Ble i brynu buddsoddiadau

Mae nifer o ffyrdd y gallwch brynu buddsoddiadau. Darllenwch ymlaen i gael trosolwg o’ch prif opsiynau. Cyn gwneud unrhyw benderfyniadau buddsoddi, mae angen i chi sicrhau bod y cynnyrch rydych yn bwriadu eu prynu yn addas ar gyfer eich nodau, eich terfynau amser a’ch agwedd at fentro.

Cyn i chi brynu

Cwblhewch holiadur canfod ffeithiau ariannol a’i ddefnyddio i lunio cynllun buddsoddi sy’n amlinellu’r mathau o gynnyrch sydd eu hangen arnoch. Os nad ydych wedi gwneud hyn eto, dilynwch y dolenni isod i ddechrau arni.

Ble y gallwch brynu cynhyrchion buddsoddi?

Dengys y tabl hwn y ffyrdd mwyaf poblogaidd o brynu buddsoddiadau. Mae rhagor o fanylion ar bob un isod.

Buddsoddiad Ble i brynu
Stociau a Chyfranddaliadau

Cyfranddaliadau, gwarannau llog sefydlog

Ymddiriedolaethau buddsoddi

(Gellir cwmpasu’r rhan fwyaf o fewn ISA neu bensiwn)
  • Drwy wasanaeth neu lwyfan stocbroceru ar-lein
  • Drwy gynghorydd ariannol
  • Drwy fanc neu gymdeithas adeiladu
  • Defnyddiwch frocer stoc cleientiaid preifat
Cronfeydd

Ymddiriedolaethau Uned a Chwmnïau Buddsoddi Penagored

(Gellir eu cwmpasu o fewn ISA neu bensiwn)
  • Prynwch drwy frocer disgownt
  • Prynwch drwy wasanaeth stocbroceru, archfarchnad cronfeydd neu lwyfan arall
  • Prynwch yn uniongyrchol gan reolwyr cronfeydd
  • Drwy gynghorydd ariannol, banc neu gymdeithas adeiladu
Cynhyrchion buddsoddi sy’n gysylltiedig ag yswiriant bywyd

Gwaddolion

Bondiau buddsoddi

**Blwydd-daliadau
  • Yn uniongyrchol o gwmni yswiriant bywyd
  • Drwy gynghorydd ariannol, banc neu gymdeithas adeiladu
  • Os ydych yn chwilio am flwydd-dal darllenwch eich canllaw Sut i chwilio am flwydd-dal

Defnyddio gwasanaethau stocbroceru ar-lein, archfarchnadoedd cronfeydd a llwyfannau eraill

Os ydych yn prynu cyfranddaliadau a buddsoddiadau tebyg yn uniongyrchol, mae angen ichi ddefnyddio gwasanaeth stocbroceru. Mae gan rai cwmnïau’n ganghennau o hyd ac mae gan y mwyafrif o fanciau’r stryd fawr wasanaeth delio cyfranddaliadau.

Mae rhai cwmnïau stocbroceru’n cynnig gwasanaeth seiliedig ar y ffôn. Ond y ffordd fwyaf cyffredin i brynu a gwerthu cyfranddaliadau yw trwy wasanaeth ar-lein. Pan ddefnyddiwch wasanaeth broceru ar-lein gallwch wneud eich gwaith ymchwil eich hun a phenderfynu beth sy’n iawn i chi neu ddefnyddio eu gwasanaeth cynghori, os oes ganddynt un.

Mae gwasanaethau ar-lein lle y gallwch weld, prynu a gwerthu stociau, cyfranddaliadau a chronfeydd buddsoddi, i gyd mewn un man, yn fwyfwy poblogaidd. Hefyd mae’r mwyafrif yn caniatáu ichi fuddsoddi drwy ISAs a chynlluniau pensiwn os ydych eisiau gwneud hynny. Y dyddiau hyn, cyfeirir at y gwasanaethau hyn yn gasgliadol fel ‘llwyfannau’.

Er y gallai’r term hwn fod yn newydd ichi, efallai eich bod wedi defnyddio llwyfannau yn y gorffennol, er enghraifft, os ydych wedi prynu cronfeydd buddsoddi drwy archfarchnad cronfeydd. Fel arfer dyma ffordd ratach i fuddsoddi mewn cronfeydd na mynd yn uniongyrchol at ddarparwr y gronfa.

Byddwch yn ofalus o ffioedd wrth fuddsoddi drwy lwyfan. Mae ffi flynyddol fel arfer. Yn y gorffennol, gallai’r ffi hon fod wedi ei chasglu drwy gost reoli flynyddol y gronfa. Ond ers mis Ebrill 2014, rhaid talu’r ffi hon ar wahân, yn uniongyrchol i’r darparwr llwyfan ar gyfer buddsoddiadau newydd.

Mae hyn ar ben y costau delio arferol pan ydych yn prynu a gwerthu cyfranddaliadau a’r ffioedd sy’n mynd i reolwyr cronfeydd. Gall y rhain i gyd gronni, felly sicrhewch eich bod yn deall cyfanswm y tâl a’ch bod yn fodlon ei fod yn werth chweil.

Darllenwch ein canllaw Deall ffioedd buddsoddi.

Defnyddio brocer disgownt

Mae broceriaid disgownt yn aml yn cynnig ffordd ratach o fuddsoddi mewn cronfeydd a reolir na mynd yn uniongyrchol am eu bod yn gallu ad-dalu rhywfaint o’r ffioedd y byddech wedi’u talu i’r cwmni rheoli cronfeydd. Gallwch gymharu costau’n hawdd ar-lein. Fel arfer mae broceriaid disgownt yn caniatáu ichi fuddsoddi drwy lwyfan ar-lein (archfarchnad cronfeydd) ond hefyd mae rhai’n cynnig gwasanaeth seiliedig ar y ffôn.

Defnyddio cynghorydd ariannol

Os oes gennych anghenion cymhleth neu swm mawr i’w fuddsoddi, ystyriwch rywfaint o gyngor ariannol proffesiynol. Rhaid i gynghorydd ariannol sicrhau ei fod yn deall eich sefyllfa ariannol, eich nodau a’ch agwedd tuag at risg. Gall gynghorydd argymell cynnyrch sy’n addas i chi yn unig. Gallant fuddsoddi ar eich rhan os hoffech iddynt wneud hynny, a’ch helpu i’w rheoli yn y dyfodol.

Gwiriwch yr holl ffioedd – gofynnwch faint y bydd y cynghorydd yn ei godi arnoch a’ch opsiynau ynghylch sut y byddwch yn talu. Efallai y bydd y cynghorydd yn argymell eich bod yn dal eich buddsoddiadau drwy lwyfan, ac os hynny byddwch yn talu am hyn ar wahân i’r ffi ar gyfer cyngor.

Defnyddio banc neu gymdeithas adeiladu

Nid banc neu gymdeithas adeiladu stryd fawr yw’r lle gorau i brynu cynnyrch buddsoddi bob amser.

Gall banc neu gymdeithas adeiladu stryd fawr fod yn lle cyfleus i brynu buddsoddiadau. Ond byddwch yn ymwybodol:

  • Ar y cyfan nid yw staff banciau a chymdeithasau adeiladu yn rhoi cyngor ar fuddsoddiadau – maent yn gwerthu i chi ar sail ‘gwybodaeth’ sy’n golygu nad ydynt wedi canfod a yw’r cynnyrch yn addas i ddiwallu eich anghenion. Nid yw rhai banciau a chymdeithasau adeiladu yn gwerthu buddsoddiadau trwy eu canghennau mwyach, dim ond trwy eu gwefannau. Fel arfer mae banciau a chymdeithasau adeiladu yn ddrutach na phrynu drwy lwyfan ar-lein.
  • Mae cynghorwyr ariannol mewn banciau a chymdeithasau adeiladu fel arfer ynghlwm wrth werthu eu cynnyrch eu hunain neu nifer cyfyngedig o gynnyrch. Fodd bynnag, yn fwyfwy, mae banciau a chymdeithasau adeiladu wedi peidio â rhoi cyngor oni bai fod gennych symiau mawr iawn i’w buddsoddi.

Defnyddio brocer stoc traddodiadol

Os ydych yn ystyried buddsoddi mewn stociau a chyfranddaliadau neu ymddiriedolaethau buddsoddi, bydd angen ichi ddefnyddio gwasanaeth delio cyfranddaliadau. Gallwch ddewis gwasanaethau sy’n caniatáu ichi ddelio drwy ganghennau, ar y ffôn neu drwy lwyfannau ar-lein y gallwch eu cyrchu drwy gyfrifiadur neu’ch ffôn symudol.

Mae broceriaid stoc yn darparu tri phrif wasanaeth:

  • gwasanaeth ‘gweithredu yn unig’ – maent yn prynu ac yn gwerthu’r buddsoddiadau yn dilyn eich cyfarwyddiadau
  • ‘gwasanaeth cynghori’ – maent yn cynnal holiadur canfod ffeithiau ac yn gwneud argymhellion o ran beth y dylech ei brynu/gwerthu yn seiliedig ar eich nodau a’ch anghenion
  • ‘gwasanaeth dewisol’ – byddwch yn rhoi caniatâd iddynt brynu a gwerthu i chi, fwy neu lai yn unol â chynllun buddsoddi y cytunwyd arno (yn dilyn ymlaen o wasanaeth cynghori)

Ffioedd - mae taliadau’n amrywio ar gyfer gwasanaethau gwahanol. Gofynnwch bob amser am esboniad manwl o gostau o’r cychwyn yn cynnwys taliadau a chomisiynau a gaiff eu didynnu o’r elw a gewch o’ch buddsoddiad.

Dewch o hyd i frocer stoc ar Gwefan Cymdeithas Rheoli Cyfoeth (WMA).

Prynu’n uniongyrchol gan reolwyr cronfeydd

Rhestrir manylion cwmnïau rheoli cronfeydd a’u hamrywiaeth o gronfeydd ar-lein neu yn y wasg. Er enghraifft, gweler Cyfeiriadur Canfod Rheolwr Cronfeydd y Gymdeithas Fuddsoddiadauyn agor mewn ffenestr newydd. Fodd bynnag, nid prynu’n uniongyrchol yw’r dull rhataf o reidrwydd – cofiwch gadarnhau pa ffioedd y byddwch yn eu talu a chymharu’r gost ar gyfer prynu drwy frocer disgownt.

Os dewiswch brynu’n uniongyrchol gan reolwr cronfa, yna ni chewch unrhyw gyngor.

Prynu’n uniongyrchol gan gwmni yswiriant bywyd

Gallwch brynu polisïau yswiriant bywyd, polisïau gwaddolion, cynhyrchion pensiwn a bondiau buddsoddi sy’n gysylltiedig ag yswiriant bywyd yn uniongyrchol gan gwmni yswiriant. Fodd bynnag, nid yw prynu’n uniongyrchol o reidrwydd yn rhatach. Cadarnhewch beth y byddwch yn talu amdano a chymharwch y gost â phrynu drwy gynghorydd ariannol.

Defnyddiwch wasanaeth gwirio cwmnïau’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol

P’un a ydych yn prynu’n uniongyrchol neu’n defnyddio cynghorydd, sicrhewch fod unrhyw gwmni rydych yn delio ag ef wedi’i awdurdodi gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) drwy wirio ei gofnod ar y Gofrestr Gwasanaethau Ariannol. Mae hyn yn golygu bod gennych hawliau a gallai fod gennych yr hawl i iawndal os aiff pethau o chwith.

Cyn i chi fuddsoddi

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?