Cael cyngor ariannol ar sut i ariannu eich gofal hirdymor

Mae pob un ohonom angen ychydig o gyngor arbenigol diduedd o dro i dro, ac nid oes yr un adeg mor bwysig â phan rydych yn gweithio allan sut i dalu am ofal hirdymor – i chi neu rywun agos. Darllenwch ymlaen i weld beth all cynghorydd ffioedd gofal annibynnol ei wneud i chi, sut maent yn cael eu talu a sut i ddewis un sy’n addas i chi.

Rôl cynghorydd ariannol annibynnol

Mae yna gynghorwyr ariannol annibynnol sy’n canolbwyntio yn benodol ar gyngor ariannu gofal, ac fe’u gelwir yn aml yn gynghorwyr ffioedd gofal arbenigol. Maent yn cael eu rheoli gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) a rhaid iddynt lynu at god ymddygiad a moeseg a chymryd cyfrifoldeb am addasrwydd unrhyw gynnyrch maent yn ei argymell.

Yn wahanol i gynghorwyr sydd yn gysylltiedig â darparwyr neilltuol, gall cynghorwyr ffioedd gofal arbenigol gynnig cyngor ar gynnyrch o’r farchnad gyfan.

Mae gan gynghorwyr ffioedd gofal arbenigol gymwysterau penodol (CF8, CeLTCI) sy’n arwydd o’u dealltwriaeth o’r nifer o faterion y bydd angen i chi eu hystyried efallai pan ddaw’r amser i ariannu gofal hirdymor.

Bydd cynghorydd ffioedd gofal arbenigol yn mynd trwy broses o ddarganfod ffeithiau gyda chi i asesu a deall eich anghenion a’ch amgylchiadau. Bydd hyn yn cynnwys cwestiynau fel:

  • lefel eich anghenion gofal ac agwedd eich teulu
  • y gofal sydd ar gael ar hyn o bryd a pha ofal fydd ei angen i’r dyfodol
  • y gost posib o ofal nyrsio neu’r cartref gofal yr ydych wedi ei ddewis
  • incwm presennol (gan gynnwys incwm heb ei ennill) a budd-daliadau
  • eich sefyllfa briodasol
  • lleoliad teulu a ffrindiau
  • eich asedau, yn bendodol cyfrannau a buddsoddiadau eraill sy’n agored i Dreth Enillion Cyfalaf
  • eich eiddo
  • ymrwymiadau allai leihau gwerth eich asedau neu eich stad
  • agwedd tuag at risg

Byddant wedyn yn cynnig argymhellion ynglŷn â chynnyrch a gwasanaethau ariannol sy’n addas i chi, a’u rhoi ar bapur.

Pam ddylai fod angen cynghorydd ffioedd gofal arbenigol arnoch efallai?

Wyddoch chi?

Dangosodd arolwg o aelodau Which? bod dros draean o hunangyllidwyr yn poeni am redeg allan o arian.

Nis oes gorfodaeth arnoch i gael cyngor proffesiynol pan fyddwch chi’n dewis sut i ariannu eich gofal hirdymor, ond fel arfer mae’n hanfodol gwneud hynny.

Dylai cynghorydd ffioedd gofal arbenigol roi cymorth i chi ddod o hyd i ffordd i ariannu eich gofal hirdymor sydd:

  • yn addas i’ch anghenion
  • yn fforddiadwy nawr ac i’r dyfodol
  • yn cydweddu â’ch agwedd tuag at risg a’ch blaenoriaethau ariannol

Mae rhai dewisiadau hunangyllido yn eithaf syml, tra mae erail yn llawer mwy cymhleth.

Gall cynghorydd ffioedd gofal arbenigol roi cymorth i chi gymharu’r dewisiadau cyn i chi benderfynu pa un sydd fwyaf addas i chi. Bydd yn medru egluro’r holl gostau a’r risgiau sy’n gysylltiedig hefyd, ac fe ddylai fedru rhoi cymorth ar bethau eraill, megis trefnu eich ewyllys neu bŵer atwrnai.

Eich hawliau pan fyddwch yn cael cyngor

Os byddwch yn cymryd cyngor ac yn darganfod yn ddiweddarach nad oedd y cynnyrch yn addas i’ch amgylchiadau (er enghraifft fe werthwyd bond buddsoddi i chi gyda ffi am godi’r arian yn gynnar pan oeddech chi’n debygol o fod angen yr arian yn y dyfodol agos), fe allech chi fedru hawlio iawndal am gam-werthu.

Bydd gan bob cynghorydd ffioedd gofal arbenigol weithdrefn gwneud cwynion ffurfiol (mae’n debyg y cewch hyd iddi yn eu Termau Busnes pan fyddwch yn cofrestru gyda nhw am y tro cyntaf), ond yn y pen draw bydd gennych yr hawl i wneud cwyn i Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

Faint fydd hynny’n ei gostio?

Gall ffi cynghorydd ariannol annibynnol amrywio’n sylweddol gan ddibynnu ar ble rydych chi’n byw, cymhlethdod y sefyllfa, a’r lefel o gyngor a’r mathau o gynnyrch maent yn ei argymell.

Mewn rhai achosion gallech dalu rhwng £75 a £250 yr awr am eu gwasanaeth, felly mae’n bwysig sicrhau eich bod yn gofyn ar y dechrau beth fydd cost eu cyngor, ac ai ydyw ffi sefydlog, neu’n seiliedig ar faint o amser y byddant yn ei dreulio gyda chi.

Gallwch ofyn i’ch cynghorydd rannu ei ffi i randaliadau, neu dalu ffi yr awr ar ddiwedd pob ymweliad.

O ddiwedd 2012, ni fydd cynghorwyr ariannol yn medru derbyn comisiwn, bydd angen iddynt yn hytrach gytuno ar ffi gyda chi.

Ers diwedd 2012 mae’n rhaid i gynghorwyr ariannol fod yn llawer cliriach am y math o gyngor y maent yn ei roi i chi a dilyn rheolau newydd ar y ffordd maent yn codi tâl. Mae’n rhaid iddyn nhw hefyd ddangos yn glir a yw’r cyngor y maent yn ei roi yn annibynnol.

Lle i ddod o hyd i gynghorydd ffioedd gofal arbenigol

Chwiliwch am gynghorydd yn eich ardal sy’n gymwys i gynnig cyngor annibynnol ar yr holl gynnyrch a gwasanaethau ariannol sydd o ddiddordeb i chi, ac un sydd yn arbenigo mewn hunangyllido gofal hirdymor.

Defnyddiwch Gyfeirlyfr Cynghorwyr Ymddeoliad y Gwasanaeth Cynghori Ariannol i ddod o hyd i gynghorydd ffioedd gofal arbennig].

Gallwch hefyd fynd i wefan Society of Later Life Advisers (SOLLA). Gall cynghorwyr SOLLA gynnal hyfforddiant a datblygu proffesiynol ychwanegol cyn dod yn aelodau llawn.

Os ydych yn dewis peidio â defnyddio cynghorydd ariannol proffesiynol, neu eich dymuniad yn syml yw ymchwilio trwy’r dewisiadau cyn siarad ag un, bydd angen i chi wneud gwaith ymchwil trylwyr.

Rhybudd – os na fyddwch chi’n cymryd cyngor ariannol proffesiynol a bydd y cynnyrch yr ydych chi’n ei brynu yn anaddas i chi, bydd gennych lai o sail i gwyno a chael iawndal.