Budd-daliadau a chredydau treth y gallwch eu hawlio fel gofalwr

Mae’r drefn fuddion yn gymhleth ond os gwyddoch lle i chwilio, mae cefnogaeth ariannol i’w gael ar gyfer y miliynau o ofalwyr di-dâl yn y DU. Dyma gyflwyniad ynglŷn â beth sydd ar gael gyda dolennau i leoedd eraill y gallwch ddod o hyd i fwy o wybodaeth a gwneud cais i hawlio’r hyn sy’n ddyledus i chi.

Lwfans Gofalwr

Wyddoch chi?

Mae miliynau o bunnoedd o fudd-daliadau gofalwyr yn sefyll heb ei hawlio bob blwyddyn.

fe allech fod yn gymwys i hawlio Lwfans Gofalwr:

  • yn treulio o leiaf 35 awr yr wythnos yn gofalu am rhywun
  • yn 16 oed neu’n
  • hŷn a ddim mewn addysg llawn amser
  • neu yn ennill mwy na £110 yr wythnos

Er nad oes prawf modd, gallwch ddim ond cael Lwfans Gofalwr os nad ydych eisoes yn hawlio Pensiwn y Wladwriaeth neu rai budd-daliadau penodol. Ond ewch ati i roi cynnig arni – gall eich ‘hawl sylfaenol’ am Lwfans Gofalwr olygu eich bod yn gymwys i gael Cymhorthdal Incwm, Lwfans Ceisio Gwaith, Credyd Cynhwysol neu Gredyd Pensiwn ychwanegol.

Ni allwch gael Lwfans Gofalwr fel arfer os ydych eisoes yn hawlio Pensiwn y Wladwriaeth neu fudd-daliadau neilltuol sy’n digolledu incwm fel Lwfans Cyflogaeth a Chynhorthwy.

Credyd Gofalwr

Mae Credyd Gofalwr yn gredyd Yswiriant Gwladol tuag at eich Pensiwn y Wladwriaeth tra nad ydych yn gwneud unrhyw gyfraniadau eich hun oherwydd eich rôl ofalu.

Gallech gael Credyd Gofalwr:

  • os ydych yn 16 oed neu’n hŷn
  • yn treulio o leiaf 20 awr yr wythnos yn gofalu am rhywun
  • os nad ydych yn gymwys am Lwfans Gofalwr
  • os nad ydych eto’n cael Pensiwn y Wladwriaeth
  • os yw’r unigolyn y gofalwch amdano yn cael rhai Taliadau neu Lwfansau penodol

Premiwm Gofalwr

Os ydych eisoes yn cael Cymhorthdal Incwm, Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar incwm, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth cysylltiedig ag incwm, Budd-dal Tai, neu - mewn rhai achosion Credyd Cynhwysol, fe allech fod yn gymwys am Premiwm Gofalwr ychwanegol. Mae hwn yn seiliedig ar brawf modd, felly bydd eich incwm a’ch cynilion yn effeithio ar eich cymhwysedd. Gofynnwch am y Premiwm Gofalwr yn eich Canolfan Byd Gwaith leol neu Swyddfa Swyddi a Budd-daliadau.

Credyd Pensiwn

Mae hwn yn seiliedig ar brawf modd i bobl sydd wedi cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth. Mae’n cynnwys dwy ran: Credyd Sicrwydd a Chredyd Cynilion Bydd faint a gewch yn dibynnu ar a ydych chi’n sengl neu yn briod neu mewn partneriaeth sifil.

Help gan eich awdurdod lleol

Weithiau gallech brofi angen ariannol annisgwyl. Mae’r Llywodraeth wedi darparu arian ar gyfer math newydd o help a ddarperir gan eich awdurdod lleol yn Lloegr a’r gweinyddiaethau datganoledig yn yr Alban a Chymru.

Budd-daliadau eraill y gallech eu hawlio o bosib

Fel gofalwr, mae yna fudd-daliadau eraill a chefnogaeth y gallech fod yn gymwys i’w hawlio.

Cymhorthdal Incwm

Os ydych ar incwm isel, ac yn ieuengach nag oed Pensiwn y Wladwriaeth, efallai y byddwch yn gymwys i hawlio’r budd-dal hwn sy’n seiliedig ar brawf modd. Mae Cymhorthdal Incwm yn ddi-dreth.

Lwfans Cyflogaeth a Chynhorthwy

Fe allech fod yn gymwys am Lwfans Cyflogaeth a Chymorth os oes gennych broblemau iechyd yn ogystal â chyfrifoldebau gofalu. Mae’n fudd-dâl sy’n cael ei drethu, sydd un ai yn seiliedig ar brawf modd neu Yswiriant Cenedlaethol.

Lwfans Ceisio Gwaith

Os ydych yn gofalu am rywun wrth i chi chwilio am waith fe allech fedru hawlio Lwfans Ceisio Gwaith. Mae’n cael ei drethu sydd un ai yn seiliedig ar brawf modd neu eich cyfraniadau Yswiriant Cenedlaethol.

Credydau treth

Os ydych ar incwm isel, efallai y byddwch yn gymwys i gael Credyd Treth Gwaith i godi’ch incwm. Mae’n seiliedig ar brawf modd ond yn ddi-dreth.

Credyd Cynhwysol

Mae Credyd Cynhwysol yn gymorth ariannol newydd ar gyfer pobl sy’n gweithio neu nad ydynt yn gweithio, sy’n disodli Cymhorthdal Incwm, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth, Lwfans Ceisio Gwaith, Budd-dal Tai a chredydau treth. Bydd hyn yn cael ei gyflwyno rhwng Ebrill 2013 a Hydref 2017.

Cymorth pellach os ydych ar incwm isel

Hefyd fe allech chi fod yn gymwys i gael cymorth ariannol gyda’ch Treth Gyngor, tanwydd a chostau iechyd, addasu eich cartref neu wneud gwaith trwsio.

Defnyddiwch y gyfrifiannell fudd-dal ar y wefan GOV.UK i gael gwybod beth y gallech fod â hawl iddo

Cynlluniau a hawliau eraill

Cynllun Motability

Os ydych yn gofalu am rywun sydd ag anabledd symudedd, gallent fod yn gymwys am gefnogaeth o’r cynllun Motability, all roi cymorth i gael car, sgwter pŵer neu gadair olwyn.

Bathodyn Glas

Mae trwyddedau parcio bathodyn glas yn caniatáu i yrwyr sydd â theithwyr gyda phroblemau symudedd barcio mewn lleoedd mwy cyfleus, megis mannau parcio i’r anabl. Gallwch barcio ar linellau sengl neu ddwbl am hyd at dair awr hefyd.

Cerdyn Rheilffordd i’r Anabl

Mae’r Cerdyn Rheilffordd i’r Anabl yn caniatáu i ddeilydd y cerdyn a’r gofalwr neu gydymaith gael traean oddi ar gost pris y rhan fwyaf o docynnau trên oedolyn ar rwydwaith Network Rail. Gan gostio £20 y flwyddyn neu £54 am dair blynedd, gallwch brynu un gan staff swyddfa docynnau neu drwy’r post gan ddefnyddio’r ffurflen gais ar lein.

Cerdyn Cymdeithas Arddangoswyr Sinema

Mae’r cerdyn hwn yn rhoi caniatâd i chi gael un tocyn am ddim pan fyddwch yn mynd â’r person yr ydych yn gofalu amdano i’r sinema. Gallwch wneud cais am y cerdyn ar lein, ac mae pob cadwyn o sinemáu cenedlaethol yn ei dderbyn.

Disgownts eraill

Mae nifer fawr o gynigion rhad ac am ddim neu ddisgownt ar gael i ofalwyr mewn amgueddfeydd, canolfannau hamdden, safleoedd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ledled y wlad, er nad ydynt bob amser yn cael eu hysbysebu. Gofynnwch pan fyddwch yn prynu tocyn.

Mae nifer o awdurdodau lleol yn cynnig disgownt siopau i ofalwyr hefyd, disgownt hamdden a cherbydau, felly mae’n werth gofyn i’ch awdurdod lleol i weld pa gefnogaeth ychwanegol sydd ar gael.