Canllaw i Dreth Etifeddiaeth

Er mai dim ond canran fechan o ystadau sy’n ddigon mawr i orfod talu Treth Etifeddiant (IHT), ni ddylech anghofio rhoi ystyriaeth i’r dreth hon yn eich cynlluniau wrth i chi lunio eich ewyllys. Mae ein canllaw yn egluro beth yw IHT, sut i gyfrifo beth sydd angen i chi ei dalu a pha bryd, a rhai ffyrdd i chi leihau’r dreth hon.

Beth yw Treth Etifeddiant?

Mae Treth Etifeddiant (IHT) yn dreth ar ystâd yr ymadawedig, gan gynnwys yr holl eiddo, meddiannau ac arian.

Faint yw Treth Etifeddiant?

Fel arfer nid oes angen talu treth:

  • Os yw gwerth eich ystâd yn llai na throthwy’r IHT o £325,000 neu
  • Os gadewch bopeth i’ch priod neu bartner sifil, neu
  • Os gadewch bopeth i fuddiolwr eithriedig fel elusen

Os yw gwerth eich ystâd yn uwch na’r band cyfradd nil (NRB) o £325,000; yna bydd y rhan o’ch ystâd sydd uwchben y trothwy hwn yn drethadwy ar y gyfradd o 40%.

Felly, os yw gwerth eich ystâd yn £525,000 a’ch trothwy IHT yn £325,000, yna codir treth ar £200,000 (£525,000 - £325,000). Byddai’r dreth yn £80,000 (40% o £200,000).

Mae’r NRB yn sefydlog ar £325,000 tan 2021.

Ym mis Ebrill 2017, cafodd y Band Preswylio Cyfradd Nil (RNRB) ei gyflwyno – a elwir hefyd yn lwfans cartref. Mae’r lwfans cartref yn ychwanegiad i’r NRB. I fod yn gymwys, rhaid i chi drosglwyddo’ch cartref neu gyfran ohono ymlaen i’ch plant neu’ch wyrion neu wyresau. Mae hyn yn cynnwys llysblant, plant a fabwysiadwyd, plant maeth ond nid nithod, neiaint neu frodyr a chwiorydd.

Cyn belled y bodlonir rhai amodau penodol, mae’r lwfans cartref yn rhoi lwfans ychwanegol i chi i’w ddefnyddio i leihau’r IHT yn erbyn eich cartref.

£100,000 yw’r lwfans cartref ar hyn o bryd, ond bydd yn codi’n gynyddrannol hyd at £175,000 yn 2020/21 ac yn unol â’r Mynegai Prisiau Defnyddiwr wedi hynny.

Mae’r tabl hwn yn dangos codiadau’r RNRB a’r lwfans cyfunol posib:

  Band Preswylio (£) Band cyfradd nil s will count (£) Lwfansau cyfunol
2017-18 100,000 325,000 425,000
2018-19 125,000 325,000 450,000
2019-20 150,000 325,000 475,000
2020-21 175,000 325,000 500,000

Caiff y lwfans cartref ei dynnu’n ôl yn raddol os bydd cyfanswm gwerth eich ystâd yn uwch na £2 filiwn.

Gallwch ddarllen rhagor am y lwfans cartref a’r amodau yma.

Mae’r lwfans cartref yn ychwanegiad i’r NRB sy’n golygu, o 6 Ebrill 2020 golyga’r lwfansau cyfunol y bydd unigolyn yn medru gadael hyd at £500,000 yn rhydd o IHT; neu £1,000,000 fesul pâr priod.

Os bydd eich Ewyllys yn gadael 10% o’ch ystâd net i elusen, bydd cyfradd yr IHT yn gostwng o 40% i 36%. Mae rheolau penodol sy’n dyfarnu beth sy’n cael ei ystyried yn y cyfrifiad 10%, felly os byddwch yn dymuno sicrhau gyfradd is hon, dylid cael cyngor i sicrhau bod y rhoddion elusennol sy’n rhan o’ch Ewyllys yn ddigonol. Gallwch ddarllen rhagor am hyn yma.

Sut i roi gwerth ar yr ystâd

I roi gwerth ar ystâd bydd angen i chi:

  • Restru’r holl asedau a chyfrifo eu gwerth ar ddyddiad y farwolaeth
  • Ddidynnu unrhyw ddyledion a rhwymedigaethau

Cofiwch gadw cofnodion o sut y cyfrifoch y symiau, fel pris gan werthwr eiddo. Gall HMRC ofyn i gael gweld cofnodion am hyd at 20 mlynedd ar ôl talu Treth Etifeddiant (IHT).

Mae asedau’n cynnwys pethau fel arian mewn banc, eiddo a thir, gemwaith, ceir, cyfranddaliadau, taliad gan bolisi yswiriant ac asedau sydd mewn cyd-berchnogaeth. Ceir rhestr fwy manwl ar Lawpack
neu ar Gov.uk.

Rhaid cynnwys rhoddion hefyd, fel arian parod neu asedau eraill, os cawsant eu rhoi yn ystod y saith mlynedd cyn i’r unigolyn farw.

Rhaid i chi hefyd gynnwys unrhyw roddion a roddwyd cyn y cyfnod hwn os parhaodd yr unigolyn a fu farw i elwa o’r rhodd. Gelwir y rhain hefyd yn ‘rhoddion â budd wedi’i gadw’. Er enghraifft, rhoddodd ei dŷ ond parhaodd i fyw ynddo.

Mae dyledion a rhwymedigaethau yn lleihau gwerth ystâd taladwy’r unigolyn ymadawedig. Ystyriwch bethau fel biliau’r cartref, morgeisi, dyledion cardiau credyd, dyledion hapchwarae a rhai costau angladd. Y rhain

Dysgwch sut i werthuso ystâd yn Cael trefn ar ystâd pan nad oes yna ewyllys.

Ewch i wefan GOV.UK am ragor o wybodaeth ar gyfrifo pa ran o ystâd sy’n destun Treth Etifeddiant.

Pwy sy’n talu Treth Etifeddiant?

Os oes yna ewyllys, fel arfer ysgutor yr ewyllys sy’n trefnu talu’r Dreth Etifeddiant (IHT). Os nad oes yna ewyllys, gweinyddwr yr ewyllys sy’n gwneud hyn.

Fel arfer fe delir y dreth o gronfeydd yn yr ystâd, neu o arian a godwyd o werthu asedau os nad oes gan yr ystâd arian parod.

Weithiau, bydd yr ymadawedig wedi gadael arian yn ei ystâd i dalu’r dreth hon. Efallai y bydd wedi trefnu polisi yswiriant bywyd i dalu’r bil hwn.

Unwaith y bydd y dreth a’r dyledion wedi eu talu, gall yr ysgutor neu weinyddwr ddosbarthu beth sy’n weddill o’r ystâd i’r etifeddion.

Pryd fydd rhaid i chi ennill Treth Etifeddiant?

Fel arfer dylid talu Treth Etifeddiant (IHT) o fewn chwe mis wedi marwolaeth yr unigolyn. Os na thelir y dreth o fewn y cyfnod hwn, bydd HMRC yn dechrau codi llog.

Gall yr ysgutorion ddewis talu’r dreth ar rai asedau penodol, fel eiddo, drwy randaliadau dros ddeng mlynedd, ond bydd llog yn parhau’n daladwy ar y cyfanswm o dreth sy’n weddill.

Os gwerthir yr ased cyn talu’r IHT, rhaid i’r ysgutorion sicrhau bod yr holl randaliadau (a’r llog) wedi eu talu ar y pwynt hwnnw

Os yw’ch ystâd yn debygol o orfod talu IHT, mae’n syniad da cael eich ysgutor i dalu rhywfaint o’r dreth o fewn y chwe mis cyntaf ers y farwolaeth, hyd yn oed cyn gorffen prisio’r ystâd. Bydd hyn yn helpu i osgoi talu llog am dalu’n hwyr.

Bydd hyn yn helpu’r ystâd i osgoi gorfod talu llog os yw’n cymryd mwy o amser i werthuso’r asedau i dalu’r dyledion a threthi.

Os yw’r ysgutor neu weinyddwr yn talu’r dreth o’i gyfrif ei hun, gall ei hawlio yn ôl gan yr ystâd.

Bydd HMRC yn ad-dalu’r ystâd os yw wedi gordalu IHT.

Ewch i’r wefan GOV.UK am ragor o wybodaeth ar Dreth Etifeddiant, yn cynnwys gwerthuso’r ystâd a thalu’r dreth ac ymddiriedolaethau.

Rhoddion a phethau sy’n rhydd o’r Dreth Etifeddiant

Mae rhai anrhegion ac eiddo wedi eu heithrio o Dreth Etifeddiant (IHT), fel anrhegion priodas ac eiddo amaethyddol.

Os yw’r ymadawedig wedi rhoi rhodd yn y saith mlynedd cyn marw, mae’r rhodd honno’n cael ei chyfrif yn rhan o’r ystâd, ac yn debygol o fod yn destun IHT.

Mae faint o dreth sy’n daladwy yn ddibynnol ar werth y rhodd, pryd y’i rhoddwyd a gan bwy.

Dysgwch fwy am beth sydd wedi ei eithrio o Dreth Etifeddiant.

Sut ydw i’n gallu lleihau faint o dreth a delir?

Mae ceisio lleihau faint o Dreth Etifeddiant sy’n daladwy ar ystâd yn gymhleth. Ond, yn gryno, gallwch leihau faint o dreth a delir drwy:

  • Adael eich ystâd i’ch priod neu bartner sifil
  • Dalu i mewn i bensiwn yn hytrach na chyfrif cynilo
  • Roi hyd at £3,000 y flwyddyn fel rhoddion yn rheolaidd
  • Roi asedau mewn ymddiriedolaeth ar gyfer eich etifeddion
  • Adael cymynrodd i elusen
Dysgwch fwy am sut i leihau eich bil Treth Etifeddiant.

Defnyddio yswiriant bywyd i dalu Treth Etifeddiant

Cymryd cyngor

Byddwch ond yn lleihau IHT ar eich ystâd os yw eich polisi yswiriant bywyd wedi ei ysgrifennu mewn ymddiriedolaeth yn ystod eich bywyd. Os nad yw’ch yswiriant bywyd wedi ei ysgrifennu mewn ymddiriedolaeth bydd elw’r polisi’n cyfrif tuag at werth eich ystâd ac yn destun IHT wedi i chi farw.

Gwnewch yn siŵr eich bod yn cael cyngor proffesiynol gan y gall fod yna oblygiadau treth wrth wneud hyn.

Gall prynu polisi yswiriant bywyd i dalu am ran o fil Dreth Etifeddiant (IHT) neu’r cyfan ohono wneud pethau’n haws i’ch teulu pan ddaw’n amser i roi trefn ar eich ystâd.

Gall helpu i ddiogelu’ch cartref rhag cael ei werthu i dalu’r IHT.

Gall hefyd helpu i sicrhau bod eich rhoddion i deulu a ffrindiau yn saith mlynedd olaf eich bywyd wedi eu diogelu rhag y dreth hon.

Yn gryno, gall roi tawelwch meddwl i chi nad ydych yn gadael bil treth sylweddol i’ch teulu a ffrindiau pan fyddwch yn marw.

Sut mae’n gweithio

  • Rydych yn sefydlu polisi yswiriant.
  • Rydych yn nodi y dylid cadw’r polisi mewn ymddiriedolaeth. Os nad ydych, mae’r arian o’r taliad yswiriant yn cael ei gyfrif fel rhan o’ch ystâd ac yn destun IHT.
  • Pan fyddwch chi’n marw, bydd y polisi’n talu allan i’r ymddiriedolaeth, a gellir ei ddefnyddio i dalu eich bil Treth Etifeddiant neu ran ohono. Efallai y bydd angen i chi sefydlu eich dymuniadau mewn llythyr cysylltiedig i roi canllaw i ymddiriedolwyr eich ymddiriedolaeth polisi i ddefnyddio’r cronfeydd ar gyfer hyn.

Gall cynllunio ystâd a threthi fod yn gymhleth, felly mae’n werth cael cyngor i’ch helpu i wneud y penderfyniadau cywir ar gyfer eich sefyllfa.

Dysgwch sut i ddewis cynghorydd ariannol.

Os ydych chi’n ystyried defnyddio yswiriant bywyd i dalu IHT, mae dau fath o bolisi y gallwch eu cymryd:

1. Polisi oes gyfan

  • Mae’r math hwn o bolisi yn parhau am oes, ac yn talu pan fyddwch yn marw yn unig, hyd yn oed os yw’n bell iawn i’r dyfodol.
  • Os ydych chi eisiau’r math hwn o yswiriant, dylech ei gymryd mor fuan â phosibl.
    Mae premiymau yn ddrytach wrth i chi fynd yn hŷn. Efallai y byddwch hefyd yn cael anhawster cael yswiriant pan fyddwch yn hŷn, neu os oes gennych broblemau iechyd.
Darllenwch ein canllaw i ddysgu mwy am bolisïau oes gyfan.

2. Polisi yswiriant cyfnod

  • Mae’r math hwn o bolisi yn parhau am gyfnod penodol o amser, ac yn talu os byddwch yn marw o fewn y cyfnod hwnnw yn unig.
  • Os ydych chi’n bwriadu rhoi rhywfaint o’ch ystâd i rywun er mwyn lleihau’r dreth, gall yr yswiriant hwn helpu i dalu biliau os byddwch yn marw o fewn saith mlynedd ers gwneud y rhoddion hynny.
  • Gellir newid rhai polisïau yswiriant cyfnod yn bolisïau oes gyfan pan ddônt i ben.

Rhaid i chi barhau i dalu’r premiymau ar gyfer hyd y naill fath o bolisi, er mwyn sicrhau y bydd yn talu pan fyddwch yn marw.

Dysgwch fwy am bolisïau yswiriant cyfnodopens in new window.

Pa drethi eraill sy’n rhaid i fy etifeddion eu talu ar eu hetifeddiant?

Dim ond ar ôl talu unrhyw ddyledion (os o gwbl) a Threth Etifeddiant (IHT) y bydd eich ystâd yn cael ei ddosbarthu.

Ond gall etifeddion wynebu mathau eraill o drethi, yn ddibynnol ar beth fyddant yn ei etifeddu:

  • Treth Incwm - os yw’r hyn maent yn ei etifeddu yn cynhyrchu incwm rheolaidd (e.e. difidendau cyfranddaliadau neu rent o eiddo)
  • Treth Enillion Cyfalaf - os byddant yn gwerthu eu hetifeddiaeth (e.e. eiddo) am fwy o arian nad oedd ei werth pan fuoch farw. Mae faint fydd yn rhaid iddynt dalu yn ddibynnol ar a ydynt yn talu Treth Incwm ar y gyfradd sylfaenol neu uwch.

Os ydych chi wedi rhoi eich asedau mewn ymddiriedolaeth neu’n ystyried gwneud hyn, gall faint o dreth a pha fath o dreth y mae’n rhaid iddynt ei thalu fod yn gymhleth iawn.

Dylech siarad â chynghorydd treth neu gyfreithiwr i gael help i gyfrifo hyn.

Ewch i wefan GOV.UK i ddysgu mwy am ba dreth y bydd angen i’ch etifeddion ei thalu ar eu hetifeddiaeth.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?