Cael trefn ar broblem ariannol neu wneud cwyn

Os nad ydych yn fodlon â’r gwasanaeth a dderbynioch gan eich banc, cynghorydd ariannol neu unrhyw gwmni ariannol arall, mae’n aml yn hawdd datrys hyn. Os nad yw trafod pethau yn gweithio, mae yna ddull ffurfiol o gwyno pob tro – ac os ydych yn dal i fod yn anfodlon, gallwch ofyn i wasanaeth annibynnol ymchwilio.

Beth ddylech wybod cyn i chi gwyno

Yn 2019-20, datrysodd Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol 295,596 o gwynion.

Ffynhonnell: Adolygiad Blynyddol Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol

  • Mae yna rai o’r pethau na allwch chi gwyno’n rhesymol amdanynt. Er enghraifft, gwerth eich buddsoddiadau’n lleihau, oni bai na chawsoch rybudd am y risg.
  • Gallwch gael cymorth am ddim gyda’ch cwyn. Mae gwasanaethau cwyno annibynnol (er enghraifft Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol) am ddim, ond rhaid i chi wneud cwyn ffurfiol i’r cwmni dan sylw cyn y gallwch eu defnyddio. Gweler yr adran nesaf ar gyfer y camau allweddol sydd angen i chi eu cymryd yn gyntaf.
  • Meddyliwch yn ofalus cyn defnyddio cwmni cwynion. Fel arfer bydd cwmnïau cwynion yn codi ffi i ymchwilio i chi. Gallwch gael yr un cymorth am ddim, ac rydych yr un mor debygol o ennill.

Camau allweddol i’w cymryd os ydych eisiau cwyno

Cam 1 – Siaradwch â’r cwmni

Yn aml gallwch ddatrys cwyn yn gyflym trwy ddim ond siarad â’r cwmni. Dywedwch wrthynt pam eich bod yn anfodlon a beth hoffech iddynt wneud i unioni pethau. Os na allant roi esboniad rhesymol o beth sydd o’i le ac nad ydynt yn ceisio unioni pethau, efallai y byddwch yn gallu mynd â’ch cwyn at wasanaeth ombwdsmon fel Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

Cam 2 – Gwneud cwyn ffurfiol

Rhaid bod gan bob cwmni ariannol weithdrefn gwynion ffurfiol i’w dilyn pan fyddwch eisiau cwyno. Mae’n dweud wrthych:

  • Gyda phwy ddylech siarad neu ysgrifennu atynt
  • Pryd ddylech ddisgwyl derbyn ymateb, a
  • Beth i’w wneud os nad ydych yn fodlon â’r ateb a dderbyniwch

Dylech allu dod o hyd i’w gweithdrefn gwynion ar-lein – ond os nad ydych yn gallu dod o hyd iddo, gofynnwch amdano.

Os yw’r weithdrefn gwynion yn ymwneud â rhywbeth rydych wedi ei wneud yn barod, fel ymweld â’ch banc, sicrhewch fod y sawl y siaradoch â nhw yn deall bod angen iddynt drin eich cwyn fel un ffurfiol. A, ceisiwch roi popeth ar bapur, yn hytrach na thrafod dros y ffôn.

Dylech gael penderfyniad terfynol o fewn wyth wythnos, yn esbonio yn union sut fydd y cwmni yn delio â’r broblem.

Cam 3 – Cael penderfyniad diduedd

Wedi gwneud cwyn ffurfiol, os ydych o’r farn fod ateb y cwmni yn afresymol, neu os nad ydych yn clywed ganddynt o fewn wyth wythnos, mae gennych yr hawl i fynd â’ch cwyn ymhellach. Gallwch gael cymorth am ddim, swyddogol gan wasanaeth cwynion annibynnol, fydd yn aml yn gallu gorchymyn y cwmni i dalu digollediad.

Mae’r gwasanaethau yn cynnwys:

  • Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol – yn delio â’r rhan fwyaf o gwynion ariannol
  • Yr Ombwdsmon Pensiynau

Dylai gweithdrefn gwynion y cwmni roi gwybod i chi gyda phwy y dylech gysylltu â nhw.

Mae yna derfynau amser ar gyfer cwyno i Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol. Rhaid ichi gwyno:

  • O fewn chwe mis i anfon ymateb terfynol y cwmni atoch, ac
  • O fewn chwe mlynedd i’r digwyddiad yr ydych yn cwyno amdano, neu (os yw’n fwy na chwe blynedd) o fewn tair blynedd i’r amser y byddai’n rhesymol i chi fod wedi gwybod bod gennych achos dros gwyno.

Dysgwch fwy am ddefnyddio ombwdsmon:

Defnyddio’r Ddeddf Hawliau Defnyddwyr i gwyno

Mae’r Ddeddf Hawliau Defnyddwyr yn rhoi’r hawl i chi wrthod rhywbeth diffygiol o fewn 30 diwrnod o’i brynu a hawlio ad-daliad. Mae’n rhaid i gynhyrchion fod o ansawdd boddhaol, yn addas i’r pwrpas, fel y cawsant eu disgrifio a pharhau am gyfnod rhesymol o amser.

Mae rhai eithriadau er enghraifft os yw’r nwyddau rydych chi’n eu prynu yn ddarfodus. Yn ogystal, nid yw’r rheol hon yn gymwys i nwyddau digidol lawrlwythadwy

O 30 diwrnod o’r pryniant, mae’r masnachwr yn gallu cynnig atgyweiriad neu amnewidiad. Os nad yw’r naill na’r llall o’r rhain yn bosibl neu os yw’r masnachwr yn dewis, gellir rhoi ad-daliad. Mae swm rhesymol yn gallu cael ei dynnu am ‘ddefnydd teg’.

Ystyrir bod y nam yno ym man y pryniant ar gyfer eitemau a gafodd eu prynu o fewn chwe mis a byddai’r masnachwr yn gorfod profi fel arall, fel dangos arwyddion amlwg o gamddefnydd.

Ar ôl chwe mis bydd angen i chi brofi bod y nam yno ym man y pryniant.

Am ragor o wybodaeth am eich hawliau fel defnyddiwr, ewch i ganllaw ymroddedig MoneySavingExpert.
Os oes gennych chi gwestiwn am fater penodol, defnyddiwch offeryn hawliau defnyddwyr Which? i ddod o hyd i ateb.

Awgrymau ar sut i osgoi problemau talu

Gall gwahanol ddulliau talu arwain at wahanol broblemau. Rydym wedi llunio rhestr o awgrymau i helpu’ch cadw yn rhydd o broblemau waeth sut fyddwch chi’n dewis talu.

Gyda sgamiau’n fwyfwy soffistigedig, mae’n werth darllen Canllaw dechreuwr i sgamiau.

Arian parod

Ffordd syml, ddidrafferth o dalu. Ond gofynnwch am dderbynneb bob tro – fel arall efallai na fydd cofnod o’r trafodyn os oes problem a bydd angen i chi brofi’r taliad i gael ad-daliad.

Sieciau (yr ydych chi’n eu talu)

Os oes rhywun yn eich talu chi â siec a’i fod yn bownsio, gallech chi ei chael hi’n anodd i ailhawlio’ch arian.

Pan gewch chi siec, peidiwch â throsglwyddo’r nwyddau ar unwaith.

Talwch y siec i’r cyfrif yn gyntaf ac arhoswch i’r arian glirio – dylai gymryd un diwrnod gwaith.

Sieciau (a delir i chi)

Gwnewch yn siŵr eich bod yn rhoi llinell trwy unrhyw ofod gwag ar y llinellau talai a swm, a pheidiwch â gadael unrhyw ofod cyn i chi ddechrau ysgrifennu. Trwy wneud hynny ni ellir newid yr enwau a’r swm o arian. Hefyd, sicrhewch eich bod yn cadw digon o arian yn eich cyfrif i dalu swm y siec yn llawn – fel arall efallai y bydd yn bownsio, neu efallai y bydd eich banc yn codi ffi arnoch.

Cardiau credyd

Os ydych chi’n prynu rhywbeth am rhwng £100 a £30,000, gallai’ch cwmni cerdyn credyd yn ogystal â’r gwerthwr fod yn gydatebol am eich pryniant.

Mae hyn yn wir hyd yn oed os ydych chi’n talu am ganran fach o’r eitem yn unig trwy gerdyn credyd, hynny yw, £1 ar bryniant £100. Os oes rhywbeth yn mynd o’i le – er enghraifft, os yw’r gwerthwr yn mynd yn fethdalwr neu os yw’r nwyddau’n ddiffygiol ac na fydd y gwerthwr yn rhoi ad-daliad amdanynt – cysylltwch â’ch cwmni cerdyn i gael eich arian yn ôl.

Ar gyfer pryniannau llai na £100 efallai yr hoffech chi ystyried hawlio ad-daliad trwy ôl-daliad.

Cardiau debyd

Nid yw cardiau debyd yn dod o dan y Ddeddf Credyd Defnyddwyr, ond mae’r rhan fwyaf o ddarparwyr cardiau wedi llofnodi i gynllun ôl-daliad gwirfoddol.

Mae’r cynlluniau hyn yn caniatáu i chi gael ad-daliad o fanc y cyflenwr os nad yw’r nwyddau a brynoch chi yn gweithio, ddim yn cyrraedd neu os yw’r gwerthwr yn mynd yn fethdalwr.

Tra bod Adran 75 yn gweithio’n gyffredinol i bryniannau cerdyn credyd dros £100 yn unig, mae ôl-daliad yn gallu bod yn gymwys i gardiau credyd a debyd. Cysylltwch â’ch banc os oes angen ôl-daliad arnoch chi ar bryniant â cherdyn.

Debydau Uniongyrchol

Os bydd rhywbeth yn mynd o chwith gyda thaliad Debyd Uniongyrchol – naill ai oherwydd bod y sefydliad yr ydych yn prynu ganddo neu’ch banc wedi gwneud camgymeriad – rydych wedi’ch diogelu gan y Warant Debyd Uniongyrchol. Unwaith y byddwch yn hysbysu’ch banc o’r gwall, dylech gael ad-daliad llawn, ar unwaith. Fodd bynnag, os mai’ch bai chi oedd y camgymeriad, gallai’r banc ofyn i chi ad-dalu’r ad-daliad.

Archebion sefydlog

Os ydych chi neu’ch banc yn gwneud camgymeriad gydag archeb sefydlog, nid oes gwarant y byddwch yn cael eich arian yn ôl. Felly, mae’n arbennig o bwysig eich bod yn sicrhau bod y dyddiadau talu a’r symiau yn gywir pan fyddwch yn sefydlu archeb sefydlog.

Trosglwyddo arian dramor

Os bydd rhywbeth yn mynd o chwith pan fyddwch yn anfon arian dramor o’r Deyrnas Unedig, y cam cyntaf yw cysylltu â’r cwmni a’ch helpodd gyda’r trafodyn. Fel arfer gallant eich helpu i ddatrys y broblem.

Cael digollediad os bydd cwmni’n mynd i’r wal

Os ydych wedi colli arian oherwydd i fanc neu gwmni ariannol yn y Deyrnas Unedig fynd allan o fusnes, efallai y byddwch yn gallu hawlio digollediad trwy’r Cynllun Digolledu Gwasanaethau Ariannol.

  • Mae’r gwasanaeth yn annibynnol ac am ddim i’w ddefnyddio.
  • Gall helpu unigolion preifat, rhai busnesau bach a holl ddeiliaid polisi yswiriant gofynnol.
  • Dim ond cwmnïau sydd wedi eu rheoleiddio gan yr Awdurdod Rheoleiddio Darbodus a’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol (sy’n cwmpasu’r rhan fwyaf o gwmni ariannol) y mae hyn yn berthnasol iddynt.
  • Mae yna gyfyngiadau o ran faint o ddigollediad y gallwch hawlio.

Gallwch gael mwy o wybodaeth yn ein canllaw isod.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?