Beth i’w wneud gyda phensiwn rhywun pan fydd wedi marw

Nid yw pensiynau yn ‘rhoi trefn ar eu hunain’ yn awtomatig pan fydd rhywun yn marw. Mae’n bosibl y gallai priod neu fuddiolwr arall elwa. Ond mae’r swm sy’n cael ei hawlio yn dibynnu ar y math o bensiwn, oed yr ymadawedig a’u buddiolwyr.

Beth i’w wneud am ei Bensiwn y Wladwriaeth

Os yw’r unigolyn sydd wedi marw yn derbyn Pensiwn y Wladwriaeth, dylech ddweud wrth y Gwasanaeth Pensiwn ei fod ef neu ei bod hi wedi marw er mwyn atal y taliadau.

Galwch linell gymorth y Gwasanaeth Pensiwn ar 0345 606 0265 (costau galw yn gymwys).

Hawlio ei Bensiwn y Wladwriaeth

Fe allai fod hawl gennych i daliadau pensiwn ychwanegol o Bensiwn y Wladwriaeth eich priod neu bartner sifil. Mae’n dibynnu ar swm y cyfraniadau Yswiriant Gwladol y gwnaeth ef neu hi eu talu a phryd y gwnaethoch chi a’ch priod neu bartner sifil gyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth.

Os nad ydych chi wedi cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth, fe allech chi fod yn gymwys hefyd i hawlio budd-daliadau profedigaeth.

Cysylltwch â’r Gwasanaeth Pensiwn ar 0800 731 7898 (am ddim i ffonio) i ganfod a ydych chi’n gymwys i hawlio.

Mae rhagor o wybodaeth am hyn ar gael hefyd ar wefan GOV.UK.

Beth i’w wneud am ei bensiynau personol a gweithle

Os ydych yn ymdrin â materion rhywun ar ôl ei farwolaeth, bydd angen i chi wirio’i waith papur i weld a oedd ganddo unrhyw gynlluniau pensiwn personol neu weithle.

Os felly, cysylltwch â’r darparwr pensiwn i weld faint o arian oedd ganddo a beth i’w wneud nesaf.

Os nad ydych chi’n gwybod pwy yw’r darparwr pensiwn a bod yr ymadawedig yn gyflogedig, cysylltwch â’i gyflogwr i weld a oedd pensiwn gweithle cyfredol.

Mae’r swm y gallwch chi ei hawlio a phryd y gallwch hawlio yn dibynnu ar ba fath o bensiwn personol neu weithle ydyw.

Rhaid i chi hefyd ganfod a yw unrhyw bensiynau personol neu weithlu yn

Unwaith mae’r wybodaeth hon yn hysbys i chi, rhaid i chi gysylltu â’r darparwr pensiwn, neu gyflogwr os yw’n gynllun gweithle. Rhaid i chi ganfod faint oedd gan yr ymadawedig, a sut i hawlio’r pensiwn hwnnw.

Gallwch ddefnyddio’r llythyr templed hwn (DOC 28KB) i gysylltu â’r darparwr pensiwn.

Os nad oes unrhyw sôn am bensiwn personol neu weithle, ond eich bod chi’n credu bod gan yr ymadawedig un, cysylltwch â’r Gwasanaeth Olrhain Pensiynau neu ar 0345 600 2537 (costau galw yn gymwys).

Pensiynau cyfraniadau wedi’u diffinio

Mae rheolau treth gwahanol yn gymwys wrth etifeddu pensiwn cyfraniadau wedi’u diffinio. Mae’n dibynnu pa un a yw’r unigolyn wedi marw cyn 75 neu ar ôl hynny:

Os yw’r unigolyn wedi marw cyn 75 oed:

  • Os oedd yn derbyn incwm o flwydd-dal oes sengl, bydd hyn yn stopio oni bai bod ‘cyfnod gwarantedig’ ynghlwm wrth y blwydd-dal. Os felly, bydd yn parhau i gael ei dalu yn ddi-dreth hyd at ddiwedd y cyfnod gwarantedig (fel arfer 5 neu 10 blynedd).
  • Os oedd yn flwydd-dal oes ar y cyd, bydd incwm yn dal i gael ei dalu i’r goroeswr (hefyd yn ddi-dreth) hyd at ei farwolaeth. Ond fel arfer bydd hyn ar gyfradd ostyngol (hanner sy’n gyffredin). Os nad ydych chi’n siŵr pa un oedd ganddo, gofynnwch i’r darparwr blwydd-dal.
  • Os oedd gan yr ymadawedig bensiwn tynnu i lawr mynediad hyblyg a sefydlwyd neu y cafwyd mynediad ato yn gyntaf ar ôl 5 Ebrill 2015, bydd unrhyw arian a dalwyd o fewn dwy flynedd i farwolaeth y deiliad pensiwn yn cael ei dalu yn ddi-dreth.
  • Serch hynny, os yw’r pensiwn yn cael ei hawlio mwy na dwy flynedd ar ôl marwolaeth y deiliad pensiwn, efallai y bydd angen talu treth.
  • Bydd unrhyw arian a dynnir allan o’r cynllun pensiwn cyn marwolaeth (neu unrhyw fuddsoddiad a brynir gydag arian o’r cynllun pensiwn), yn cyfrif fel rhan o ystâd yr ymadawedig ac fe allai fod yn amodol ar Dreth Etifeddiant.
  • Bydd yr arian yn y pensiwn yn parhau i dyfu yn ddi-dreth cyhyd â’i fod yn parhau wedi’i fuddsoddi.

Os yw’r unigolyn wedi marw yn 75 oed neu hŷn:

  • Os wnaeth dderbyn incwm o flwydd-dal oes sengl, bydd hyn yn dod i ben oni bai bod ‘cyfnod gwarantedig’. Os felly, fe’i telir i’r buddiolwyr hyd at ddiwedd y cyfnod gwarantedig. Bydd treth incwm yn gymwys ar y taliadau.
  • Os oedd yn flwydd-dal ar y cyd, bydd incwm yn parhau i gael ei dalu i’r goroeswr, a bydd treth incwm yn gymwys.
  • Bydd unrhyw arian a gymerir fel cyfandaliad neu fel incwm o gynllun tynnu i lawr mynediad hyblyg neu o unrhyw bot pensiwn heb ei gyffwrdd, yn cael ei ychwanegu at incwm arall buddiolwr ac yn cael ei drethu yn y ffordd arferol.

Pensiynau buddion wedi’u diffinio

Mae sut y mae pensiwn buddion wedi’u diffinio yn cael ei dalu yn dibynnu ar ba un a oedd yr ymadawedig wedi ymddeol ai peidio.

Os nad oedd yr ymadawedig wedi ymddeol hyd yma:

  • Bydd y rhan fwyaf o gynlluniau yn talu cyfandaliad sydd fel arfer yn ddwy neu’n bedair gwaith eu cyflog.
  • Os oedd yr ymadawedig yn iau na 75 oed, mae’r cyfandaliad hwn yn ddi-dreth.
  • Mae’r math hwn o bensiwn fel arfer yn talu ‘pensiwn goroeswr’ trethadwy i briod, partner sifil neu blentyn dibynnol yr ymadawedig.

Os oedd yr ymadawedig wedi ymddeol:

  • Os oedd yr ymadawedig yn derbyn pensiwn o gynllun buddion wedi’u diffinio, bydd pensiwn gostyngol yn aml yn parhau i gael ei dalu i briod, partner sifil neu ddibynnydd arall hyd nes iddo/iddi farw.
  • Gwiriwch â’r cynllun pensiwn neu ddarparwr pa fudd-daliadau mae gennych hawl iddynt.

Lwfans Oes

Os yw cyfanswm gwerth holl gynilion pensiwn yr ymadawedig yn fwy na’r lwfans oes, efallai y bydd angen i chi dalu mwy o dreth ar unrhyw gynilion pensiwn y byddwch chi’n eu hetifeddu.

Ar hyn o bryd mae’r cyfyngiad lwfans yn £1 miliwn ar gyfer y flwyddyn dreth 2016-17.

Mwy o gymorth i roi trefn ar bensiwn

Os ydych chi angen rhagor o wybodaeth am roi trefn ar bensiwn rhywun sydd wedi marw, neu sut y dylech chi hawlio’i bensiwn, cysylltwch â’r Gwasanaeth Cynghori ar Bensiynau.