Buddsoddi – canllaw i ddechreuwyr

Os oes mwy na phum mlynedd tan eich nod cynilo, gallai buddsoddi rhywfaint o’ch arian roi cyfle i chi ennill mwy o’ch arian a chadw i fyny â chynnydd mewn prisiau.

Beth yw buddsoddiadau?

Mae buddsoddiadau yn rhywbeth rydych yn ei brynu neu’n rhoi eich arian ynddo er mwyn cael elw proffidiol. Mae’r rhan fwyaf o bobl yn dewis o blith pedwar prif fath o fuddsoddiad y cyfeirir atynt fel ‘dosbarthiadau asedau’:

  • Arian parod – y cynilion y byddwch yn eu rhoi mewn cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu
  • Gwarannau llog sefydlog (y cyfeirir atynt hefyd fel bondiau) – byddwch yn rhoi benthyg eich arian i gwmni neu’r llywodraeth
  • Cyfranddaliadau – byddwch yn prynu cyfran mewn cwmni
  • Eiddo – byddwch yn buddsoddi mewn adeilad ffisegol, boed yn adeilad masnachol neu breswyl

Mae mathau eraill o fuddsoddiadau ar gael hefyd, gan gynnwys:

  • Nwyddau fel olew, coffi, ŷd, rwber neu aur
  • Arian cyfred tramor
  • Contractau ar gyfer gwahaniaeth, lle y byddwch yn betio ar pa un a fydd cyfranddaliadau yn ennill neu’n colli gwerth
  • Eitemau casgladwy fel celf a hen bethau

Gelwir yr amrywiol asedau y mae buddsoddwr yn berchen arnynt yn bortffolio. Fel rheol gyffredinol, mae lledaenu eich arian rhwng y gwahanol fathau o ddosbarthiadau asedau yn helpu i leihau’r risg y bydd eich portffolio cyffredinol yn tanberfformio – ceir rhagor o wybodaeth am hyn yn ddiweddarach.

Adenillion

Gyda chyfrif arian parod dim rhybudd, gallwch godi arian pryd bynnag fel y mynnwch ac yn gyffredinol, mae’n fuddsoddiad diogel. Mae’r un arian wedi’i roi mewn gwarannau llog sefydlog, cyfranddaliadau neu eiddo yn debygol o godi a gostwng mewn gwerth ond dylai gynyddu fwy dros y tymor hwy, er bod pob un ohonynt yn debygol o gynyddu symiau gwahanol.

Adenillion yw’r elw y byddwch yn ei ennill o’ch buddsoddiadau. Gan ddibynnu ble y byddwch yn rhoi eich arian, gellid ei dalu mewn nifer o ffyrdd gwahanol:

  • Llog (o adneuon arian parod a gwarannau llog sefydlog)
  • Difidendau (o gyfranddaliadau)
  • Rhent (o eiddo)
  • Y gwahaniaeth rhwng y pris y byddwch yn talu a’r pris y byddwch yn gwerthu – enillion neu golledion cyfalaf

Sut mae ffioedd yn lleihau adenillion ar fuddsoddiadau

Mae rheoli buddsoddiadau yn cymryd amser ac arian a bydd darparwyr gwasanaethau yn codi ffi. Gall y gost hon gymryd rhan o’r adenillion y byddwch yn eu cael ac mae’n rhywbeth y dylech holi yn ei gylch cyn i chi fuddsoddi. Mae ein canllaw Cipolwg ar fuddsoddiadau poblogaidd yn nodi’r mathau o ffioedd i gadw llygad amdanynt, neu gallwch gael trosolwg ar gyfer pob buddsoddiad drwy ddilyn y ddolen isod.

Deall ffioedd buddsoddi

Risgiau

Nid oes unrhyw un yn hoffi gamblo gyda’n cynilion ond y gwir amdani yw nad oes y fath beth â buddsoddiad ‘dim risg’.

Byddwch bob amser yn mentro rhywfaint pan fyddwch yn buddsoddi, ond bydd graddau’r risg yn amrywio rhwng gwahanol fathau o fuddsoddiad.

Mae risg y bydd arian y byddwch yn ei roi mewn cyfrifon diogel fel cyfrifon cynilo yn colli gwerth mewn termau real (pŵer prynu) dros amser. Y rheswm am hyn yw na fydd y gyfradd llog a delir bob amser yn cynyddu ar yr un gyfradd â’r cynnydd mewn prisiau (chwyddiant).

Ar y llaw arall, nid yw buddsoddiadau sy’n gysylltiedig â mynegeion sy’n dilyn y gyfradd chwyddiant bob amser yn dilyn cyfraddau llog y farchnad. Felly os bydd chwyddiant yn gostwng gallech ennill llai o log na’r oeddech yn ei ddisgwyl.

Gall buddsoddi yn y farchnad stoc drechu chwyddiant a chyfraddau llog dros amser, ond mae risg y gall prisiau fod yn isel ar yr adeg y bydd angen i chi werthu. Gallai hyn arwain at elw gwael neu, os bydd prisiau yn is na’r adeg prynu, at golli arian.

Pan fyddwch yn dechrau buddsoddi, fel arfer mae’n syniad da lledaenu eich risg drwy roi eich arian mewn i nifer o wahanol gynnyrch a dosbarthiadau asedau. Drwy wneud hynny, os na fydd un buddsoddiad mor llwyddiannus ag yr oeddech wedi’i obeithio, mae gennych fuddsoddiadau eraill i wneud iawn am hynny. Gelwir hyn yn ‘arallgyfeirio’. Ceir mwy o wybodaeth yn ein canllaw isod.

Arallgyfeirio – y ffordd ddoeth i gynilo a buddsoddi

Pryd y dylech ddechrau buddsoddi?

Os bydd gennych ddigon o arian yn eich cyfrif cynilo arian parod – digon am o leiaf chwe mis – a’ch bod am weld eich arian yn tyfu yn yr hirdymor, yna dylech ystyried buddsoddi rhywfaint ohono.

Bydd y cynilion neu’r buddsoddiadau priodol i chi yn dibynnu ar eich parodrwydd i fentro ac ar eich cyllid presennol a’ch nodau ar gyfer y dyfodol. Dilynwch y dolenni isod i gael yr atebion.

Pa mor barod ydych chi i fentro?

Cwblhewch ymarfer canfod ffeithiau ariannol

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?