Cam-werthu ariannol – beth i’w wneud os ydych wedi’ch effeithio

Os gwerthodd eich banc neu gwmni ariannol arall gynnyrch nad oedd yn addas i chi, gallech gael digollediad os ydych yn gwneud cwyn. Os nad ydych yn fodlon ag ymateb eich cwmni, efallai y bydd Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol neu’r Ombwdsmon Pensiynau yn derbyn ac ymchwilio i’ch cwyn am ddim.

Beth sy’n cyfrif fel cam-werthu?

Golyga cam-werthu y rhoddwyd cyngor anaddas i chi, na esboniwyd y risgiau i chi neu na gawsoch yr wybodaeth yr oeddech ei hangen, a’ch bod ar ddiwedd y dydd wedi prynu cynnyrch nad oedd yn addas i chi.

Fel enghraifft nad yw’n un ariannol, dyweder eich bod am brynu cyfrifiadur. Rydych yn dweud wrth y cynorthwyydd siop eich bod eisiau gwylio DVDs arno, ac maent yn argymell model. Yna wedi i chi gyrraedd adref, fe welwch nad oes ganddo yriant DVD. Does dim byd yn bod gyda’r cyfrifiadur ei hun – nid yw’n ddiffygiol – ond nid dyma oeddech chi eisiau. Fe gam-werthwyd y cyfrifiadur i chi.

Mae’n union yr un peth pan werthir cynnyrch ariannol i chi. Rhaid i’r unigolyn sy’n eich cynghori i brynu argymell rhywbeth sy’n addas i’ch anghenion, ac esbonio yn iawn beth mae’n gallu ac na all wneud. Dylent sicrhau eich bod yn ymwybodol o’r risgiau. Os nad ydynt yn gwneud hyn, efallai y byddwch yn gallu hawlio digollediad.

Trin cwsmeriaid yn deg

Rhaid gwerthu gwasanaethau ariannol i chi mewn modd sy’n “deg, clir a heb gamarwain”.

Ffynhonnell: Awdurdod Ymddygiad Ariannol

Pethau allweddol i’w cofio.

  • Nid yw’n ymwneud ag a ydych wedi colli arian neu beidio. Hyd yn oed os nad ydych ar eich colled, os nad yw’r cynnyrch yn iawn i chi – efallai ei fod yn fuddsoddiad mwy mentrus nag oeddech eisiau – rydych yn dal i allu cwyno am gam-werthu.
  • Ni allwch gwyno dim ond am fod buddsoddiad wedi perfformio’n wael. Mae rhai buddsoddiadau yn fentrus, ac os byddwch yn mentro rhaid i chi dderbyn y gallech golli. Ond gallwch gwyno os na ddywedwyd wrthych am y risg.

Enghreifftiau o gam-werthu

Enghreifftiau Yswiriant diogelu taliadau (PPI)

Rhai dulliau ble mae’n bosibl y cam-werthwyd PPI i chi:

  • Roeddech yn ddi-waith neu wedi ymddeol pan werthwyd y PPI i chi.
  • Dywedwyd wrthych fod PPI yn allweddol a bod yn rhaid i chi ei gael.
  • Cawsoch eich pwyso i brynu PPI.
  • Ni esboniodd neb yr amodau a thelerau i chi’n llawn (print mân).
  • Ni ddywedwyd wrthych am y rheolau am gyflwr meddygol presennol.
  • Ni ddywedwyd wrthych y gallech brynu PPI gan gwmni arall.
  • Ni ddywedwyd wrthych am eithriadau i’r polisi.
  • Ni ofynnodd neb i chi a oedd gennych unrhyw yswiriant arall fyddai’n talu am y benthyciad.

Enghreifftiau morgais (yn cynnwys gwaddol)

Rhai dulliau ble mae’n bosibl y cam-werthwyd morgais i chi:

  • Fe’ch cynghorwyd i hunan ardystio (benthyg arian heb brofi’ch incwm) neu or-ddweud eich incwm er mwyn cael benthyg mwy.
  • Cawsoch eich cynghori i gymryd morgais lle mae’r dyddiad terfyn ar ôl eich dyddiad ymddeol.
  • Fe’ch cynghorwyd i newid benthycwyr ac ni ddywedwyd wrthych am y ffioedd a chosbau.
  • Rhoddwyd morgais cyfradd sefydlog i chi gan ddweud wrthych am ail-forgeisio i gael gwell cynnig yn ddiweddarach, ac yna bu’n rhaid i chi dalu cosbau am adael y gyfradd sefydlog yn gynnar.
  • Ni ddywedwyd wrthych am y comisiwn fyddai’r cynghorydd yn derbyn gan y darparwr benthyciadau.

Enghreifftiau buddsoddiad

Rhai dulliau ble mae’n bosibl y cam-werthwyd eich buddsoddiad i chi:

  • Ni ddywedwyd wrthych sut fyddai’ch arian yn cael ei fuddsoddi.
  • Ni ddywedwyd wrthych ynglŷn â’r risgiau dan sylw.
  • Nid oedd y cynnyrch yn addas i’ch anghenion neu agwedd tuag at risg a drafodwyd gyda’r cynghorydd.

Os ydych yn credu y cam-werthwyd cynnyrch ariannol i chi

Gweithredwch yn gyflym

Cofiwch

Os ydych chi eisiau cwyno i Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol, mae yna gyfyngiad amser o chwe blynedd o’r adeg pan werthwyd y cynnyrch i chi, neu dair blynedd o pan sylwoch (neu y dylech fod wedi dod yn rhesymol ymwybodol) fod rhywbeth o’i le – pa bynnag un sydd hwyraf.

Gallwch ddysgu mwy ar wefan Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

Os ydych chi eisiau cwyno i’r Ombwdsmon Pensiynau y cyfyngiad amser yw tair blynedd wedi’r digwyddiad y cwynoch amdano, neu o fewn tair blynedd pan ddaethoch yn ymwybodol (neu pan ddylech fod wedi dod yn ymwybodol) o’r digwyddiad yr ydych yn cwyno amdano. Mae yna amgylchiadau neilltuol iawn lle gall yr Ombwdsmon Pensiynau ymchwilio cwynion na gyflwynwyd o fewn y cyfnod o dair blynedd.

Fodd bynnag, cyn i chi fynd at wasanaethau’r ombwdsmon, mae angen i chi gwyno i’ch darparwr. Darllenwch fwy i ddeall y broses sydd angen i chi ei dilyn.

Cam 1 – Casglwch yr holl wybodaeth sydd ei hangen arnoch

Does dim rhaid i chi sicrhau prawf cadarn, ond mae angen i chi esbonio’ch problem.

  • Casglwch yr holl wybodaeth berthnasol ac unrhyw brawf ysgrifenedig.
  • Byddwch yn glir a chryno a chadw at y ffeithiau.

Cam 2 – Cwynwch i’ch darparwr neu gynghorydd

  • Gofynnwch am gopi o broses cwynion mewnol y cwmni – dylai fod gan bob cwmni un. Bydd yn rhoi gwybod i chi gyda phwy i gysylltu â nhw. Yn aml bydd hyn ar gael ar wefan y cwmni.
  • Mae gan y cwmni wyth wythnos i ymateb. Os na fyddant yn cysylltu’n ôl, gallwch yna fynd yn syth at wasanaeth yr ombwdsmon.
  • Os nad ydych yn fodlon ag ymateb terfynol y cwmni, mae gennych chwe mis i fynd â’ch cwyn at Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol ac, yn achos yr Ombwdsmon Pensiynau, tair blynedd o’r digwyddiad yr achwynwyd amdano neu o fewn tair blynedd i ddod yn ymwybodol o’r digwyddiad.

Os yw’r cwmni wedi mynd allan o fusnes, efallai y byddwch yn dal i allu cael digollediad – gweler yr adran yn bellach i lawr y dudalen.

Cam 3 – Gofynnwch i wasanaeth ombwdsmon ymchwilio

Terfynau amser

Os nad ydych yn fodlon â’r ymateb i’ch cwyn, rhaid i chi gysylltu â Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol o fewn chwe mis i dderbyn ymateb terfynol y cwmni. Mae’r cyfyngiadau amser ar gyfer yr Ombwdsmon Pensiynau yn hirach.

Os nad ydych yn fodlon ag ymateb y cwmni i’ch cwyn, codwch y mater gyda Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol neu’r Ombwdsmon Pensiynau ar gyfer materion yn ymwneud â phensiynau. Efallai y bydd yn werth i chi wirio gyda’r Gwasanaeth Cynghori Pensiynau yn gyntaf ar faterion yn ymwneud â phensiynau.

  • Mae gwasanaeth ombwdsmon yn annibynnol, a bydd yn ymchwilio i’ch cwyn am ddim.
  • Rhaid eich bod wedi dilyn gweithdrefn gwynion y cwmni cyn y gallwch ddefnyddio ombwdsmon.

Fel arfer, byddech yn troi at yr ombwdsmon os nad yw’r cwmni wedi rhoi penderfyniad terfynol i chi o fewn wyth wythnos – ond os ydynt yn gymwynasgar ac yn rhoi diweddariadau rheolaidd i chi, efallai yr hoffech aros ychydig yn hirach. Os yw’ch cwyn yn ymwneud â rhywbeth sydd wedi digwydd yn gynharach, gallai gymryd amser i ddod o hyd i’r ffeiliau perthnasol a siarad â’r bobl iawn amdanynt.

Yn gyffredinol, penderfyniad yr ombwdsmon sy’n cloi’r mater. Ond os ydych yn dal yn anfodlon, fel mesur olaf, efallai y byddwch yn gallu mynd â’r mater i’r llys. Meddyliwch yn ofalus cyn gwneud hyn. Mae achosion llys yn bethau drud, a does dim sicrwydd y byddwch yn ennill.

Dysgwch fwy am wasanaeth yr ombwdsmon a sut i gwyno:

Os yw’ch cwmni a’ch cynghorodd wedi mynd allan o fusnes

Hyd yn oed os yw’r cwmni wedi mynd yn fethdalwyr ac yn methu fforddio talu dim i chi, efallai y byddwch yn gallu cael digollediad gan y Cynllun Digolledu Gwasanaethau Ariannol.

Dysgwch ragor am ba bryd a sut allech chi wneud hawliad i’r Cynllun Digolledu Gwasanaethau Ariannol yn ein canllaw isod.

Peidiwch â thalu i rywun reoli’ch cwyn

Meddyliwch yn ofalus cyn talu cwmni cwynion i wneud eich cwyn. Gallwch gael yr un cymorth am ddim gan Wasanaeth yr Ombwdsmon, ac rydych yr un mor debygol o ennill.