Help gydag ôl-ddyledion rhent a phroblemau wrth dalu’ch rhent

Os na allwch dalu’ch rhent, peidiwch â chladdu eich pen yn y tywod. Siaradwch â’ch landlord cyn gynted â phosibl. Boed y broblem oherwydd newid mewn amgylchiadau, problem gyllidebu, neu doriad mewn budd-daliadau, y mae camau allweddol y gallwch eu cymryd i’ch helpu eich hun i gael rheolaeth unwaith eto a helpu osgoi cael eich troi allan.

Siaradwch â’ch landlord

Er ei bod yn ddealladwy eich bod efallai ofn dweud wrth eich landlord neu gynrychiolydd eich bod yn mynd i fod yn hwyr gyda’r rhent, mae’n llawer gwell amlygu’r mater cyn i chi fethu â thalu mewn gwirionedd.

Pan fyddwch chi’n siarad â’ch landlord:

  • Eglurwch pam yr ydych chi’n mynd i fod yn hwyr gyda’r rhent a gofynnwch am amser ychwanegol
  • Byddwch yn glir ynglŷn â’r hyn rydych chi’n ei wneud i ddelio â’r broblem er mwyn helpu i sicrhau na fydd yn digwydd eto

Darllenwch fwy i weld beth y gallwch ei wneud i fod mewn rheolaeth eto. Gallwch hefyd ddod o hyd i ddolenni at ffynonellau o help a chyngor rhad ac am ddim.

Edrychwch beth yw’r broblem a gwnewch gynllun

Mewn rhai achosion efallai y bydd yn amlwg pam mae gennych broblem – efallai bod eich incwm neu eich treuliau wedi newid er gwaeth yn sydyn, er enghraifft, oherwydd eich bod wedi colli eich swydd neu fod eich partner wedi symud allan ac wedi rhoi’r gorau i gyfrannu tuag at y rhent. Mewn achosion eraill efallai mai wedi dechrau byw yn uwch na’ch stad yn unig yr ydych.

Y naill ffordd neu’r llall, bydd arnoch angen cynllun. Gall bod yn hwyr gyda’ch rhent yn gyson arwain at gael eich troi allan a thystlythyr gwael gan eich landlord, a fuasai’n ei gwneud hi’n anodd i chi ddod o hyd i eiddo arall i’w rentu. Gall eich landlord hefyd atal peth o’r blaendal i dalu am y rhent annigonol os yw arian yn dal yn ddyledus pan fyddwch yn symud allan.

Eich cynllun dau gam

  1. Defnyddiwch ein Cynllunydd cyllideb i weld beth yw’r diffyg rhwng eich incwm a’ch gwariant misol.
  2. Unwaith rydych chi wedi gwneud hyn, edrychwch ar ffyrdd y gallwch dorri’n ôl neu gynyddu eich incwm misol i gau’r bwlch – gweler yr adrannau diweddarach yn y canllaw hwn.

Defnyddiwch ein Cynllunydd cyllideb i weld beth yw’r diffyg rhwng eich incwm a’ch gwariant misol.

Fodd bynnag, os yw’n debygol o fod yn broblem tymor hir a allai fynd yn waeth, gall chwilio am help ar unwaith fod yn well ateb - cyn i bethau fynd allan o reolaeth. Gweler yn nes ymlaen yn y canllaw hwn am fudiadau a all eich helpu.

Lleihau eich treuliau misol

Gall torri’n ôl fod yn anodd, ond ni fydd mor boenus â chael eich troi allan o’ch cartref – dyna pam mae’n hanfodol eich bod yn gweithredu’n syth. Gofynnwch y cwestiynau canlynol i chi’ch hun.

  • Fedrwch chi gael gwared ar unrhyw un o’ch treuliau misol rheolaidd neu dorri’n ôl ar unrhyw foethau?
  • Ydych chi ar y prisiau rhataf ar gyfer eich holl filiau misol?
  • Os oes gennych chi ddyled cerdyn credyd, allwch chi newid i gerdyn credyd 0% ac arbed ychydig o daliadau llog i chi eich hun?
  • Ydych chi’n gwario gormod ar fynd allan neu ddillad newydd? Mae’n llawer pwysicach medru talu’r rhent.

Defnyddiwch ein Canfod arian parod yn gyflym i helpu i weld ble gallwch wneud arbedion ar bethau yr ydych yn eu prynu yn rheolaidd.

Darllenwch A ddylech chi drosglwyddo gweddill eich cerdyn credyd?

Cynyddu eich incwm presennol trwy fudd-daliadau

Os yw eich amgylchiadau wedi newid a’ch incwm wedi gostwng o ganlyniad, fe allech fedru hawlio budd-daliadau i’ch helpu i dalu’ch rhent, fel Budd-dal Tai. Efallai y byddwch hefyd yn gallu cael help gyda’ch taliadau y Dreth Gyngor. Dilynwch y ddolen isod i ddysgu mwy.

Darllenwch ein canllaw sicrhau eich bod yn cael yr hawliau cywir.

Os yw’ch budd-daliadau wedi’u torri - efallai o ganlyniad i’r cap budd-daliadau neu oherwydd y’ch dosbarthir fel rhywun sy’n ‘tanfeddiannu’ eich cartref - gallwch wneud cais i’ch cyngor am help. Bydd ganddynt gronfa o arian ar gael ar gyfer yr hyn a elwir ‘Taliadau Tai Dewisol’. Eleni mae’r Llywodraeth wedi cynyddu’r cyllid ar gyfer Taliadau Tai Dewisol i helpu pobl y mae’r newidiadau mewn Budd-dal Tai yn effeithio arnyn nhw

Cewch wybod mwy am y Taliadau Tai Dewisol ar wefan Turn2Us.

Ble i gael cymorth a chyngor am ddim

Os ydych chi’n awyddus i siarad â rhywun ynglŷn â sut i ddelio â’ch landlord, gallwch ffonio Shelterneu Ganolfan Cyngor ar Bopeth, neu Housing Advice NI yng Ngogledd Iwerddon. Gall y mudiadau hyn hefyd fedru siarad â chi am yr hawliau y gallwch wneud cais amdanynt i’ch helpu i gwrdd â’ch rhent os ydych ar incwm isel.

Os ydych yn barod yn mynd i ddyled gyda’ch rhent neu rydych chi’n cael trafferth gyda dyledion, siaradwch â chynghorwr dyled cyn gynted â phosibl. Nid oes rhaid i chi frwydro ar eich pen eich hun.

Darllenwch ein canllaw ar Ble i gael cyngor ar ddyledion yn rhad ac am ddim.

I gael cymorth wrth gyflwyno’ch cwyn ystyriwch ddefnyddio Resolver.co.uk. Dywedodd y Gwasanaethau Ombwdsmon “Mae Resolver.co.uk yn wasanaeth ac yn ap rhad ac am ddim ar-lein sy’n cynnig cyngor i’r defnyddiwr ac sy’n symleiddio’r broses o gwyno.”

Os ydych chi dan fygythiad o gael eich troi allan

Os ydych chi dan fygythiad o gael eich troi allan o ganlyniad i fynd i ddyled gyda’r rhent, dilynwch y dolenni isod i weld beth yw’ch hawliau a’ch dewisiadau.

Darllenwch am gael eich troi allan o’ch cartref a beth yw eich hawliau yng Nghymru a Lloegr ar wefan yr AdviceGuide.

Darllenwch am eich hawliau wrth gael eich troi allan o’ch cartref ar wefan Shelter.

Darllenwch am hawliau tenantiaid wrth iddynt gael eu troi allan o’u cartref yng Ngogledd Iwerddon ar wefan Housing Advice NI.