Buddsoddi mewn cyfranddaliadau

Mae cyfranddaliadau ymhlith y pedwar prif fath o fuddsoddiad, ynghyd ag arian parod, bondiau ac eiddo. Mae iddynt risgiau, ond gallant gynnig yr adenillion mwyaf. Mae’r canllaw hwn yn egluro sut maent yn gweithio a’r risgiau a all fod yn gysylltiedig â hwy, er mwyn i chi allu penderfynu a allai cyfranddaliadau fod yn addas i chi.

Beth yw cyfranddaliadau?

Awgrym defnyddiol: cyn i chi wneud unrhyw benderfyniad ynghylch prynu neu werthu cyfranddaliadau neu gronfeydd, ceisiwch gael cymaint o wybodaeth â phosibl am y cwmni neu’r gronfa. Gwnewch eich ymchwil eich hun neu ceisiwch gyngor ariannol.

  • Mae cyfranddaliadau (a elwir hefyd yn ecwiti) yn debyg i ffracsiynau bach o gwmni. Os ydych yn berchen ar un, rydych yn berchen ar ran fach o’r cwmni a chyfran o werth y cwmni.
  • Gallwch brynu eich cyfranddaliadau eich hun, neu gallwch gyfuno eich arian gydag arian pobl eraill mewn buddsoddiad ar y cyd a elwir yn aml yn gronfa.
  • Mae cronfeydd yn prynu detholiad o gyfranddaliadau, a gaiff eu dewis a’u rheoli gan reolwr cronfa. Os byddwch yn rhoi eich arian i mewn i gronfeydd, ni fydd yn rhaid i chi wneud y gwaith o ddewis y buddsoddiadau unigol.
  • Pan fyddwch yn berchen ar gyfranddaliadau, byddwch yn dod yn gyfranddeiliad, sydd fel arfer yn golygu bod gennych yr hawl i bleidleisio ar rai o benderfyniadau’r cwmni. Nid yw hyn yn digwydd os byddwch yn buddsoddi mewn cronfa.

Caiff cyfranddaliadau eu prynu a’u gwerthu ar y farchnad gyfnewid. Caiff cyfranddaliadau gan gwmnïau mawr eu masnachu ar Gyfnewidfa Stoc Llundain – fe’u gelwir yn ‘gyfranddaliadau a restrir’ – a chaiff cwmnïau llai eu masnachu ar y Farchnad Buddsoddiadau Amgen (AMI).

Beth yw ystyr buddsoddi mewn cyfranddaliadau

Ystyr buddsoddi mewn cyfranddaliadau yw eu prynu a’u cadw am gyfnod er mwyn gwneud arian. Mae dwy ffordd o wneud elw ar gyfranddaliadau cwmni:

Mae’r band di-dreth newydd yn golygu y bydd pawb yn gymwys i gael Lwfans Difidend di-dreth o £5,000 y flwyddyn. Gall parau priod (a phartneriaid sifil cofrestredig) rannu eu hincwm difidend trethadwy rhyngddynt a lleihau eu gofynion treth hyd at £1,625 (neu 32.5%) y flwyddyn.

  • Os bydd y cwmni yn tyfu ac yn cynyddu mewn gwerth, bydd y gyfran yn werth mwy – felly bydd eich buddsoddiad yn werth mwy hefyd.
  • Mae rhai cyfranddaliadau yn talu rhan o elw’r cwmni i chi bob blwyddyn, ar ffurf difidend.

Os byddwch yn prynu cyfranddaliadau mewn cwmnïau mwy o faint, hirsefydledig, mae’n debygol y cewch ddifidendau, ond efallai na chewch dwf cyflym. Mae cyfranddaliadau sy’n talu difidendau rheolaidd yn dda o ran cael incwm neu gellir ail-fuddsoddi’r difidendau i gynyddu eich cyfalaf. Caiff incwm difidendau ei drethu ar gyfradd wahanol i log ar gynilion.

Darllenwch fwy am dreth ar ddifidendau gan GOV.UKyn agor mewn ffenestr newydd

Yn aml, nid yw cwmnïau llai yn talu difidendau. Efallai y bydd mwy o siawns y byddant yn tyfu’n gynt, ond gallant beri mwy o risg.

Gall cyfranddaliadau beri risg

Bydd pris cyfranddaliad yn cynyddu neu’n gostwng os bydd pobl yn newid eu meddwl o ran pa mor dda y mae’r cwmni yn perfformio, neu o ran yr amodau economaidd dan sylw. Os bydd pris cyfranddaliad yn gostwng yna bydd gwerth eich buddsoddiad yn gostwng hefyd.

Fodd bynnag, mae cyfranddaliadau yn hanesyddol wedi sicrhau adenillion gwell yn yr hirdymor na’r prif ddosbarthiadau asedau eraill: eiddo, arian parod neu fondiau.

Mae dal cyfranddaliadau mewn un cwmni yn unig yn peri risg fawr. Os bydd y cwmni hwnnw’n mynd i drafferthion yna gallech golli rhywfaint o’ch arian, os nad i gyd. Gallwch ledaenu eich risg drwy arallgyfeirio – prynu cyfranddaliadau mewn amrywiaeth o gwmnïau, a buddsoddi mewn asedau neu wledydd eraill – neu roi eich arian i mewn i fuddsoddiadau cyfun fel ymddiriedolaethau uned neu gwmni buddsoddi penagored.

Os byddwch yn arallgyfeirio’n dda ac yn buddsoddi yn yr hirdymor (am fwy na phum mlynedd) gallwch leihau’r risg, a bydd gennych siawns o gael adenillion da.

Mae buddsoddi mewn cwmnïau bach yn arbennig yn peri risg

Weithiau, gelwir cyfranddaliadau cwmnïau llai yn ‘gyfranddaliadau ceiniog’. Nid ydynt yn bodloni’r gofynion i gael eu rhestru’n llawn ar Gyfnewidfa Stoc Llundain (maent yn ‘gwmnïau heb eu rhestru’), felly cânt eu prynu a’u gwerthu ar farchnadoedd eraill, fel y Farchnad Buddsoddiadau Amgen a Marchnad Plus Quoted.

  • Os byddwch am brynu, gall fod yn anodd dod o hyd i brynwyr ar gyfer rhai cyfranddaliadau – efallai y bydd yn rhaid i chi gadw’r cyfranddaliadau, neu eu gwerthu am bris llai na’r hyn y gwnaethoch dalu amdanynt.
  • Efallai na fydd llawer o wybodaeth ar gael, felly gallai fod yn anodd asesu’r busnes a’i sefyllfa ariannol a rhagweld a fydd yn gwneud yn dda.

Meddyliwch yn ofalus cyn buddsoddi mewn cwmni bach. A yw’r buddsoddiad yn addas i’ch anghenion? Beth yw’r risgiau, a beth allent ei olygu i chi?

Sut i brynu a gwerthu cyfranddaliadau

Prynu a gwerthu cyfranddaliadau

Os ydych am brynu a gwerthu cyfranddaliadau sy’n eiddo i chi eich hun, gallwch ddefnyddio:

  • Brocer stoc traddodiadol
  • Brocer ar-lein
  • Cynghorydd ariannol neu reolwr buddsoddiadau – gallwch ofyn iddynt brynu neu werthu cyfranddaliadau ar eich rhan, ond byddant yn dal i ddefnyddio brocer stoc
Mae rhagor o wybodaeth ar gyfranddaliadau ar wefan MoneySavingExpert.

Buddsoddi mewn cyfranddaliadau drwy gronfa gyfun (ar y cyd)

Yn achos buddsoddiad cyfun (ar y cyd), mae llawer o bobl yn rhoi eu harian i mewn i gronfa. Caiff y gronfa ei buddsoddi mewn cyfranddaliadau – neu asedau eraill, fel arian parod, eiddo neu fondiau – a gaiff eu dewis gan reolwr cronfa proffesiynol.

Gallwch fuddsoddi mewn cronfeydd drwy lawer o fanciau, rheolwr cronfa, cynghorydd ariannol neu frocer traddodiadol neu ar-lein.

Cynlluniau cyfranddaliadau cyflogeion

Os yw eich cyflogwr yn ei gynnig, efallai y cewch gyfranddaliadau neu’r cyfle i’w prynu drwy gynllun cyfranddaliadau cyflogeion

Y camau nesaf

Dewch o hyd i’r math gorau o fuddsoddiad i chi:

Cael cyngor arbenigol

Gall buddsoddi mewn cyfranddaliadau fod yn gymhleth. Gall cynghorwyr ariannol proffesiynol helpu.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?