Canllaw i Dreth Etifeddiaeth

Er mai dim ond canran fechan o ystadau sy’n ddigon mawr i orfod talu Treth Etifeddiant (IHT), ni ddylech anghofio rhoi ystyriaeth i’r dreth hon yn eich cynlluniau wrth i chi lunio eich ewyllys. Mae ein canllaw yn egluro beth yw IHT, sut i gyfrifo beth sydd angen i chi ei dalu a pha bryd, a rhai ffyrdd i chi leihau’r dreth hon.

Beth yw Treth Etifeddiant?

A wyddech chi?

Dim ond 4-5% o ystadau yn y DU sy’n talu Treth Etifeddiant.

Ffynhonnell: HMRC

Mae Treth Etifeddiant (IHT) yn dreth ar ystâd yr ymadawedig, gan gynnwys yr holl eiddo, meddiannau ac arian.

Faint yw Treth Etifeddiant?

Fel arfer nid oes angen talu treth:

A oes gennych chi gwestiwn?

Bydd ein cynghorwyr yn rhoi’r arweiniad cywir i chi.

Dechreuwch wesgwrs ar-lein neu ffoniwch ni ar 0800 138 1677.

  • Os yw gwerth eich ystâd yn llai na’r Band Dim Cyfradd (NRB) o £325,000, neu
  • Os gadewch bopeth dros y trothwy i’ch priod neu bartner sifil, neu
  • Os gadewch bopeth dros y trothwy i fuddiolwr eithriedig fel elusen

Os yw gwerth eich ystâd yn uwch na’r NRB, yna gallai’r rhan o’ch ystâd sydd uwchben y trothwy hwn fod yn drethadwy ar y gyfradd o 40%.

Felly, os yw gwerth eich ystâd yn £525,000 a’ch trothwy IHT yn £325,000, yna codir treth ar £200,000 (£525,000 - £325,000). Byddai’r dreth yn £80,000 (40% o £200,000).

Mae’r NRB yn sefydlog ar £325,000 tan 2021 ond gallai’ch NRB gael ei gynyddu os ydych yn weddw neu yn bartner sifil sy’n goroesi. Gall cyplau drosglwyddo unrhyw NRB sydd heb ei ddefnyddio i’r goroeswr pan fydd yr unigolyn cyntaf yn marw..

Gall hyn ddyblu faint o NRB sydd ar gael hyd at £650,000. Gelwir yr elfen drosglwyddadwy ychwanegol hon yn Fand Cyfradd Dim Trosglwyddadwy (TNRB).

Cafodd y Band Preswylio Cyfradd Nil (RNRB) ei gyflwyno yn ddiweddar – a elwir hefyd yn lwfans cartref.

Mae’r RNRB yn ychwanegiad i’r NRB a’r TNRB. I fod yn gymwys, rhaid i chi drosglwyddo’ch cartref neu gyfran ohono ymlaen i’ch plant neu’ch wyrion neu wyresau. Mae hyn yn cynnwys llysblant, plant a fabwysiadwyd, plant maeth ond nid nithod, neiaint neu frodyr a chwiorydd.

Mae’r tabl hwn yn dangos codiadau’r RNRB a’r lwfans cyfunol posib:

  Band Preswylio Cyfradd Nil (£) Band cyfradd nil (£) Lwfansau cyfunol
2018/19 125,000 325,000 450,000
2019/20 150,000 325,000 475,000
2020/21 175,000 325,000 500,000

Caiff y lwfans cartref ei dynnu’n ôl yn raddol os bydd cyfanswm gwerth eich ystâd yn uwch na £2 filiwn.

Cyn belled y bodlonir rhai amodau penodol, mae’r lwfans cartref yn rhoi lwfans ychwanegol i chi i’w ddefnyddio i leihau’r atebolrwydd IHT yn erbyn eich cartref.

£125,000 yw’r RNRB ar hyn o bryd, ond bydd yn codi’n gynyddrannol hyd at £175,000 yn 2020/21 ac yn unol â’r Mynegai Prisiau Defnyddiwr wedi hynny.

Efallai y gallwch hefyd ddefnyddio unrhyw RNRB sydd heb ei ddefnyddio o ystâd eich priod neu bartner sifil os ydych yn weddw neu’n bartner sifil wedi goroesi. Gall hyn ddyblu faint o RNRB sydd ar gael.

Mwy o wybodaeth am drosglwyddo trothwyon Treth Etifeddiaeth nas defnyddiwyd ar Gov.uk.

Sut i roi gwerth ar yr ystâd

I roi gwerth ar ystâd bydd angen i chi:

  • Restru’r holl asedau a chyfrifo eu gwerth ar ddyddiad y farwolaeth
  • Didynnu unrhyw ddyledion a rhwymedigaethau

Cofiwch gadw cofnodion o sut y cyfrifoch y symiau, fel pris gan werthwr eiddo.

Gall HMRC ofyn i gael gweld cofnodion am hyd at 20 mlynedd ar ôl talu Treth Etifeddiant (IHT).

Mae asedau’n cynnwys pethau fel arian mewn banc, eiddo a thir, gemwaith, ceir, cyfranddaliadau, taliad gan bolisi yswiriant ac asedau sydd mewn cyd-berchnogaeth.

Ceir rhestr fwy manwl ar Lawpack neu ar Gov.uk.

Rhaid cynnwys rhoddion hefyd, fel arian parod neu asedau eraill, os cawsant eu rhoi yn ystod y saith mlynedd cyn i’r unigolyn farw.

Rhaid i chi hefyd gynnwys unrhyw roddion a roddwyd cyn y cyfnod hwn os parhaodd yr unigolyn a fu farw i elwa o’r rhodd.

Gelwir y rhain hefyd yn ‘rhoddion â budd wedi’i gadw’. Er enghraifft, rhoddodd ei dŷ ond parhaodd i fyw ynddo.

Mae dyledion a rhwymedigaethau yn lleihau gwerth ystâd taladwy’r ymadawedig. Ystyriwch bethau fel biliau’r cartref, morgeisi, dyledion cardiau credyd, ac, yn gyffredinol, costau angladd.

Fodd bynnag, ni ellir didynnu unrhyw gostau a wynebwyd ar ôl y farwolaeth, fel ffioedd cyfreithwyr a phrofiant, o werth yr ystâd at ddibenion IHT.

Ewch i wefan GOV.UK am ragor o wybodaeth ar gyfrifo pa ran o ystâd sy’n destun Treth Etifeddiant.

Pwy sy’n talu Treth Etifeddiant?

Os oes yna ewyllys, fel arfer ysgutor yr ewyllys sy’n trefnu talu’r Dreth Etifeddiant (IHT). Os nad oes ewyllys, yna gweinyddwr yr ystâd sy’n cwblhau’r gwaith hwn.

Gellir talu’r IHT o gronfeydd yn yr ystâd, neu o arian a godwyd o werthu asedau.

Fodd bynnag, yn ymarferol, telir IHT gan amlaf o’r Cynllun Taliad Uniongyrchol (DPS). Golyga hyn, os oedd gan yr ymadawedig arian mewn cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu, gall y sawl sy’n delio â’r ystâd ofyn i’r cyfan neu ran o’r IHT sy’n ddyledus gael ei dalu’n uniongyrchol o’r cyfrif drwy’r DPS.

Weithiau, bydd yr ymadawedig wedi gadael arian yn ei ystâd i dalu’r IHT. Fel arfer, trefnir hyn drwy bolisi oes gyfan, sy’n parhau mewn grym hyd nes i’r deilydd polisi farw, cyn bellled ag y telir y premiymau.

Gallai taliadau o bolisi yswiriant bywyd fod yn destun IHT. Fodd bynnag, drwy ysgrifennu’r polisi mewn Ymddiriedolaeth, dylid llwyddo i osgoi’r dreth honno. Drwy wneud hynny, byddwch hefyd yn osgoi mynd drwy’r broses brofiant, sydd yn aml yn llethol.

Unwaith y bydd y dreth a’r dyledion wedi eu talu, gall yr ysgutor neu’r gweinyddwr ddosbarthu’r hyn sy’n weddill o’r ystâd.

Pryd fydd rhaid i chi dalu Treth Etifeddiant?

Cofiwch

Os bydd angen i chi dalu Treth Etifeddiant (IHT), bydd angen i chi gael rhif cyfeirnod IHT dair wythnos o leiaf cyn i chi wneud taliad. Gellir gwneud hyn drwy’r post neu ar-lein.

Rhaid talu Treth Etifeddiant (IHT) cyn diwedd y chweched mis wedi marwolaeth yr unigolyn. Os na thelir y dreth o fewn y cyfnod hwn, bydd HMRC yn dechrau codi llog.

Gall yr ysgutorion ddewis talu’r dreth ar rai asedau penodol, fel eiddo, drwy randaliadau dros ddeng mlynedd, ond bydd llog yn parhau’n daladwy ar y cyfanswm o dreth sy’n weddill.

Os gwerthir yr ased cyn talu’r IHT, rhaid i’r ysgutorion sicrhau bod yr holl randaliadau (a’r llog) wedi eu talu ar y pwynt hwnnw

Os yw’ch ystâd yn debygol o orfod talu IHT, mae’n syniad da cael eich ysgutor i dalu rhywfaint o’r dreth o fewn y chwe mis cyntaf ers y farwolaeth, hyd yn oed cyn gorffen prisio’r ystâd. Gelwir hyn yn daliad ymlaen llaw.

Bydd hyn yn helpu’r ystâd i leihau’r llog a godir efallai os yw’n cymryd mwy o amser i werthuso’r asedau i dalu’r dyledion a threthi.

Os yw’r ysgutor neu’r gweinyddwr yn talu’r dreth o’i gyfrif ei hun, gall ei hawlio yn ôl gan yr ystâd.

Bydd HMRC yn ad-dalu’r ystâd os yw wedi gordalu IHT ar ôl i’r profiant gael ei gwblhau. Ystyr profiant yw cael yr hawl i ddelio ag eiddo, arian a meddiannau’r ymadawedig. Gelwir hyn yn gadarnhad yn yr Alban.

Os cawsoch eich penodi fel ysgutor neu weinyddwr yr ystâd bydd angen i chi gwblhau ac anfon cyfrif o’r ystâd cyn pen blwyddyn ers y farwolaeth, i osgoi cosb ariannol.

Ewch i wefan GOV.UK am ragor o wybodaeth ar Dreth Etifeddiant, yn cynnwys gwerthuso’r ystâd a thalu’r dreth ac ymddiriedolaethau.

Rhoddion a phethau sy’n rhydd o’r Dreth Etifeddiant

Mae rhai anrhegion ac eiddo wedi eu heithrio rhag Treth Etifeddiant (IHT), fel anrhegion priodas a rhoddion elusennol. Gallech gael eithriadau hefyd gyda mathau neilltuol o eiddo hefyd, fel ffermydd neu asedau busnes.

Os yw’r ymadawedig wedi rhoi rhodd yn y saith mlynedd cyn marw, mae’r rhodd honno’n cael ei chyfrif fel rhan o’r ystâd, ac yn debygol o fod yn destun IHT.

Mae faint o dreth sy’n daladwy yn ddibynnol ar werth y rhodd, pryd y’i rhoddwyd a gan bwy.

Dysgwch fwy am beth sydd wedi ei eithrio rhag Treth Etifeddiant.

Sut ydw i’n gallu lleihau faint o dreth a delir?

Mae ceisio lleihau faint o Dreth Etifeddiant sy’n daladwy ar ystâd yn gymhleth. Ond, yn gryno, gallwch leihau faint o dreth a delir drwy:

  • Adael cymynrodd i elusen
  • Rhoi asedau mewn ymddiriedolaeth ar gyfer eich etifeddion
  • Gadael eich ystâd i’ch priod neu bartner sifil
  • Talu i mewn i bensiwn yn hytrach na chyfrif cynilo
  • Rhoi hyd at £3,000 y flwyddyn fel rhoddion yn rheolaidd
Dysgwch fwy am sut i Leihau eich bil Treth Etifeddiant.

Defnyddio yswiriant bywyd i dalu Treth Etifeddiant

Gall prynu polisi yswiriant bywyd i dalu am ran o fil Dreth Etifeddiant (IHT) neu’r cyfan ohono wneud pethau’n haws i’ch teulu pan ddaw’n amser i roi trefn ar eich ystâd ar ôl i chi farw.

Gall helpu i ddiogelu’ch cartref ac atal asedau eraill rhag cael eu gwerthu i dalu bil IHT, sydd yn rhaid ei dalu fel arfer cyn y cymeradwyir profiant. Yn gryno, gall roi tawelwch meddwl i chi nad ydych yn gadael bil treth sylweddol i’ch teulu a’ch ffrindiau pan fyddwch yn marw.

Fel arfer, mae angen talu IHT cyn medru cyhoeddi unrhyw brofiant. Fodd bynnag, gydag eiddo, gallai HMRC dderbyn taliadau dros gyfnod hyd nes y gwerthir yr eiddo. Fel arall, gallai banc ryddhau arian os caiff ei dalu’n uniongyrchol i HMRC i dalu bil IHT.

Os bydd oedi cyn talu, gall HMRC godi cosbau ariannol ynghyd â llog ar swm y dreth etifeddiant a ddylai fod wedi cael ei dalu.

Bydd y rhan fwyaf o bolisïau yswiriant yn cyfrif fel rhan o’r ystâd oni bai bod eich polisi wedi ei ddal ‘mewn ymddiriedolaeth’ ac mae modd gwneud hynny heb gost ychwanegol fel arfer wrth drefnu’ch polisi.

Golyga hyn y telir unrhyw arian allan i’ch buddiolwyr yn hytrach na’ch ystâd gyfreithiol. Felly ni fydd unrhyw daliad yn cyfrif yn erbyn eich trothwy ac ni fydd yn destun IHT. Byddai hyn yn osgoi cyfnod hir o brofiant sy’n golygu y bydd eich buddiolwyr yn cael eu harian yn llawer iawn cynt.

Yn aml defnyddir polisi yswiriant oes gyfan ar gyfer y pwrpas hwn, sy’n parhau mewn grym hyd nes i’r deilydd polisi farw, cyn bellled ag y parhewch i dalu’r premiymau.

Sut mae’n gweithio

  • Rydych yn sefydlu polisi yswiriant.
  • Rydych yn nodi y dylid cadw’r polisi mewn ymddiriedolaeth. Os nad ydych yn gwneud hynny, mae’r arian o’r taliad yswiriant yn cael ei gyfrif fel rhan o’ch ystâd ac yn destun IHT.
  • Pan fyddwch chi’n marw, bydd y polisi’n talu allan i’r ymddiriedolaeth, a gellir ei ddefnyddio i dalu eich bil Treth Etifeddiant neu ran ohono. Efallai y bydd angen i chi sefydlu eich dymuniadau mewn llythyr atodol i roi canllaw i ymddiriedolwyr eich ymddiriedolaeth polisi ddefnyddio’r cronfeydd ar gyfer hyn.

Gall cynllunio ystâd a threthi fod yn gymhleth, felly mae’n werth cael cyngor i’ch helpu i wneud y penderfyniadau cywir ar gyfer eich sefyllfa.

Os ydych chi’n ystyried defnyddio yswiriant bywyd i dalu IHT, mae dau fath o bolisi y gallwch eu cymryd:

1. Polisi oes gyfan

  • Mae’r math hwn o bolisi yn parhau am oes, ac yn talu dim ond pan fyddwch yn marw, cyn belled â’ch bod yn talu’r premiymau’n brydlon.
  • Os dymunwch gael y math hwn o yswiriant, cofiwch y gallech fod yn talu premiymau ymhell i mewn i’ch 80au a’ch 90au. Mae premiymau yn ddrytach wrth i chi fynd yn hŷn. Fodd bynnag, mae rhai cynlluniau oes gyfan yn codi premiymau sefydlog am swm penodol o yswiriant ac o ganlyniad rydych yn gwybod o’r cychwyn cyntaf yn union beth yw pris y polisi a’r swm a warentir.
  • Efallai y byddwch hefyd yn cael anhawster cael yswiriant pan fyddwch yn hŷn, neu os cawsoch broblemau iechyd.
Darllenwch ein canllaw i ddysgu mwy am Bolisïau oes gyfan.

2. Polisi yswiriant cyfnod

Os byddwch yn rhoi asedau i anwyliaid yn hytrach na’ch priod, mae perygl y gallent wynebu bil treth sylweddol petaech yn marw cyn pen 7 mlynedd ers cyflwyno’r rhodd. Yn aml bydd y bil hwn yn cael ei ysgwyddo gan y sawl sy’n derbyn y rhodd yn hytrach na’r ystâd.

  • Ar ôl marwolaeth, gall polisi Inter Vivos, sy’n fath o bolisi yswiriant cyfnod gostyngol, gynnig cyfandaliad sy’n cyfateb i unrhyw atebolrwydd IHT ar drosglwyddiad eithriedig posib dros y band cyfradd nil ar gyfer Treth Etifeddiant.
  • Mae’r math hwn o bolisi yn parhau am gyfnod penodol o amser, ac yn talu os byddwch yn marw o fewn y cyfnod hwnnw yn unig. Ar ôl y cyfnod hwn daw’r polisi i ben.
  • Mae pris y premiymau yn aros yn sefydlog o ddechrau’r polisi fel arfer

Rhaid i chi barhau i dalu’r premiymau ar gyfer hyd y naill fath o bolisi, er mwyn sicrhau y bydd yn talu pan fyddwch yn marw.

Dysgwch fwy am Bolisïau yswiriant cyfnod.

Pa drethi eraill sy’n rhaid i fy etifeddion eu talu ar eu hetifeddiant?

Dim ond ar ôl talu unrhyw ddyledion (os o gwbl) a Threth Etifeddiant (IHT) y bydd eich ystâd yn cael ei ddosbarthu.

Yn ddibynnol ar beth fyddant yn ei etifeddu gall eich etifeddion hefyd wynebu:

  • Treth Incwm - os yw’r hyn maent yn ei etifeddu yn cynhyrchu incwm rheolaidd (e.e. difidendau cyfranddaliadau neu rent o eiddo)
  • Treth Enillion Cyfalaf - os byddant yn gwerthu eu hetifeddiaeth (e.e. eiddo) am fwy o arian na’i werth pan fuoch farw. Mae faint fydd yn rhaid iddynt dalu yn ddibynnol ar a ydynt yn talu Treth Incwm ar y gyfradd sylfaenol neu uwch.

Os ydych chi wedi rhoi eich asedau mewn ymddiriedolaeth neu’n ystyried gwneud hynny, gall faint o dreth a pha fath o dreth y mae’n rhaid iddynt ei thalu fod yn gymhleth iawn.

Dylech siarad â chynghorydd treth neu gyfreithiwr i gael help i gyfrifo hyn.

Ewch i wefan GOV.UKopens in new window i ddysgu mwy am ba dreth y bydd angen i’ch etifeddion ei thalu ar eu hetifeddiaeth.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?