blwyddyn, yn raddol byddwch yn defnyddio’ch arian cyfalaf. Po hiraf y digwydd hynny, po leiaf o gynilion fydd gennych chi a chynyddu fydd y peryg o’r arian hwnnw’n rhedeg allan.

Incwm diogel

Incwm diogel yw unrhyw incwm rheolaidd y gallwch ddibynnu arno am weddill eich oes. Mae’n debyg y bydd gennych chi ychydig o incwm diogel yn eich ymddeoliad.

Mae eich Pensiwn y Wladwriaeth wedi’u warantu am oes. Efallai y bydd incwm ymddeoliad yn ddyledus i chi gan gyn gyflogwr os oeddech chi mewn pensiwn yn seiliedig ar gyflog neu bensiwn â buddion wedi’u diffinio (fel cynllun pensiwn cyflog terfynol neu yrfa gyfartalog). Bydd hyn yn rhoi incwm rheolaidd i chi am oes.

Efallai y byddwch wedi cyfrannu at gynllun pensiwn cyflogwr neu breifat gan greu eich cronfa bensiwn eich hun. Os bydd angen i chi ychwanegu at eich incwm diogel, gallech ddefnyddio peth o’r arian hwn i brynu blwydd-dal oes. Polisi yswiriant yw hwn sydd, yn gyfnewid am gyfandaliad, yn gwarantu talu incwm rheolaidd i chi am oes waeth pa mor hir fyddwch chi’n byw. Gallwch drefnu bod yr incwm hwn yn cynyddu dros amser er mwyn i’w werth beidio â chael ei ostwng gan chwyddiant. Mae’r incwm hwn yn ddiogel felly does dim peryg iddo redeg allan.

Incwm hyblyg

Os oes gennych chi ddigon o incwm yn eich ymddeoliad gallech ddewis gadael eich cronfa bensiwn wedi ei buddsoddi a chymryd incwm hyblyg neu gyfandaliadau ohoni yn ôl yr angen. Mae cyfle i’ch cronfa bensiwn dyfu ond mae peryg hefyd y gall buddsoddiadau ostwng yn eu gwerth. Os dibynnwch ar hyn i roi incwm i chi, efallai y bydd angen i chi leihau’r swm a gymerwch os gostyngir gwerth eich cronfa neu os bydd peryg i’ch arian redeg allan os byddwch yn byw yn hirach nag a gynlluniwyd gennych.

Felly hefyd ar gyfer unrhyw gynilion neu fuddsoddiadau eraill sydd gennych chi. Gallwch gymryd incwm hyblyg ohonynt ond bydd angen i chi fonitro faint a gymerwch er mwyn i’r arian bara. Os bydd angen i’ch cynilion a’ch buddsoddiadau bara’n hirach nag a gynlluniwyd gennych neu nid ydynt yn ennill cymaint o incwm neu log â’r disgwyl, yna efallai y bydd angen i chi leihau’r lefel o incwm neu wynebu’r peryg o redeg allan o arian.

Am ragor o wybodaeth, gweler ein Hofferyn ar ddewisiadau incwm ymddeoliad.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?