Beth yw ymddiriedolwr?

Mae bod yn ymddiriedolwr yn aml yn ffordd bwysig o helpu ffrind neu aelod o’r teulu. Mae’n golygu eich bod yn cymryd cyfrifoldeb am arian sydd wedi’i neilltuo mewn ymddiriedolaeth ar gyfer rhywun arall. Byddwch yn rheoli’r arian ar eu rhan, gan ei ddefnyddio er eu lles gorau yn unig, ac yn ufuddhau i reolau’r ymddiriedolaeth.

Beth yw ymddiriedolaeth?

Mae ymddiriedolaeth yn ffordd o reoli arian neu asedau eraill ar ran rhywun arall.

Mae tri unigolyn allweddol ynghlwm ag unrhyw ymddiriedolaeth:

  • Y setlwr - yr unigolyn sy’n rhoi’r asedau neu’r arian i mewn i’r ymddiriedolaeth.
  • Y buddiolwr - yr unigolyn sy’n cael budd o’r ymddiriedolaeth.
  • Yr ymddiriedolwr - yr unigolyn sy’n rheoli’r ymddiriedolaeth.

Mae tri unigolyn allweddol ynghlwm ag unrhyw ymddiriedolaeth:

  • Y setlwr - yr unigolyn sy’n rhoi’r asedau neu’r arian i mewn i’r ymddiriedolaeth.
  • Y buddiolwr - yr unigolyn sy’n cael budd o’r ymddiriedolaeth.
  • Yr ymddiriedolwr - yr unigolyn sy’n rheoli’r ymddiriedolaeth.

Gall fod mwy nag un setlor, buddiolwr neu ymddiriedolwr sydd ynghlwm ag ymddiriedolaeth.

Gallai rhywun sefydlu ymddiriedolaeth ar gyfer buddiolwr gan fod y buddiolwr:

  • Yn rhy ifanc i reoli ei faterion ei hun, os yw’n ifancach na 18 oed er enghraifft.
  • Yn unigolyn hŷn sydd angen talu am ofal hirdymor.
  • Yn unigolyn sydd ag anabledd sy’n golygu na all reoli ei faterion ei hun.

Mathau o ymddiriedolaeth

Mae llawer o wahanol fathau o ymddiriedolaethau. Dysgwch fwy am wahanol fathau o ymddiriedolaethau ar wefan GOV.UK.

Beth yw ymddiriedolwr?

Ystyriwch y cyfan yn drylwyr

Mae’n naturiol bod eisiau helpu, ond dylech fod yn ymddiriedolwr dim ond os ydych yn siŵr y gallwch dderbyn y cyfrifoldeb.

Mae ymddiriedolwr yn unigolyn sy’n cymryd cyfrifoldeb am reoli arian neu asedau a neilltuwyd mewn ymddiriedolaeth er budd rhywun arall.

Fel ymddiriedolwr, rhaid ichi ddefnyddio’r arian neu asedau er lles y buddiolwr yn unig.

Rhaid i bopeth a wnewch fel ymddiriedolwr gael ei wneud er budd pennaf y buddiolwr. Efallai y bydd yr union bethau allwch chi eu gwneud a ddim eu gwneud wedi’u hamlinellu yng nghytundeb yr ymddiriedolaeth.

Er enghraifft, gallai cytundeb yr ymddiriedolaeth ddweud y dylai’r ymddiriedolaeth dalu am ffioedd gofal unigolyn hŷn. Os felly, ni allwch ddefnyddio’r arian at unrhyw ddefnydd arall.

Ni fyddwch yn gallu cael budd o’r ymddiriedolaeth eich hun (oni bai bod cytundeb yr ymddiriedolaeth yn dweud y gallwch).

Os yw’r ymddiriedolaeth yn ‘ymddiriedolaeth ddewisol’, bydd gan yr ymddiriedolwyr fwy o ryddid i wneud penderfyniadau.

Er enghraifft, os yw’r ymddiriedolaeth wedi’i sefydlu i fod o fudd i sawl plentyn ifanc, yna gallwch chi ac unrhyw ymddiriedolwyr eraill ei defnyddio ar gyfer unrhyw beth y cytunwch chi sydd o fudd i unrhyw un o’r plant, fel talu am drip ysgol.

Beth yw ymddiriedolwr elusen?

Os gofynnir i chi fod yn ymddiriedolwr elusen, mae yna ddyletswyddau ychwanegol. Ewch i GOV.UKopens in new window i ddarganfod beth sy’n ofynnol.

Ymddiriedolwyr a threth

Yn aml, rhaid i ymddiriedolwyr dalu treth ar ran ymddiriedolaeth. Gan ddibynnu ar y math o ymddiriedolaeth, efallai y bydd yn rhaid iddo dalu:

  • Treth Incwm.
  • Treth Etifeddiant.
  • Treth ar Enillion Cyfalaf.

Fel ymddiriedolwr, rhaid i chi adrodd manylion yr ymddiriedolaeth i Gyllid a Thollau EM a sicrhau bod y dreth yn cael ei thalu.

Dysgwch ragor am gyfrifoldebau treth ymddiriedolwr ar ESA ar wefan GOV.UK.

Cael help gydag ymddiriedolaethau a threth

Ffoniwch Cyllid a Thollau EM i gael help gyda chwestiynau am sut y trethir ymddiriedolaethau.

Ffôn: 0300 123 1072

Llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener, 9am i 5pm. Rhaid talu am y galwadau, dysgwch ragor ar GOV.UK.

Beth yw cyfrifoldeb ymddiriedolwr os aiff rhywbeth o’i le?

Mae bod yn ymddiriedolwr yn gyfrifoldeb cyfreithiol, ac efallai y byddwch yn poeni am beth fydd yn digwydd os byddwch yn gwneud rhywbeth o’i le.

Y cyfan sy’n ofynnol ohonoch yw gweithredu er lles pennaf yr unigolyn y sefydlwyd yr ymddiriedolaeth ar ei gyfer. Gelwir hyn yn ‘ddyletswydd ymddiriedol’.

Os na fyddwch yn gwneud hynny, gellir mynd â chi i’r llys, a gall y cosbau fod yn ddifrifol.

Fodd bynnag, os na all yr ymddiriedolaeth dalu ei dyledion neu os na fyddwch yn cymryd gofal rhesymol wrth wneud penderfyniad sy’n colli arian i’r ymddiriedolaeth, gallwch fod yn atebol fel ymddiriedolwr.

Os gofynnir i chi fod yn ymddiriedolwr

Os gofynnir i chi fod yn ymddiriedolwr, meddyliwch yn ofalus a yw’n addas i chi. Dyma rai pethau i’w hystyried.

  • Wrth fod yn ymddiriedolwr gall wirioneddol helpu rhywun sy’n bwysig i chi. Os bydd rhywun yn gofyn i chi i fod yn ymddiriedolwr, fel arfer mae’n golygu eu bod yn ymddiried ynddoch chi i wneud y peth cywir ar eu rhan ac ar ran y bobl sy’n cael budd o’r ymddiriedolaeth.
  • Mae’n llawer o waith a chyfrifoldeb, ac yn y pen draw, gallech fod yn atebol am golledion a wnaed gan yr ymddiriedolaeth os na fyddwch yn cyflawni eich dyletswyddau’n briodol. Gall rhai ymddiriedolaethau gymryd llawer o’ch amser i’w rheoli’n iawn. Fel arfer, ni chewch eich talu fel ymddiriedolwr, nac yn elwa’n bersonol. Byddwch yn cyflawni eich dyletswyddau fel ymddiriedolwr er budd pobl eraill.
  • Mae bod yn ymddiriedolwr yn ymrwymiad hirdymor. Mae gan rai ymddiriedolaethau ddyddiad terfyn penodol - er enghraifft, pan fo plentyn yn cyrraedd 18 oed - ond gall eraill fynd ymlaen am hyd at 125 o flynyddoedd! Gallech fod yn ymddiriedolwr am ddegawdau mewn rhai achosion.
  • Rhaid ichi gytuno gyda’r holl ymddiriedolwyr eraill wrth wneud penderfyniadau ynghlwm â’r ymddiriedolaeth. Felly mae’n werth gwybod pwy ydynt a phenderfynu a fydd y berthynas yn gweithio yn eich barn chi.

Yn ansicr a ydych yn dymuno bod yn ymddiriedolwr?

Os nad ydych yn siŵr beth i’w wneud, sgwrsiwch â’r unigolyn sy’n sefydlu’r ymddiriedolaeth.

Cewch well syniad o faint o waith fydd ynghlwm, ac a yw’n wirioneddol bwysig mai chi yw’r un i wneud hynny.

Efallai y bydd ganddynt bobl eraill mewn cof os byddwch yn gwrthod.

Ceisiwch gyngor cyn i chi ddod yn ymddiriedolwr

Cyn i chi gytuno i ddod yn ymddiriedolwr dylech geisio cyngor proffesiynol gan gynghorydd ariannol neu gyfreithiwr - i sicrhau eich bod yn deall popeth sydd ynghlwm â’r gwaith.

Darllenwch ein canllaw Cael cymorth a chyngor ariannol.

Mae Cymdeithasau’r Gyfraith yn cadw cronfeydd data chwiliadwy i’ch helpu i ddod o hyd i gyfreithiwr cymwys yn eich ardal chi.

Dewch o hyd i gyfreithiwr yn:

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?