Newidiadau wrth deithio i’r Undeb Ewropeaidd a mynediad at ofal iechyd wedi Brexit

Mae’r rheolau teithio nawr bod y DU wedi gadael yr UE i bob pwrpas yr un fath ag yr oeddent pan oedd y DU yn dal i fod yn rhan o’r UE, ond gallant newid ar ôl 31 Rhagfyr 2020. Dysgwch fwy am beth allai newid a beth i’w wneud os cewch eich effeithio.

A fyddaf i yn dal i allu teithio i’r UE?

Byddwch. Mae’r Cytundeb Ymadael yn sefydlu cyfnod gweithredu sy’n para tan 31 Rhagfyr 2020. Mae hwn yn gyfnod o amser penodedig cyn bod newidiadau yn gysylltiedig â Brexit yn cael eu gweithredu.

Yn ystod y cyfnod gweithredu, ni fydd eich hawliau chi na hawliau aelodau eich teulu yn newid. Cewch barhau i fyw, gweithio ac astudio yn yr UE yn yr un modd ag y gwnewch nawr.

Bydd rheolau ynglŷn â theithio i’r UE yn parhau i fod yr un fath yn ystod y cyfnod hwn. Cewch symud i wlad wahanol yn yr UE yn yr un modd ag y cewch nawr.

Bydd newidiadau teithio i’r UE, y Swistir, Norwy, Gwlad yr Iâ neu Liechtenstein yn cael eu gweithredu o 1 Ionawr 2021. Byddwch yn dal i allu mynd i’r UE, ond bydd raid i chi wirio ychydig o bethau, ac ymgeisio am ddogfennau ychwanegol, efallai.

Mae’n bosibl y bydd angen i chi wneud y canlynol cyn i chi fynd:

  • gwirio eich pasbort
  • cael yswiriant teithio sy’n cynnwys eich gofal iechyd
  • gwirio bod gennych y dogfennau gyrru cywir
  • trefnu i’ch anifail anwes gael teithio - cysylltwch â’ch milfeddyg o leiaf pedwar mis cyn i chi fynd.

Cyn i chi archebu eich taith, rhaid i chi wirio bod gan basbortau oedolion a phlant o leiaf chwe mis ar ôl cyn iddynt ddod i ben.

Bydd unrhyw reolau newydd yn berthnasol i basbortau a gyhoeddwyd gan y Deyrnas Unedig, Gibraltar, Guernsey, Ynys Manaw a Jersey.

A allaf i barhau i ddefnyddio fy mhasbort cyfredol?

Os oes gennych basbort eisoes, na phoener, mi fydd yn ddilys tan y dyddiad dod i ben. Bydd y rheolau cyfredol yn dal i fod yn berthnasol.

Byddwch yn ymwybodol y bydd pasbortau yn las cyn bo hir yn hytrach na choch lliw gwin. Os oes angen i chi adnewyddu eich pasbort, mae’n bosibl y cewch basbort glas o ddechrau 2020. Erbyn canol 2020, bydd yr holl basbortau Prydeinig newydd yn las.

Adnewyddu pasbortau deng mlynedd oedolion yn gynnar

Os gwnaethoch adnewyddu pasbort deng mlynedd a hynny cyn iddo ddod i ben, efallai bod misoedd ychwanegol wedi eu hychwanegu at ddyddiad dod i ben eich pasbort newydd, gan ei wneud yn ddilys am fwy na deng mlynedd.

Efallai na fydd unrhyw fisoedd ychwanegol ar eich pasbort dros y cyfyngiad deng mlynedd yn cyfrif tuag at y chwe mis y mae’n rhaid eu cael ar ôl ar eich pasbort i deithio i’r rhan fwyaf o wledydd Ewrop.

A yw fy EHIC yn dal i fod yn ddilys os byddaf yn ymweld â’r UE neu’r AEE, neu’n byw ynddynt?

Mae Cerdyn Yswiriant Iechyd Ewropeaidd (EHIC) yn rhoi’r hawl i chi ddefnyddio gofal iechyd y wladwriaeth yn yr Ardal Economaidd Ewropeaidd (AEE), a’r Swistir. Rydych, i bob pwrpas, yn cael eich trin fel preswyliwr y wlad yr ydych ynddi, naill ai ar gost ostyngedig neu am ddim gan system gofal iechyd y wladwriaeth.

O fis Ionawr 2020 tan fis Rhagfyr 2020, bydd yr EHIC yn gweithio yn yr un modd ag y mae nawr. Ar ôl mis Rhagfyr 2020, efallai y bydd yr EHIC yn gweithio fel y mae yn awr, ond mae hyn yn dibynnu ar yr hyn a benderfynir.

Rydym yn argymell yn gryf eich bod chi’n parhau i brynu yswiriant teithio i wneud yn siŵr bod gennych y sicrwydd.

Gwiriwch am y wybodaeth ddiweddaraf ynglŷn â Cherdyn Yswiriant Iechyd Ewropeaidd (EHIC) ar-lein, neu dros y ffôn ar 0300 330 1350.

Yswiriant teithio a mynd yn sâl neu gael eich anafu dramor

Nid oes newidiadau i’r rheolau ar deithio i’r UE cyn i’r cyfnod pontio ddod i ben ar 31 Rhagfyr 2020. Os ydych yn teithio yn yr Ardal Economaidd Ewropeaidd neu’r Swistir yn y cyfnod hwn, gallwch wneud cais am Gerdyn Yswiriant Iechyd Ewropeaidd (EHIC), neu barhau i’w ddefnyddio, yn yr un modd ag y gwnaethoch o’r blaen. Mae’r EHIC yn rhoi’r hawl i chi gael defnyddio gofal iechyd brys a ddarperir gan y wladwriaeth yn ystod arhosiad dros dro yn y gwledydd hynny.

Cofiwch nad dewis arall yw’r EHIC i yswiriant teithio. Ni fydd yn rhoi sicrwydd i chi dros unrhyw ofal iechyd neu gostau meddygol preifat, megis achub mynydd yng nghyrchfannau sgïo, cael eich hedfan yn ôl i’r DU, neu eiddo wedi’i golli neu ei ddwyn. Nid yw’n ddilys ar fordeithiau.

Dylech sicrhau bod eich yswiriant teithio yn rhoi sicrwydd i’ch anghenion gofal iechyd.

Mae’n bwysig sicrhau eich bod yn deall telerau ac amodau eich polisi yswiriant teithio, a’ch bod yn fodlon gyda lefel sicrwydd o ran gofal iechyd ac aflonyddwch teithio y mae’n ei ddarparu.

Os oes gennych yswiriant teithio i roi sicrwydd yn ystod eich taith yn barod, dylai eich yswiriwr roi gwybod i chi os bydd unrhyw newidiadau i’r ffordd y caiff eich polisi ei wasanaethu.

Os oes gennych gwestiynau am yr hyn sy’n cael ei gynnwys yn sicrwydd polisi eich yswiriant teithio, dylech gysylltu â’ch yswiriwr.

Mynediad at ofal iechyd os ydych yn ddinesydd yr UE yn byw yn y DU

Nid oes unrhyw newidiadau i hawliau a statws dinasyddion yr UE sy’n byw yn y DU ar 31 Ionawr 2020 hyd 30 Mehefin 2021. Mae hynny’n golygu y byddwch chi’n gallu cael mynediad i’r GIG am ddim os ydych chi fel arfer yn preswylio yn y DU.

Fodd bynnag, dylech chi a’ch teulu wneud cais i’r Cynllun Preswylio’n Sefydlog i Ddinasyddion yr UE i barhau i fyw yn y DU a diogelu’ch hawl i gael mynediad at ofal iechyd. Agorwyd y cynllun ar 30 Mawrth 2019.

A allaf ddal i hawlio iawndal os bydd oedi i fy nhaith awyren wedi Brexit?

Mae Rheoliad 261 UE yn sefydlu hawliau teithwyr – gan gynnwys eu hawl i iawndal a chymorth – os na chaniateir iddynt fynd ar awyren yn erbyn eu hewyllys, neu os bydd eu hediad yn cael ei ganslo neu’i oedi.

Bydd gan deithwyr awyr sydd ar hediad yn gadael y DU yr un hawliau teithio ag o’r blaen. Mae hyn oherwydd bod deddfwriaeth hawliau teithwyr yr UE wedi’i chadw mewn cyfraith ddomestig yn Neddf yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael).

Mae hyn yn golygu bod teithwyr na chaniateir iddynt fynd ar awyren, eu hediad yn cael ei oedi neu ei ganslo yn gymwys am gymorth ac iawndal ar yr un sail â chyn i’r DU adael yr Undeb Ewropeaidd.

Felly bydd trefniadau hawliau teithwyr cyfredol yn parhau i fod yn gymwys i’r DU tan ddiwedd y flwyddyn. Ar ôl hynny hyd yn oed, mae’r Llywodraeth wedi dweud bod rheolau iawndal am hediadau wedi’u hoedi yn aros yr un fath, gan ei bod wedi’u hysgrifennu i gyfraith y DU.

A fydd taliadau teithio yn dod yn ôl am ddefnyddio ffonau symudol yn yr UE?

Yn ystod y cam gweithredu hyd at 31 Rhagfyr 2020, bydd rheolau a rheoliadau yr UE ynglŷn â thaliadau teithio ffonau yn parhau i fod yn berthnasol. Mae beth fydd yn digwydd ar ôl y cyfnod hwn yn dibynnu ar berthynas economaidd y DU â’r UE yn y dyfodol. Mae’r pedwar prif weithredwr symudol - EE, O2, Three a Vodafone - wedi dweud nad oes ganddynt gynlluniau ar hyn o bryd i ailgyflwyno taliadau teithio ychwanegol.

Nid yw hyn yn warantedig felly mae’n bosibl y gall taliadau teithio gael eu cyflwyno ar ôl diwedd y cyfnod pontio. I ddiogelu cwsmeriaid, bydd cyfyngiad o £45 y mis ar y tâl y gellir ei godi am ddefnyddio data symudol dramor yn cael ei gyflwyno. Bydd rhaid i gwsmeriaid ymuno os ydynt am fynd dros y cyfyngiad hwn. Rhoddir gwybod i gwsmeriaid pan fyddant wedi cyrraedd 80% a 100% o’u lwfansau data.

Os ydych yng Ngogledd Iwerddon, bydd angen i weithredwyr ffonau symudol gymryd “camau rhesymol” i helpu i osgoi rhag i gwsmeriaid orfod talu am deithio damweiniol drwy dderbyn signal o Weriniaeth Iwerddon.

Bydd costau teithio symudol yn dibynnu ar eich rhwydwaith - ond mae’r rhan fwyaf o’r rhwydweithiau mawr wedi dweud y byddant yn parhau i gynnig teithio am ddim.

Mae’r pedwar prif weithredwr symudol – EE, O2, Three a Vodafone – wedi dweud nad oes ganddynt unrhyw gynlluniau ar hyn o bryd i ailgyflwyno taliadau ychwanegol trawsrwydweithio. Os ydych ar rwydweithiau eraill, dylech wirio gyda’ch cwmni ffôn am unrhyw gostau ychwanegol.

Mae Llywodraeth y DU wedi pasio deddf i sicrhau bod gweithredwyr yn parhau i atal eich taliadau trawsrwydweithio data rhag mynd yn uwch na £45 fesul cyfnod bilio misol oni bai eich bod yn dewis yn weithredol i ddefnyddio mwy o ddata.

Ond dylech wirio beth sydd gan eich rhwydwaith symudol i’w ddweud am drawsrwydweithio cyn i chi deithio dramor.

A allaf deithio gyda’m hanifeiliaid anwes rhwng y DU a’r UE?

Gallwch, gall dinasyddion y DU barhau i fynd â chŵn, cathod (a ffuredau) i’r UE ac oddi yno.Bydd pasbortau anifeiliaid anwes ar gyfer teithio yn yr UE yn ddi-rym unwaith bydd y cyfnod gweithredu yn dod i ben ar 31 Rhagfyr 2020. Bydd angen i berchnogion anifeiliaid anwes gysylltu â’u milfeddyg pedwar mis cyn iddynt deithio i’r UE.

I sicrhau gall eich anifail anwes deithio o’r DU i’r UE ar ôl 31 Ionawr 2020 mewn unrhyw sefyllfa, dylech gysylltu â’ch milfeddyg am y cyngor diweddaraf.

Mae rhagor o wybodaeth ynglŷn â’r paratoadau a’r dogfennau iechyd y byddech eu hangen i deithio i’r UE, gan gynnwys gwybodaeth ar y dogfennau sydd eu hangen i fynd i mewn neu ddychwelyd i’r DU, ar gael ar GOV.UK.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?