Budd-daliadau a chredydau treth pan ydych wedi colli eich swydd

Gall colli eich swydd roi andros o straen ar eich cyllid. Chwiliwch pa fudd-daliadau sydd ar gael i’ch helpu i ymdopi â cholli eich incwm a sut i hawlio.

Pa fudd-daliadau allwch chi eu hawlio os ydych wedi colli’ch swydd?

Y prif fudd-dal y gallwch chi ei hawlio pan ydych allan o waith yw Lwfans Ceisio Gwaith, neu Gredyd Cynhwysol os ydych yn byw mewn ardal lle mae’r budd-dal hwn eisoes ar gael.

Mae Lwfans Ceisio Gwaith yn cael ei ddileu’n raddol a’i ddisodli gan Gredyd Cynhwysol.

Gall eich Canolfan Byd Gwaith ddweud wrthych chi a ddylech chi hawlio Lwfans Ceisio Gwaith neu Gredyd Cynhwysol.

Credyd Cynhwysol

Os hawliwch Gredyd Gynhwysol, cewch daliad sengl misol. Bydd hyn yn cynnwys taliad sylfaenol a rhai elfennau eraill. Taliadau yw’r elfennau hyn fel costau tai, gofal plant neu gostau gofalu. Rhaid i chi hawlio Credyd Cynhwysol ar-lein.

Cewch fwy o wybodaeth yn Egluro Credyd Cynhwysol.

Lwfans Ceisio Gwaith

Os ydych yn hawlio Lwfans Ceisio Gwaith gallech fod yn gymwys am fathau eraill o gymorth hefyd, fel credydau treth neu help gyda rhent neu gostau morgais. Fel arfer caiff Lwfans Ceisio Gwaith ei dalu bob pythefnos.

A oes gennych chi hawl i gael budd-daliadau ar ôl i chi gael eich diswyddo?

Os ydych wedi colli’ch swydd yn sgil camymddwyn, neu wedi gadael heb reswm digonol, gallech orfod disgwyl cyn y gallwch gychwyn hawlio Lwfans Ceisio Gwaith neu Gredyd Cynhwysol.

Y rheswm am hyn yw bod eich cefnogwr gwaith yn y Ganolfan Byd Gwaith yn cael gwneud cais i sancsiynu’ch budd-dal – hynny yw, ei atal rhag cael ei dalu am nifer o wythnosau. Eich cefnogwr gwaith sydd i benderfynu ar hyd y sancsiwn.

Hawlio Lwfans Ceisio Gwaith neu Gredyd Cynhwysol

Tysteb

“Roedd y syniad o fynd i’r Ganolfan Waith yn fy mhoeni i. Yr unig beth roeddwn i’n gallu meddwl amdano oedd yr olygfa honno o The Full Monty. Ond doedd y staff ddim yn codi ofn arnoch o gwbl. Fe egluron nhw bopeth i mi a gwneud yn siŵr fy mod yn cael popeth yr oedd gen i’r hawl iddo. Ges i help gyda fy rhent hyd yn oed.” - Pritish

Gallwch gychwyn eich hawliad am y naill fudd-dal ar-lein. Dylai gymryd hyd at 40 munud.

Bydd angen i chi roi:

  • Eich cod post
  • Eich Rhif Yswiriant Gwladol
  • Manylion am eich rhent a’ch morgais
  • Eich cyn gyflogwr
  • Eich addysg
  • Manylion unrhyw incwm neu gynilion
  • Manylion am y bobl sy’n byw gyda chi
  • Manylion am y cyfrif banc, cymdeithas adeiladu neu undeb credyd y dymunwch i’r budd-dal gael ei dalu i mewn iddo (rhaid i chi roi’r manylion hyn os ydych yn hawlio Credyd Cynhwysol)
  • Manylion unrhyw fudd-daliadau eraill yr ydych yn eu cael
Dysgwch sut i hawlio Lwfans Ceisio Gwaith neu Gredyd Cynhwysol ar GOV.UK

Camau nesaf

Wedi i chi ymgeisio, bydd yn rhaid i chi ddilyn y camau canlynol:

  1. Ewch i gyfweliad yn y Ganolfan Waith neu’r Swyddfa Swyddi a Budd-daliadau. Bydd cynghorydd personol yn mynd trwy’r holl broses gyda chi ac yn edrych ar ffyrdd o wella’ch gobeithion o ddod o hyd i waith.
  2. Arwyddo ‘Ymrwymiad yr Hawlydd’. Bydd hyn yn sefydlu’r camau y bydd yn rhaid i chi eu cymryd i gael swydd (fel treulio nifer benodol o oriau yn chwilio am waith). Bydd hyn yn dibynnu ar bethau fel eich iechyd, cyfrifoldebau yn y cartref a faint o gymorth fydd ei angen arnoch i ddod o hyd i waith neu gynyddu’ch incwm.
  3. Ewch yn ôl bob pythefnos i gadarnhau eich cais am fudd-daliadau (a elwir yn ‘gofrestru yn y lle dôl’). Bydd angen i chi hefyd brofi eich bod yn bodloni amodau eich Ymrwymiad yr Hawlydd. Ar ôl 13 wythnos, cewch adolygiad gyda’ch cynghorydd.

Gallai’ch budd-daliadau gael eu hatal am gyfnod os na chytunwch i wneud rhywbeth y cytunoch i’w wneud yn eich Ymrwymiad yr Hawlydd ac ni allwch roi rheswm da dros hynny. Gelwir hyn yn sancsiwn.

Tâl colli swydd statudol

Os ydych wedi colli’ch swydd, fel arfer bydd gennych hawl i gael tâl colli swydd statudol os ydych yn gyflogai ac wedi bod yn gweithio i’ch cyflogwr presennol ers 2 flynedd o leiaf.

Credydau treth

Mae miliynau o deuluoedd ac oedolion yn y DU yn cael credydau treth i’w helpu i gael dau ben llinyn ynghyd.

Gallech gael credydau treth os oes gennych blant, neu os yw eich partner yn dal i weithio ac mae cyfanswm eich incwm cartref yn llai na swm penodol.

Gellir talu credydau treth yn wythnosol neu bob 4 wythnos.

Os ydych chi’n cael credydau treth yn barod, bydd yn rhaid i chi ddweud wrth y Llinell Gymorth Credydau Treth (0345 300 3900) eich bod wedi colli’ch swydd.

Gallai’r swm a gewch un ai godi neu ostwng o ganlyniad i hyn.

Dysgwch ragor am hawlio credydau treth

Budd-daliadau i helpu gyda chostau cartref

Help gyda’ch rhent

Yn ddibynnol ar eich incwm a’ch cynilion, gallech gael ychydig o help gyda’ch rhent drwy Fudd-dal Tai neu Lwfans Tai Lleol.

Help gyda’r Dreth Gyngor

Efallai y byddwch hefyd yn gallu cael help gyda’ch taliadau Treth Gyngor.

Help gyda thaliadau llog morgais

Os ydych yn berchen ar dŷ, gallech fod yn gymwys i gael help gyda’ch taliadau llog morgais.

Budd-daliadau i helpu gyda chostau eraill

Mae mathau eraill o fudd-daliadau arbenigol ar gael, felly waeth beth yw eich amgylchiadau, gwnewch yn siŵr eich bod yn cael y budd-daliadau cywir.
Defnyddiwch gyfrifiannell budd-daliadauTurn2Us i gael gwybod pa fudd-daliadau allech chi eu cael.

Grantiau lles a grantiau addysgol

Os ydych chi ar fudd-daliadau, efallai bod peth cymorth ar gael ar ffurf grantiau lles a grantiau addysgol gan elusennau.

Os bydd pethau’n newid

Cofiwch ddweud wrth y Ganolfan Byd Gwaith leol neu Swyddfa Swyddi a Budd-daliadau os byddwch yn dychwelyd i’r gwaith neu os bydd eich amgylchiadau’n newid. Mae’r un peth yn wir am Gyllid a Thollau EM – gallech gael dirwy o £300 os nad ydych yn dweud wrth y Swyddfa Credydau Treth bod eich amgylchiadau wedi newid.

Felly hefyd gyda Chyllid a Thollau EM – gallech gael dirwy o £300 os nad ydych yn dweud wrth y Swyddfa Credydau Treth bod eich amgylchiadau wedi newid.

Efallai y bydd gennych hawl o hyd i gael ychydig o help pan fyddwch yn dychwelyd i’r gwaith ac os yw’ch incwm yn isel.

I ddarganfod beth y mae gennych hawl iddo gofynnwch yn y Ganolfan Byd Gwaith neu’r Swyddfa Swyddi a Budd-daliadau.

Dywedwch wrth y Swyddfa Credydau Treth (0345 300 3900) bod eich amgylchiadau wedi newid.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?