Canllaw i ysgariad neu ddiddymiad rhyngwladol

Os oes gennych gysylltiad â rhan arall o’r Deyrnas Unedig i’r lle’r ydych yn byw ar hyn o bryd, neu â gwlad arall tu allan i’r Deyrnas Unedig, efallai y byddwch yn gallu dechrau ar gamau ysgariad neu ddiddymiad yno. Gall y lle y byddwch yn dechrau’r camau effeithio ar sut y bydd eich materion ariannol yn cael eu rhannu.

Deall y ffeithiau sylfaenol am ysgariad neu ddiddymiad rhyngwladol

Os byddwch chi neu eich cynbartner (gŵr, gwraig neu bartner sifil) yn penderfynu cychwyn ar gamau ysgaru neu ddiddymu tu allan i’r wlad yr ydych yn byw ynddi ar hyn o bryd, bydd yr hyn y byddwch yn ei wneud nesaf yn dibynnu a fydd yn dechrau mewn cenedl arall yn y Deyrnas Unedig, mewn rhan arall o’r Undeb Ewropeaidd (UE), neu mewn gwlad nad yw yn yr Undeb Ewropeaidd.

Ysgaru neu ddiddymu eich partneriaeth sifil mewn rhannau eraill o’r Deyrnas Unedig

Mae’r system ar gyfer ysgaru neu ddiddymu partneriaeth sifil yng Nghymru a Lloegr ychydig yn wahanol i’r un yng Ngogledd Iwerddon, ac yn wahanol iawn i’r system yn yr Alban.

Os byddwch yn dechrau camau mewn rhan wahanol o’r Deyrnas Unedig i’r un lle’r ydych yn byw, bydd raid i chi ystyried sut y gall hyn effeithio ar eich setliad ariannol.

Ysgaru neu ddiddymu eich partneriaeth sifil yn yr UE

Mae’r system ‘cyntaf mewn amser’ yn golygu, cyn belled â bod gennych yr hawl cyfreithiol i ysgaru neu ddiddymu eich partneriaeth sifil yn y wlad honno yn yr UE, ac ar yr amod mai chi yw’r aelod cyntaf o’r cwpl i gychwyn camau yno, dyna lle bydd y camau yn digwydd.

Dan gyfraith yr UE, efallai y bydd gennych hawl i gael ysgariad neu ddiddymu eich partneriaeth sifil mewn gwlad arall yn yr UE i’r un lle gwnaethoch briodi neu gofrestru eich partneriaeth sifil. Ond bydd raid i chi weithredu’n gyflym oherwydd yr hyn a elwir yn system ‘cyntaf mewn amser’ yn yr UE.

Ysgaru neu ddiddymu eich partneriaeth sifil mewn gwlad tu allan i’r UE

Os oes gennych chi neu eich cynbartner gysylltiad â gwlad y tu allan i’r UE, yna bydd ble y gallwch ysgaru neu ddiddymu eich partneriaeth sifil yn dibynnu ar nifer o ffactorau.

Y prif un fydd pa wlad sydd â’r cysylltiad agosaf gyda chi’ch dau.

Sut y gall lleoliad eich ysgariad neu ddiddymiad effeithio ar eich setliad

Mae’r gyfraith mewn rhai gwledydd yn golygu bod asedau ariannol yn cael eu rhannu yn wahanol iawn i’r ffordd y maen nhw’n cael eu rhannu yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon.

Yn yr Alban, dim ond yr hyn a elwir yn ‘eiddo priodasol’, sy’n golygu asedau oedd yn eiddo i chi neu a gafwyd yn ystod y briodas neu bartneriaeth sifil sy’n cael eu hystyried.

Mewn rhai gwledydd tu allan i’r Deyrnas Unedig, nid oes raid i gyplau sy’n gwahanu ddweud wrth ei gilydd am eu hasedau ariannol wrth ysgaru neu ddiddymu partneriaeth sifil.

Deall statws cyfreithiol cytundebau cyn-priodas

Mae cytundebau cyn-priodas yn dal yn gymharol anghyffredin. Fe’u defnyddir yn aml gan gyplau sydd am gytuno – cyn priodi neu ddod yn bartneriaid sifil – sut y bydden nhw’n rhannu eu harian, asedau ac eiddo, petaent yn penderfynu gwahanu.

Mae ganddynt statws cyfreithiol anarferol gan na ellir eu gorfodi yn gyfreithiol yn llawn yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon. Fodd bynnag, bydd llysoedd yn gyffredinol yn eu hystyried fel un o amgylchiadau’r achos gan roi arwyddocad sylweddol iddynt cyn belled y bydd rhai elfennau o ddiogelu penodol yn cael eu bodloni. Er enghraifft:

  • bod anghenion ariannol y plant yn cael eu diogelu
  • bod y ddwy ochr wedi cymryd cyngor cyfreithiol ynglŷn â goblygiadau ymrwymo â’r cytundeb

Yn yr Alban, cânt eu trin fel rhai y gellir eu gorfodi yn gyfreithiol.

Penderfynu ble y gallwch chi ysgaru neu ddiddymu eich partneriaeth sifil

Gall penderfynu a oes gennych yr hawl gyfreithiol i gychwyn ysgariad neu ddiddymiad mewn gwlad benodol fod yn fater cymhleth.

Fel arfer mae’n well syniad cael cyngor gan gyfreithiwr sy’n arbenigo yn hyn yn hytrach na cheisio penderfynu eich hun. Gall y canlynol gael dylanwad ar y mater:

  • ble’r ydych yn byw yn awr a ble’r oeddech yn byw yn ystod eich priodas neu bartneriaeth sifil
  • ble cawsoch eich geni
  • ble ganed eich tad neu fam neu ble’r oedden nhw’n byw
  • ble gwnaethoch chi briodi neu gofrestru eich partneriaeth sifil
  • ble mae gennych chi eiddo

Penderfynu beth i’w wneud nesaf

Dylech geisio cyngor cyfreithiol gan gwmni cyfraith teulu arbenigol. Dylai’r cwmni wybod am y gyfraith yn y wlad lle rydych yn byw a’r wlad lle gallai eich camau ysgaru neu ddiddymu ddechrau.

Gwnewch hyn cyn trafod gyda’ch cyn bartner neu cyn ystyried cyfryngu gydag ef neu hi. Mae hyn oherwydd y gall y risg o golli rheolaeth ar ble y byddwch yn penderfynu cychwyn y camau arwain at ganlyniadau difrifol.

Ond cofiwch y bydd hyn yn ei gwneud hi’n llawer anoddach dod i gytundeb cyfeillgar gyda’ch cyn bartner.

Manteision ac anfanteision cael cyngor cyfreithiol

Manteision:

  • byddwch yn gwybod a allwch chi gael ysgariad neu ddiddymu eich partneriaeth sifil tu allan i’r wlad lle’r ydych yn byw ar hyn o bryd
  • byddwch yn gwybod beth allai fod yn ganlyniadau cael ysgariad neu ddiddymu eich partneriaeth sifil mewn gwlad arall

Anfanteision:

  • rydych yn debygol o greu drwgdeimlad rhyngoch â’ch gŵr, gwraig neu bartner sifil trwy gychwyn camau ysgaru neu ddiddymu heb roi unrhyw rybudd iddo ef neu hi
  • gall fod yn llawer anos cael setliad ariannol o ganlyniad

Yng Nghymru a Lloegr, gallwch ddod o hyd i gyfreithiwr ar wefan Resolutionneu wefan Cymdeithas y Gyfraith.

Yng Ngogledd Iwerddon, gallwch ddod o hyd i gyfreithiwr ar wefan Cymdeithas y Gyfraith Gogledd Iwerddon.

Yn yr Alban, gallwch ddod o hyd i gyfr eithiwr ar wefan Cymdeithas Cyfraith Teulu neu wefan Cymdeithas y Gyfraith yr Alban.

Eich cam nesaf

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?