Beth petai chi’n anhapus gyda’r gofal a gewch

Mae’r rhan fwyaf o bobl yn cael profiadau da gyda’r gofal a gânt ond gall problemau godi weithiau ac efallai y byddwch yn dymuno gwneud cwyn. Pa un ai bod y gofal yn cael ei ddarparu adref ynteu mewn cartref gofal, neu eich bod wedi prynu offer gofal fel cymhorthyn symudedd, mae’n bwysig i chi fod yn ymwybodol o’ch hawliau.

Eich hawliau i gael gofal o safon dderbyniol

Mae cartrefi gofal a gofal cartref yn cael eu rheoli:

Maent oll yn gyfrifol am sicrhau bod y gofal yr ydych yn ei gael, p’un ai’n cael ei ddarparu adref neu mewn cartref gofal, yn cwrdd â safonau sylfaenol cenedlaethol.

Nid dim ond canllawiau yw’r safonau hyn – mae gan ddarparwyr oblygiadau cyfreithiol i sicrhau eich bod chi’n ddiogel, yn gyfforddus ac yn cael eich parchu. Ac os na fydd popeth yn iawn, mae gennych hawl cyfreithiol i gwyno.

Rôl comisiynau safon gofal y DU

Yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon, cyfrifoldeb y cyrff rheoli yw gwirio bod pob darparwr gofal cofrestredig yn cwrdd â safonau ansawdd a diogelwch pwysig – ond nid yw eu gwaith yn cynnwys ymdrin â chwynion unigol ynglŷn â gwasanaethau’r darparwyr.

Er hyn, bydd y Care Inspectorate yn yr Alban yn ymchwilio i gwynion yn erbyn darparwyr, ac mae ganddo’r gallu i orfodi argymhellion neu hyd yn oed ddirymu trwydded gweithredu’r darparwr.

Sut i wneud cwyn

Cychwyn arni

Gallwch ddatrys nifer fawr o broblemau trwy gael sgwrs anffurfiol gydag aelod o staff neu reolwr y cartref gofal neu’r gwasanaeth. Ond os na fydd hynny’n gweithio, neu os mai’r aelod o staff neu’r rheolwr yw’r broblem, bydd angen i chi wneud cwyn swyddogol.

Yn ôl y gyfraith, mae’n rhaid i bob darparwr iechyd a gwasanaeth gofal cymdeithasol cofrestredig gael trefn gwyno sydd ar gael i chi ei gweld – fe ddylai hyn fod wedi ei egluro i chi pan symudoch i mewn neu pan gychwynoch chi ddefnyddio’r gwasanaeth.

Gofynnwch am gopi o bolisi cwynion y darparwr fel y byddwch yn gwybod beth i’w wneud.

Y camau nesaf – gwneud cwyn i’ch awdurdod lleol

Os ydych yn dal i fod yn anhapus gyda’r ateb a gewch gan eich darparwr gofal, a bod y cyngor lleol yn talu’n llwyr neu yn rhannol am eich gofal, fe ddylech gwyno trwy eu hadran gwasanaethau cymdeithasol. Byddant yn ymchwilio i’r gŵyn ac yn gweithredu fel bo’n briodol.

Cwynion i’r Ombwdsmon

Os ydych yn ariannu ac yn trefnu eich gofal eich hun fe ddylech gyflwyno eich cwyn yn uniongyrchol i’r Ombwdsman Llywodraeth Leol ac/neu Ombwdsmon y Gwasanaeth Iechyd, ond dim ond ar ôl i’ch darparwr gofal gael cyfle teg i ddatrys y materion.

Yn Lloegr

Yr Ombwdsmon Llywodraeth Leol ddylai fod eich pwynt cyswllt cyntaf petaech yn teimlo y dylid mynd â’r gŵyn am ofal preswyl neu nyrsio gam ymhellach na’ch cyngor lleol. Dim ond cwynion ynglŷn â’r Gwasanaeth Iechyd y gall Ombwdsmon y Gwasanaeth Iechyd ymdrin â nhw.

Yng Nghymru, yr Alban neu Ogledd Iwerddon

Gweithrediadau cyfreithiol

Os ydych yn meddwl bod eich achos yn cynnwys esgeulustod troseddol neu dwyll, fe ddylech siarad gyda chyfreithiwr. Ac os ydych yn credu bod gweithredoedd troseddol difrifol yn digwydd, megis camdrin corfforol, lladrata neu fathau eraill o weithgaredd troseddol, fe ddylech gysylltu gyda’r heddlu.

A ddylech chi barhau i dalu am y nwyddau gofal neu’r gwasanaeth yr ydych yn anhapus amdanynt?

Peidiwch â gwrthod talu am unrhyw nwyddau gofal neu wasanaeth heb yn gyntaf gael gyngor proffesiynol ynglŷn â’ch hawliau a’ch cyfrifoldebau. Cysylltwch â’ch awdurdod lleol os mai nhw sy’n rhedeg y cartref gofal, neu ewch i gael cyngor gan eich swyddfa Cyngor ar Bopeth leol.

Cael cymorth a chyngor ynglŷn â sut i wneud cwyn

Awgrym da

Cadwch gopïau o unrhyw ebostiau a llythyrau a yrrwyd gennych, a sicrhewch eich bod yn gyrru unrhyw bost drwy ddanfoniad wedi’i gofnodi.

Mae’n syniad da gofyn i ffrind neu berthynas eich helpu gyda’r gŵyn, yn enwedig os yw’n ymwneud â chyfarfod wyneb yn wyneb gyda rheolwr y cartref gofal neu’r gwasanaeth yr ydych yn cwyno amdano.

Gallwch gael cyngor hefyd gan:

Gwneud cwyn am nwyddau gofal

Pan brynwch rhywbeth, mae’r gyfraith yn rhoi rhai hawliau i chi sydd yn eich diogelu petai’r eitem wedi torri neu ddim yn gweithio – mae hyn yn cynnwys offer neu gymhorthion symudedd neu dasgau dyddiol. Os mai’r cyngor drefnodd ac a brynodd y nwydd gofal ar eich cyfer, gadewch iddynt wybod ac fe ddylent gael un arall i chi.

Os mai chi brynodd y nwydd gofal yn uniongyrchol, ewch yn ôl at yr adwerthwr gan ofyn am eich arian yn ôl neu un arall yn ei le. Os na chewch chi’ch plesio wedi hyn, cysylltwch â’ch swyddfa Cyngor ar Bopeth leol am gymorth i fynd â’r mater ymhellach.

Os wnaethoch dalu am y nwydd neu’r gwasanaeth gyda cherdyn credyd, a bod yr arwerthwr yn gyndyn o wrando, fe allech gael cymorth o bosib gan eich darparwr cerdyn credyd. Cysylltwch â nhw’n uniongyrchol i weld sut allan nhw helpu.

Gwneud cwyn am gynnyrch gofal ariannol

  1. Os ydych wedi prynu cynnyrch gofal ariannol a’ch bod yn anfodlon gyda’r gwasanaeth, gofynnwch am gopi o drefn gwyno’r cwmni a chyfeiriwch gŵyn yn uniongyrchol atynt. Mae cwmnïau sy’n cael eu rheoleiddio gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol yn gorfod cael un.
  2. Os na chewch eich bodloni, cysylltwch â Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannolyn agor mewn ffenestr newydd i wneud cwyn.
  3. Os ydych yn dal i fod yn anhapus wedi i Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol ystyried eich cwyn, gallwch fynd â’r mater i’r llys. Er hyn, cofiwch y bydd y llys gan amlaf yn debygol o gytuno gyda phenderfyniad Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol, a gall fod yn daith hir a chostus.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?