Cartref gofal neu ofal cartref?

Mae’r mwyafrif ohonom eisiau gwasanaethau gofal gartref pan fyddwn yn heneiddio. Ond weithiau mae angen i ni ystyried mynd i mewn i gartref gofal yn lle. Sut ydych chi’n penderfynu?

Ystyried eich dewisiadau gofal

Y penderfyniad pwysicaf i’w wneud wrth ystyried eich anghenion gofal yw a allwch aros yn eich cartref eich hun neu a oes angen ichi symud i gartref gofal.

Bydd y penderfyniad yn seiliedig ar eich dymuniadau a pha ofal sydd ei angen arnoch, ond bydd angen hefyd ichi ystyried y gost.

Mae ein hanghenion yn newid wrth i ni fynd yn hŷn ac mae elfennau o fyw’n annibynnol yn dod yn anoddach, fel mynd i fyny ac i lawr y grisiau neu ddefnyddio’r bath.

Gorau po gyntaf i chi ystyried beth fydd y dewisiadau gorau. Gall hyn helpu i osgoi gwneud penderfyniad ar frys sy’n anaddas i chi, yn enwedig mewn argyfwng, megis ar ôl cyfnod yn yr ysbyty.

Gall fod o fudd ateb y canlynol, a gallech hyd yn oed ysgrifennu’r atebion i lawr. Gall fod o fudd blaenoriaethu’ch anghenion:

  1. Beth mae ‘cartref’ yn ei olygu i chi? Er enghraifft, cyfforddusrwydd, diogelwch, cyfarwydd-deb?
  2. Beth sy’n creu cartref da yn eich blynyddoedd hŷn? Er enghraifft, bod yn agos at eich teulu, Meddyg Teulu.
  3. Pa bethau allai ddod yn anoddach? Er enghraifft, mynd i mewn ac allan o’r bath, grisiau serth neu ardd fawr.

Mae gan Gyngor Llety’r Henoed offeryn ar-lein defnyddiol i’ch helpu chi i asesu addasrwydd eich cartref presennol.

Manteision ac anfanteision gwasanaethau gofal cartref

Gall gofal cartref gynnwys ymweliadau rheolaidd gan weithiwr gofal cartref i helpu gyda gofal personol, siopa a pharatoi prydau bwyd.

Mae gwasanaethau eraill yn cynnwys ‘pryd ar glud’, larymau personol sy’n cael eu monitro a chyfarpar cartref ac addasiadau i helpu gyda thasgau pob dydd.

Efallai y byddwch yn medru ymweld â chanolfannau dydd lleol lle gallwch gymdeithasu a mwynhau gweithgareddau amrywiol, gyda chludiant ar gael i fynd â chi yno.

Deall sut mae asiantaethau gofal cartref yn gweithio

Nid yw pob asiantaeth gofal cartref yr un peth. Mae’n bwysig gwybod a yw’r asiantaeth:

  • yn cyflogi ei ofalwyr ei hun; neu
  • mae ganddo fynediad at rwydwaith o ofalwyr hunangyflogedig a byddant yn codi ffi am argymell un.

Nid yw asiantaethau sy’n argymell gofalwr yn gyfrifol am ddarparu’r gofal y byddech chi’n ei gael. Mae’r busnesau hyn y tu allan i gwmpas y Comisiwn Ansawdd Gofal (y corff sy’n sicrhau bod safonau gofal y cytunwyd arnynt yn cael eu bodloni) Mae hyn yn golygu eu bod heb eu rheoleiddio.

Mae hefyd yn golygu na chaniateir iddynt gyfarwyddo, goruchwylio na rheoli gwaith eu gofalwyr. Byddai’r cyfrifoldeb hwnnw gyda chi ac os nad ydych yn fodlon â safon y gofal rydych chi’n ei gael, gallai ei gwneud hi’n anoddach cwyno.

Manteision

  • Gall cost gofal cartref fod yn rhatach. Wrth i’r cymorth gynyddu gallai fod yn rhatach symud i mewn i gartref gofal. Mae gennych fwy o reolaeth dros y gofal a’r cymorth a gewch hefyd.
  • Cewch aros wrth ymyl ffrindiau a theulu. Mae aros yn yr un gymdogaeth yn bwysig iawn i rai pobl.
  • Mae gennych fwy o reolaeth dros y gofal a’r gefnogaeth a gewch. Byddwch yn gallu teilwra faint o help rydych chi’n ei gael wrth i’ch anghenion newid.
  • Gallwch ofyn am fwy o gymorth neu lai o gymorth. Byddwch yn medru teilwra’n union faint o help fydd ei angen arnoch wrth i’ch gallu i wneud pethau newid.
  • Gallwch barhau i fyw gyda’ch anifeiliaid anwes Os byddwch angen cymorth i ofalu amdanynt, gallech geisio cysylltu â’r Ymddiriedolaeth Cinnamon a allai roi cymorth i chi.
  • Fe allech gael mwy o arian ar gyfer eich gofal. Ni fydd gwerth eich cartref yn cael ei ystyried wrth gyfrifo faint sy’n rhaid ichi ei dalu tuag at eich gofal. Ond mi fydd os symudwch i mewn i gartref gofal.

Anfanteision

  • Nid yw gofalwyr o gwmpas 24/7 Gallai hyn olygu y byddwch yn teimlo’n llai diogel yn eich cartref. Gallai gofalwr sy’n byw i mewn, system larwm, synwyryddion cwympiadau neu synhwyrydd gwely helpu i chi deimlo’n well.
  • Gallech gael gofalwr arall Bydd yr asiantaeth a ddefnyddiwch yn debygol o geisio anfon yr un unigolyn bob tro, ond efallai na fyddant yn llwyddo i wneud hynny os bydd salwch neu wyliau.
  • Gallai gofalwyr gyrraedd yn hwyr Gallai fod oherwydd argyfwng yn eu hapwyntiad blaenorol. Os oes gennych chi amserlen dynn, gallai hynny fod yn anodd i chi.
  • Gallai’r gost gynyddu os bydd angen mwy o help arnoch Er enghraifft efallai y bydd angen glanhawr arnoch, neu arddwr neu rywun i alw heibio i drin eich gwallt.
  • Gallai addasiadau yn y cartref ac offer effeithio ar werth eich eiddo. Mae hyn yn debygol iawn os nad ydynt yn addasiadau taclus iawn.
  • Gall ansawdd y gofal amrywio. Gallwch wirio’r ansawdd ar wefan Care Quality

Am ragor o wybodaeth gweler ein canllawiau ar:

Manteision ac anfanteision symud i gartref gofal

Mae yna ddau fath o gartrefi gofal:

  • Cartrefi gofal heb ofal nyrsio sy’n darparu cymorth gyda gofal personol
  • Cartrefi gofal gyda gofal nyrsio sydd â nyrsys cofrestredig sy’n darparu gofal nyrsio 24 awr a chynorthwywyr gofal profiadol sy’n darparu gofal personol.

Mae’r ddau’n lleoedd lle gallwch fyw (yn aml gyda’ch priod) gyda staff hyfforddedig yn bodloni’ch anghenion gofal.

Mae gan rai lety hefyd a chymorth yn arbennig ar gyfer pobl hŷn gyda dementia.

Manteision

  • Mae staff hyfforddedig wrth law bob amser Golyga hyn y byddwch yn teimlo’n fwy diogel.
  • Ni fydd rhaid ichi boeni am filiau cyfleustodau, prydau bwyd na’r gwaith tŷ Mae’r cyfan wedi ei drefnu ar eich cyfer, a allai olygu bod popeth yn gynhesach, yn fwy diogel ac yn lanach.
  • Bydd gennych gwmni drwy’r amser Mae yna rywun ar gael bob amser am sgwrs yn ogystal â gweithgareddau a drefnir.
  • Gall cymryd meddyginiaeth gael ei oruchwylio

Anfanteision

  • Gallai fod yn fwy costus Mae yn debygol iawn os nad ydych yn gymwys am gyllid gan yr awdurdod lleol.
  • Gall ansawdd y gofal amrywio. Mae’n rhaid i bob cartref fodloni lefel ofynnol o ansawdd cyn medru cael ei gofrestru, ond mae ansawdd yn amrywio a gallwch wirio’r ansawdd ar wefan Care Quality yma
  • Bydd angen i’ch holl eiddo ffitio i mewn i un ystafell. Gallai hyn olygu na allwch chi gael pob un o’ch hoff eitemau o’ch cwmpas.
  • Efallai y byddwch yn teimlo eich bod wedi colli rhywfaint o’ch annibyniaeth. Dylai cartref da sicrhau nad ydych yn teimlo fel hyn drwy eich annog i fyw mor annibynnol â phosib. Efallai y byddwch yn colli ychydig o’ch preifatrwydd.
  • Efallai na fydd anifeiliaid anwes yn cael eu caniatáu, os byddant yn honni eu bod yn caniatáu anifeiliaid anwes gwiriwch i ba raddau oherwydd efallai y bydd anifeiliaid anwes yn cael ymweld ond nid yn cael aros er enghraifft.
  • Efallai na fyddwch yn mwynhau cwmni’r preswylwyr eraill yn y cartref.
  • Gall teulu a ffrindiau deimlo’n euog nad ydynt yn medru cynnig mwy o gymorth neu ymweld mor aml

Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Dewis y cartref gofal cywir.

Cymharu cost gofal

Mae costau’n gallu amrywio ledled y wlad, ond bydd eich adran gwasanaethau cymdeithasol leol (neu’ch Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon) yn gallu rhoi syniad ichi faint y bydd angen ichi ei dalu am wasanaethau a drefnir drwyddynt.

Mae elusennau a grwpiau anabledd yn rhoi gwybodaeth dda hefyd, ond os ydych yn ystyried defnyddio asiantaeth gofal cartref breifat neu gartref gofal preifat, efallai bydd angen ichi wneud eich ymholiadau’ch hun.

Costau gofal cartref

Mae’r costau’n wahanol iawn gan ddibynnu a oes angen cymorth arnoch yn ystod y dydd neu gyda’r nos, ar ddyddiau’r wythnos neu ar benwythnosau.

Mae’n anodd cyfrifo faint fyddwch yn ei dalu ymlaen llaw ond wrth gysylltu â rhai darparwyr lleol gallwch gael costau mwy realistig. Rydym wedi creu rhai amcangyfrifon i chi gael cychwyn arni.

  • £15,000 y flwyddyn, am 14 awr o ofal yr wythnos, rydym wedi defnyddio amcangyfrif UKHCA ar beth ddylai Cynghorau ei dalu fel swm gofynnol £20.69 yr awr yn y DU. Felly, os ydych yn hunan-gyllido, fe allech dalu mwy na hyn.
  • Os oes angen gofal amser llawn arnoch yn ystod y dydd, gallai’r costau fod yn fwy na dwbl yr uchod.
  • Os byddwch angen gofalwyr i symud i mewn bob awr o’r dydd a bod eich gofynion yn rhai dwys, gallai gostio tua £83,200 y flwyddyn yn ôl adroddiad. Yn yr amgylchiadau hynny, mae gofal preswyl fel arfer yn fwy cost effeithiol. Os nad oes gennych chi anghenion dwys, dylai’r ffioedd fod yn is, rhwng £41,000-£65,000 y flwyddyn fel arfer.

Bydd gennych gost cynnal a chadw’ch cartref o hyd, ond bydd gennych y fantais o fod mewn lle cyfarwydd.

Os oes angen gofal arnoch chi a’ch partner, gallai gofal cartref fod yn fwy cost-effeithiol. Mae rhai darparwyr gofal cartref yn codi ychwanegiad yn unig i dalu am yr ail berson, yn hytrach na dyblu cost gofal un person.

Os ydych yn byw yn Lloegr gallwch ddefnyddio Cyfrifiannell cost gofal Which?{:target=”_blank”} i gael amcangyfrif o gostau Gofal Cartref yn eich ardal.

Costau cartref gofal

Yn ôl adroddiad gan arbenigwyr gofal iechyd Laing a Buisson yn 2018, gall costau cartrefi gofal amrywio o:

  • £27,000 to £39,000 y flwyddyn ar gyfer cartref gofal preswyl, neu
  • £35,000 to £55,000 y flwyddyn os oes angen nyrsio.

Cofiwch, efallai bydd rhaid ichi dalu’n ychwanegol am bethau fel gwibdeithiau, trin gwallt a rhai therapïau – holwch beth sy’n cael ei gynnwys yn ffioedd y cartref gofal.

I gael canlyniadau gofal mwy personol yn eich ardal chi, defnyddiwch y gyfrifiannell costau gofal ar wefan Talu am Ofal.

Sut i ariannu’ch gofal hirdymor

Gallech dalu am eich holl ofal yn y pen draw, peth ohono neu ddim byd o gwbl. Bydd hyn yn dibynnu ar ble rydych chi’n byw yn y DU ac a yw’ch anghenion yn gysylltiedig ag iechyd yn bennaf neu’n fwy i’w wneud â byw bob dydd. Er enghraifft, gwisgo, bwyta a symudedd. Gelwir hyn yn ofal cymdeithasol.

Gwnewch yn siŵr eich bod chi’n hawlio am yr help rydych chi’n gymwys i’w gael:

  • Os yw’ch anghenion yn gysylltiedig ag iechyd, efallai y byddwch yn gymwys i gael gofal GIG am ddim.
  • Os oes gennych anghenion gofal cymdeithasol, efallai y bydd eich awdurdod lleol (neu’r Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon) yn helpu i ddod o hyd i’r gofal a’i ariannu

Darganfyddwch fwy yn ein Sut i ariannu eich gofal tymor hir - canllaw i ddechreuwyr.

Astudiaethau achos

Cartrefi gofal

“Pan fu farw Joan yn sydyn, sylweddolais cymaint yr oeddwn wedi dibynnu arni. Ar ôl fy strôc, hi oedd yr un a ofalai amdanaf bob amser.

“I ddechrau, roeddwn yn benderfynol o aros gartref ac, er imi gael llawer o gymorth gan y cyngor, sylweddolais yn fuan nad oedd yn gweithio i mi.

“Roedd y tŷ’n teimlo mor fawr ac mor wag heb Joan, ac am nad wyf yn gallu cerdded yn dda iawn, byddwn yn treulio pob dydd ar fy mhen fy hun o flaen y teledu. Roeddwn i mor unig – roeddwn yn teimlo fel rhoi’r gorau iddi.

“Felly, eisteddais gyda’r teulu i drafod y peth. Roeddwn i’n poeni na fyddai’r plant yn cael llawer o etifeddiaeth petawn i’n gwerthu’r tŷ ond dywedon nhw wrthyf am beidio â bod mor ddwl.

“Wel, dw i wedi bod yn Beechacre ers naw mis bellach, ac, fel y bu hi, hwn oedd yr ateb perffaith. Mae gen i fy stafell fy hun – sy’n llawer mwy modern a chyfleus na’r hen dŷ – ac rwy’n teimlo’n ddiogel iawn am fod staff wrth law ddydd a nos.

“Y peth gorau yw bod gen i lawer o bobl i siarad â nhw, ac mae digonedd o weithgareddau’n cael eu trefnu i’m cadw’n brysur” – Jim

Darllenwch ein canllaw ar Ddewis y cartref gofal cywir

Gofal gartref

“Mae Dad wedi byw yn y tŷ ers iddo briodi. Mae’n gartref i’r teulu oll. Ond pan gafodd Dad ei strôc, roedd rhaid inni wneud penderfyniadau anodd – roedd ein calonnau’n dweud y dylai aros gartref ond roedd ein pennau’n dweud mai cartref gofal fyddai orau, mae’n debyg.

“Roedd hynny tan inni ymchwilio i’r dewisiadau. Mae’n rhyfeddol beth all y cyngor ei ddarparu – popeth o ‘bryd ar glud’ i rywun i dorri’r lawnt iddo. Mae gofalwyr yn dod i mewn ddwywaith y dydd i baratoi ei brif bryd bwyd a gwneud y pethau bychain nad yw’n gallu ymdopi â nhw, fel cael bath.

“Byddai Dad ar goll hebddyn nhw ac maen nhw’n rhoi tawelwch meddwl inni, gan wybod bod rhywun yn dod i mewn ato bob dydd. Mae ganddo larwm cwympo hefyd a botwm panig am weddill yr amser.

“Mae’r cyfan yn costio, ond am nad yw gwerth y tŷ’n cael ei gynnwys yn y cyfrifiadau, roeddem yn synnu o weld bod Dad yn gallu cael rhywfaint o gymorth ariannol gan y cyngor.

“Mae’n siŵr y daw’r dydd pan fydd rhaid iddo fynd i gartref gofal, ond ar hyn o bryd mae’n cael llawer o bleser yn gwneud pethau yn yr ardd ac yn siarad â’r cymdogion.” – Dawn

Darganfyddwch fwy am wasanaethau Gofal i’ch helpu chi i aros yn eich cartref eich hun.

Symud i mewn gyda theulu

Gall symud i mewn efo’r teulu weithio’n dda, ond gall gael effaith sylweddol ar ffordd o fyw pawb. Os allwch chi fforddio opsiynau eraill fel cartref gofal, gallai hynny fod yn llai o straen i bawb.

Mae’n bwysig bod yn realistig a sicrhau bod pawb â’r un disgwyliadau. Mae’n bwysig deall bod cymorth ar gael.

Dyma rai pethau i’w hystyried wrth feddwl am symud i mewn gyda’ch teulu:

  • Os oes aelodau o’ch teulu’n hawlio budd-daliadau, a fydd y rhain yn cael eu heffeithio? Beth am dreth gyngor?
  • A fyddwch chi’n talu rhent neu’n cyfrannu at filiau rhent a chyfleustodau?
  • A fydd rhaid addasu’r cartref? Pwy fydd yn talu am hyn?
  • A ydych yn gymwys am gymorth wrth addasu’ch cartref neu gael cymorth gofal cartref?
  • A ydych wedi ystyried materion teuluol? A ydych i gyd yn cyd-dynnu? Beth os fydd y cwpl yn gwahanu? Beth sy’n digwydd os na fydd y cyfan yn gweithio?
  • Pa fath o ofal fydd ei angen arnoch a phwy fydd yn medru darparu hyn ar eich cyfer?

Dylai’ch teulu fod eisiau’r gorau ar eich cyfer, ond mae’n bwysig diogelu’ch hun drwy gael cyngor cyfreithiol annibynnol. Gall cytundeb ffurfiol a luniwyd helpu i’ch diogelu nhw a chithau.

Darganfyddwch am gael cyngor cyfreithiol ar wefan Solicitors for the Elderly.

Efallai y bydd yn ymddangos yn lletchwith i drafod y pethau hyn, ond mae’n well trafod senarios posibl cyn i chi wneud newidiadau a allai fod yn gostus ac yn straen. Gallai meddwl am hyn ymlaen llaw helpu i leihau straen a’ch helpu i wneud dewisiadau fforddiadwy.

Am awgrymiadau a chynghorion, gweler ein canllaw Siarad â phobl hŷn am arian.

Gofal seibiant, Gofal canolraddol a thai lloches

Y mathau eraill o ofal yr hoffech chi ymchwilio iddynt yw:

  • Gofal seibiant - mae hyn yn cynnwys gofal tymor byr, naill ai gartref neu mewn cartref gofal. Gall fod yn addas os ydych chi wedi bod yn sâl neu wedi cael llawdriniaeth.
  • Gofal canolradd - gwasanaeth GIG sy’n darparu gofal dros dro, am ddim am hyd at chwe wythnos, pan fyddwch chi’n cael eich rhyddhau o’r ysbyty.
  • Tai cysgodol - math o ‘dai gyda chefnogaeth’ y gellir eu rhentu neu eu prynu.

Cyswllt defnyddiol a rhagor o wybodaeth

Yng Ngogledd Iwerddon

Dewch o hyd i ragor o fanylion am ofal preswyl a chartrefi nyrsio ar wefan nidirectopens in new window.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?