Cartref gofal neu ofal cartref?

Yn ôl y ffigurau diweddar, mae bron pob un ohonom am gael gwasanaethau gofal gartref pan fyddwn yn heneiddio. Ond weithiau bydd angen i chi ystyried mynd i gartref gofal yn lle hynny. Sut mae penderfynu? A faint fydd y gost?

Ystyried eich dewisiadau gofal

Y penderfyniad mwyaf cyffredin i’w wneud wrth ystyried eich anghenion gofal yw a allwch aros yn eich cartref eich hun neu a oes angen ichi symud i gartref gofal (neu a fyddai’n well gennych symud i gartref gofal). Bydd y penderfyniad yn seiliedig ar eich amgylchiadau personol a pha wasanaethau sydd eu hangen arnoch, ond bydd angen hefyd ichi ystyried y goblygiadau ariannol.

Cipolwg ar gartref gofal neu ofal cartref

Cartref gofal

Crynodeb

Mae dau fath:

  • Cartrefi gofal heb ofal nyrsio sy’n darparu cymorth a help gyda gofal personol.
  • Cartrefi gofal gyda gofal nyrsio sydd â nyrsys cofrestredig a chynorthwywyr gofal profiadol.

Mae’r ddau’n lleoedd lle gallwch fyw (yn aml gyda’ch priod) gyda staff hyfforddedig yn bodloni’ch anghenion gofal.

Mae rhai hefyd yn cynnig llety a chymorth i bobl hŷn â dementia.

Manteision

  • Mae staff hyfforddedig wrth law bob amser.
  • Bydd gennych gwmni drwy’r amser.
  • Yn aml bydd gweithgareddau’n cael eu trefnu.
  • Ni fydd rhaid ichi boeni am filiau cyfleustodau, prydau bwyd na’r gwaith tŷ.
  • Mae’n saff ac yn ddiogel.

Anfanteision

  • Bydd angen i’ch holl eiddo ffitio i un ystafell.
  • Efallai byddwch yn teimlo eich bod wedi colli rhywfaint o’ch annibyniaeth.
  • Efallai na fydd anifeiliaid anwes yn cael eu caniatáu.
  • Efallai na fyddwch yn mwynhau cwmni’r preswylwyr eraill yn y cartref.

Gofal cartref

Crynodeb

  • Ymweliadau rheolaidd gan weithiwr gofal cartref i helpu gyda gofal personol, siopa a pharatoi prydau bwyd.
  • Mae gwasanaethau eraill yn cynnwys ‘pryd ar glud’, larymau personol sy’n cael eu monitro a chyfarpar cartref i helpu gyda thasgau pob dydd.
  • Canolfannau dydd lleol lle gallwch gymdeithasu a mwynhau gweithgareddau amrywiol, gyda chludiant ar gael i fynd â chi yno.

Manteision

  • Cewch aros yn eich cartref eich hun.
  • Ni fydd gwerth eich cartref yn cael ei ystyried wrth gyfrifo faint mae’n rhaid ichi ei dalu tuag at eich gofal.
  • Byddwch yn aros yn agos at yr hyn sy’n gyfarwydd i chi.
  • Rydych yn cadw rheolaeth lwyr ar y gofal a’r cymorth a gewch.

Anfanteision

  • Mae’n gallu bod yn unig.
  • Er y systemau larwm a’r ymweliadau rheolaidd gan ofalwyr, gallwch fod mewn perygl o hyd.
  • Mae cyfarpar ac addasiadau cartref yn gallu bod yn hyll a gallant effeithio ar werth eich eiddo.
  • Efallai na fyddwch chi’n hoffi cael gweithwyr cymorth yn dod i’ch cartref.

Cymharu cost gofal

Mae costau’n gallu amrywio ledled y wlad, ond bydd eich adran gwasanaethau cymdeithasol leol (neu’ch Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon) yn gallu rhoi syniad ichi faint y bydd angen ichi ei dalu am wasanaethau a drefnir drwyddynt.

Mae elusennau a grwpiau anabledd yn rhoi gwybodaeth dda hefyd, ond os ydych yn ystyried defnyddio asiantaeth gofal cartref breifat neu gartref gofal preifat, efallai bydd angen ichi wneud eich ymholiadau’ch hun.

Costau cartref gofal

Er bod costau’n amrywio’n sylweddol ledled y wlad, (yn ôl adroddiad gan yr arbenigwyr gofal iechyd Laing & Buisson yn 2013/14) gallwch ddisgwyl talu £28,500 y flwyddyn ar gyfartaledd am gartref gofal preswyl a £37,500 os oes angen gofal nyrsio.

Cofiwch, efallai bydd rhaid ichi dalu’n ychwanegol am bethau fel gwibdeithiau, trin gwallt a rhai therapïau – holwch beth sy’n cael ei gynnwys yn ffioedd y cartref gofal.

Cyfraniad Gofal Nyrsio Cofrestredig

Os ydych yn byw mewn cartref nyrsio ac yn cael gofal gan nyrs neu feddyg cofrestredig, efallai byddwch yn gallu hawlio Cyfraniad Gofal Nyrsio Cofrestredig tuag at gost y driniaeth. I bob pwrpas, cyfraniad yw hwn tuag at eich ffioedd, sy’n cael ei dalu gan y GIG neu’ch ymddiriedolaeth leol.

Costau gofal cartref

Eto, mae’r costau’n wahanol iawn gan ddibynnu ble rydych yn byw a ph’un a oes angen cymorth arnoch yn ystod y dydd neu gyda’r nos, ar ddyddiau’r wythnos neu ar benwythnosau.

  • Dylech ganiatáu rhyw £15 yr awr ar gyfartaledd – sef bron £11,000 y flwyddyn os oes gofalwr gennych am 14 awr yr wythnos.
  • Os oes angen gofal amser llawn arnoch yn ystod y dydd, mae costau’n dechrau o £30,000.
  • Os bydd angen i ofalwr symud i mewn er mwyn bod gyda chi bob awr o’r dydd, gallech fod yn sôn yn hawdd am fwy na £150,000. Yn yr amgylchiadau hynny, mae gofal preswyl fel arfer yn fwy cost effeithiol.

Bydd gennych gost cynnal a chadw’ch cartref o hyd, ond bydd gennych y fantais o fod mewn lle cyfarwydd.

Astudiaethau achos

Cartrefi gofal

“Pan fu farw Joan yn sydyn, sylweddolais cymaint yr oeddwn wedi dibynnu arni. Ar ôl fy strôc, hi oedd yr un a ofalai amdanaf bob tro. I ddechrau, roeddwn yn benderfynol o aros gartref ac, er imi gael llawer o gymorth gan y cyngor, sylweddolais yn fuan nad oedd yn gweithio i mi. Roedd y tŷ’n teimlo mor fawr ac mor wag heb Joan, ac am nad wyf yn gallu cerdded yn dda iawn, byddwn yn treulio pob dydd ar fy mhen fy hun o flaen y teledu. Roeddwn i mor unig - roeddwn yn teimlo fel rhoi’r gorau iddi.

“Felly, eisteddais gyda’r teulu i drafod y peth. Roeddwn i’n poeni na fyddai’r plant yn cael llawer o etifeddiaeth petawn i’n gwerthu’r tŷ ond dywedon nhw wrthyf am beidio â bod mor ddwl. Wel, dw i wedi bod yn Beechacre ers naw mis bellach, ac, fel y bu hi, hwn oedd yr ateb perffaith. Mae gen i fy stafell fy hun – sy’n llawer mwy modern a chyfleus na’r hen dŷ – ac rwy’n teimlo’n ddiogel iawn am fod staff wrth law ddydd a nos. Y peth gorau yw bod gen i lawer o bobl i siarad â nhw, ac mae digonedd o weithgareddau’n cael eu trefnu i’m cadw’n brysur” – Jim

Gofal cartref

“Mae Dad wedi byw yn y tŷ ers iddo briodi. Mae’n gartref i’r teulu oll. Ond pan gafodd Dad ei strôc, roedd rhaid inni wneud penderfyniadau anodd – roedd ein calonnau’n dweud y dylai aros gartref ond roedd ein pennau’n dweud mai cartref gofal fyddai orau, siŵr o fod.

“Roedd hynny tan inni ymchwilio i’r dewisiadau. Mae’n rhyfeddol beth all y cyngor ei ddarparu – popeth o ‘pryd ar glud’ i rywun i dorri’r lawnt iddo. Mae gofalwyr yn dod i mewn ddwywaith y dydd i baratoi ei brif bryd bwyd a gwneud y pethau bychain nad yw’n gallu ymdopi â nhw, fel cael bath. Byddai Dad ar goll hebddyn nhw ac maen nhw’n rhoi tawelwch meddwl inni, gan wybod bod rhywun yn dod i mewn ato bob dydd. Mae ganddo larwm cwympo hefyd a botwm panig am weddill yr amser. Mae’r cyfan yn costio, ond am nad yw gwerth y tŷ’n cael ei gynnwys yn y cyfrifiadau, roeddem yn synnu o weld bod Dad yn gallu cael rhywfaint o gymorth ariannol gan y cyngor.

“Mae’n siŵr y daw’r dydd pan fydd rhaid iddo fynd i gartref gofal, ond ar hyn o bryd mae’n cael llawer o bleser yn gwneud pethau yn yr ardd ac yn siarad â’r cymdogion.” – Dawn

Rhagor o wybodaeth