Coronafeirws a’ch arian

Mae’r achos o goronafeirws yn golygu y bydd hwn yn gyfnod hynod o bryderus, oherwydd er bod hwn yn argyfwng sy’n seiliedig ar iechyd, mae hefyd yn argyfwng ariannol. Y mwyaf y gallwch ei wneud nawr i gynllunio ymlaen llaw, bydd yn arbed amser ac egni i chi - ac yn bwysig, arian - pan efallai na fyddech yn teimlo ar eich gorau. Mae’r canllaw hwn yn edrych ar y ffordd orau i reoli’ch arian, pa help sydd ar gael gan eich darparwyr cyfrifon a beth i feddwl amdano os gallech fod angen benthyg arian.

Pethau y gallwch eu gwneud nawr

Teclyn Llywio Ariannol

Yn chwilio am arweiniad ariannol ond ddim yn gwybod ble i ddechrau? Nid ydych ar eich pen eich hun. Defnyddiwch y Teclyn Llywio Ariannol i gael help yn syth yn seiliedig ar eich amgylchiadau.

Dechreuwch

Yn gyntaf, edrychwch ar ein canllaw Coronafeirws, eich hawliau, i sicrhau eich bod yn cael popeth y mae gennych hawl iddo. Mae’r canllaw yn rhoi manylion pa gymorth y gallech ei hawlio nawr os ydych yn gyflogedig, yn hunangyflogedig neu’n weithiwr yn yr economi gig.

Os yw’n bosibl, mae angen i chi roi rhywfaint o arian i un ochr os na allwch weithio i ychwanegu at unrhyw ostyngiad mewn incwm. Bydd angen i chi hefyd edrych ar y treuliau sydd gennych a gweithio allan y ffyrdd gorau i’w hariannu yn y tymor byr. Dilynwch y camau hyn yn gyntaf.

Os ydych yn hunan-ynysu neu’n cael eich ystyried i fod yn fregus iawn, efallai eich bod yn cael trafferth i gael arian parod fel y gall ffrindiau, teulu neu wirfoddolwyr gael bwyd a meddyginiaeth i chi. Darganfyddwch pa opsiynau sydd ar gael i’ch helpu i gael gafael ar eich arian ar wefan UK Finance.

Cam 1 Gwnewch gyllideb brys

A oes gennych chi gwestiwn?

Bydd ein cynghorwyr yn rhoi’r arweiniad cywir i chi.

Dechreuwch wesgwrs ar-lein neu ffoniwch ni ar 0800 138 1677

Os ydych yn poeni am lif arian, edrychwch ar yr hyn rydych yn ei wario a pha incwm sydd gennych yn dod i mewn. Efallai y bydd angen i chi dorri’n ôl cyn gymaint â phosib i’ch cael chi trwy’r wythnosau nesaf. Ni fydd yn hwyl, ond byddwch yn falch eich bod wedi gwneud unwaith y bydd y cyfan drosodd.

Gallwch hefyd ddefnyddio’r amser hwn i feddwl am arbedion hir dymor drwy ddefnyddio ein teclyn Cynlluniwr Cyllideb neu edrych ar ffyrdd o dorri cost biliau eich cartref fel newid darparwyr ar gyfer eich contractau nwy, trydan neu ffôn symudol.

Darllenwch ein canllaw i Arbed arian ar filiau cartref.

Cam 2 Gwiriwch eich polisiau yswiriant

Gwiriwch a oes gennych bolisïau yswiriant a fyddai’n talu am eich taliadau morgais neu’n disodli peth o’ch incwm. Er enghraifft:

  • Yswiriant amddiffyn taliadau
  • Yswiriant amddiffyn taliadau morgais
  • Yswiriant damweiniau, salwch a diweithdra

Yn aml, cynigir y mathau hyn o yswiriant gyda pholisïau yswiriant bywyd neu forgeisiau ac mae’n hawdd anghofio bod gennych yswiriant.

Fel rheol mae isafswm cyfnod amser, a allai fod sawl mis, cyn i’r polisïau hyn dalu allan, felly dylech siarad â’ch yswiriwr i ddarganfod mwy, yn enwedig os ydych yn poeni am ddiswyddo.

Cam 3 Siaradwch â’ch credydwyr os ydych yn meddwl eich bod yn mynd i fethu taliadau

Ar ôl i chi wneud eich cyllideb os credwch eich bod yn mynd i gael trafferth talu biliau hanfodol gwnewch yn siŵr eich bod yn siarad â’r bobl y mae arnoch arian iddynt cyn iddo ddod yn broblem.

Cam 4 Defnyddiwch eich cynilion

Oes gennych rai cynilion y gallwch ddibynnu arnynt? Peidiwch â chymryd yn ganiataol na allwch gael eich arian os yw mewn cyfrif tymor penodol neu gyfrif cynilo rhybudd. Mae rhai banciau a chymdeithasau adeiladu bellach yn dweud y byddwch yn gallu cael mynediad atynt heb unrhyw gosbau. Gwiriwch â’ch banc neu gymdeithas adeiladu a ydynt yn gallu helpu.

Coronafeirws a’ch lles meddyliol

Ymunwch â’n grŵp Facebook, Coronafeirws a’ch Arian, am newyddion ariannol a’r wybodaeth ddiweddaraf cyn gynted ag y byddwn yn eu cael, yn ogystal â lle i ofyn cwestiynau ariannol, rhannu pryderon a helpu pobl eraill.

Bydd coronafeirws yn cael effaith fawr ar gyllid llawer ohonom, a allai effeithio’n negyddol ar ein lles meddyliol. Gallai lles meddyliol gwael olygu eich bod yn cael trafferth gwneud y penderfyniadau yn seiliedig ar arian sydd orau i chi, yn ogystal â gweithredu arnynt. Os ydych yn teimlo dan straen, edrychwch ar ein canllaw Problemau arian a lles meddyliol gwael i gael awgrymiadau ymarferol ar sut i ymdopi’n ariannol trwy’r pandemig, yn ogystal â lle gallwch gael cymorth arbenigol am ddim.

Cofiwch, os ydych yn cael trafferth, mae bob amser yn werth cysylltu â’ch banc, cymdeithas adeiladu, benthyciwr neu bwy bynnag sydd arnoch arian iddynt, i drafod eich opsiynau. Mae llawer o gwmnïau’n ymwybodol bod eu cwsmeriaid yn cael trafferth gydag arian ar hyn o bryd ac wedi rhoi prosesau mewn lle i helpu. Fodd bynnag, ni allwch elwa o’r help hwnnw os na fyddwch yn rhoi gwybod iddynt am eich sefyllfa.

Os ydych yn teimlo’n isel iawn neu’n hunanladdol oherwydd eich pryderon ariannol, mae angen i chi siarad â rhywun nawr. Ffoniwch 999 os ydych mewn perygl uniongyrchol neu rhowch alwad i’r Samariaid ar 166 123.

Help gyda benthyciadau, cardiau credyd a chytundebau cyllid

Mae gennych tan 31 Mawrth 2021 i wneud cais am wyliau talu, a adnabyddir hefyd fel rhewi taliad, ar nifer o opsiynau benthyca a chytundebau cyllid yn cynnwys:

  • Cardiau credyd a siop
  • Benthyciadau personol, yn cynnwys benthyciadau gwarantwr a benthyciadau llyfr log
  • Cytundebau cyllid ceir
  • Benthyciadau diwrnod cyflog
  • Rhentu i Berchen a threfniadau Prynu Nawr Talu yn Nes Ymlaen
  • Trefniadau gwystlo
  • Premiymau yswiriant

Gall eich gwyliau talu fod hyd at uchafswm o chwe mis (un mis ar gyfer benthyciadau diwrnod cyflog a chredyd cost uchel arall). Felly, os ydych eisoes wedi cymryd y gwyliau talu chwe mis llawn (un mis ar gyfer benthyciadau diwrnod cyflog a chredyd cost uchel arall), ni allwch wneud cais am un arall. Fodd bynnag, efallai y bydd eich benthyciwr yn gallu eich helpu mewn ffyrdd eraill.

Os ydych eisoes wedi cymryd eich gwyliau talu llawn, mae’n bwysig eich bod yn ddeall beth sy’n digwydd pan mae’n dod i ben a pha gymorth ychwanegol allai fod ar gael i chi.

Os nad ydych eto wedi cymryd un, gallwch wneud cais am wyliau talu o hyd at gyfanswm o chwe mis (un mis ar gyfer benthyciadau diwrnod cyflog a chredyd cost uchel arall). Fodd bynnag, dylech barhau i wneud taliadau os gallwch eu fforddio.

Os ydych eisoes wedi cymryd gwyliau talu, gellir ymestyn hyn hyd at uchafswm o chwe mis. Fodd bynnag, bydd er budd i chi ddechrau eich ad-daliadau eto os gallwch fforddio gwneud hynny.

Nid yw canslo eich debyd uniongyrchol yn wyliau talu a bydd yn cael ei gyfrif fel taliad a gollwyd os na chytunwyd arno gyda’ch benthyciwr. Ni ddylech ganslo’ch debyd uniongyrchol heb siarad â nhw’n gyntaf. Gallai taliad a gollwyd ymddangos yn eich ffeil gredyd a gallai effeithio ar eich gallu i ail-forgeisio.

Ni ddylid effeithio ar ffeiliau credyd unigol, ond os ydych yn poeni dylech siarad â’ch benthyciwr. Dylech gofio hefyd fod ffyrdd eraill y gall benthycwyr ddweud a ydych wedi cymryd gwyliau talu a allai effeithio ar benderfyniadau benthyca yn y dyfodol.

Efallai y bydd benthycwyr yn ystyried gwybodaeth arall wrth wneud penderfyniadau benthyca, gan gynnwys gwybodaeth a ddarperir gennych neu wybodaeth cyfrif banc.

Gwybodaeth y dylai eich benthyciwr neu ddarparwr ei roi i chi

Dylai eich benthyciwr neu ddarparwr egluro effaith unrhyw opsiwn ar eich ad-daliadau yn y dyfodol neu hyd tymor eich benthyciad.

Dylent hefyd drafod opsiynau eraill gyda chi os nad yw gwyliau talu yn addas a dulliau amgen o ad-dalu’r swm.

Dylech hefyd ofyn i’ch benthyciwr neu ddarparwr i bob amser egluro beth fydd hyn yn ei olygu i chi ac a oes opsiynau eraill a allai fod ar gael i chi.

Gorddrafftiau di-log

Os oes gennych eisoes orddrafft wedi’i drefnu gyda’ch prif ddarparwr cyfrif cyfredol, gallwch ofyn am orddrafft di-log o hyd at £500 am dri mis. Mae rhai banciau yn cynnig hyn i’w cwsmeriaid yn awtomatig. Os nad yw hyn gennych yn awtomatig, roedd gennych tan 31 Hydref 2020 i ofyn amdano.

Bydd hyn yn rhedeg am dri mis o’r dyddiad y cytunwyd os ydych wedi gofyn amdano. Ond pe bai darparwr eich cyfrif yn cynnig hyn yn awtomatig, bydd yn rhedeg am dri mis o’r adeg y daeth ar gael gyntaf.

Dylech ystryried pan ddaw eich cyfnod di-log i ben bydd y gyfradd llog a godir arnoch yn dychwelyd i beth oedd o’r blaen. Yn arferol byddai hyn o gwmpas 40%.

Os nad oes gennych orddrafft, neu os yw’ch gorddrafft yn llai na £500, gallwch ofyn am derfyn uwch ond bydd hyn yn destun gwiriadau fforddiadwyedd arferol gan ddarparwr eich cyfrif.

Os oes gennych orddrafft wedi’i drefnu o fwy na £500, dim ond hyd at £500 y mae’n ofynnol i’ch darparwr ei ddarparu’n ddi-log, felly byddwch yn talu llog ar unrhyw beth dros y swm hwn.

Efallai y gallwch wneud cais am gyfradd llog is arbennig gan eich banc ar orddrafftiau wedi’u trefnu dros £500 os ydych yn profi neu’n disgwyl profi anawsterau ariannol dros dro oherwydd coronafeirws.

Os gwnewch gais am y gyfradd llog is hon a bod gennych hefyd orddrafft di-log o hyd at £500, dim ond ar unrhyw falans gorddrafft a drefnwyd dros £500 y byddwch yn talu’r gyfradd llog is hon.

Efallai na fydd y gyfradd llog is arbennig a gynigir gan eich banc yn rhad a dylech ystyried mathau eraill o fenthyca fforddiadwy cyn gwneud cais.

Cyn gwneud cais am gymorth gorddraft dros dro coronafeirws

Cofiwch, pan ddaw’r cyfnod di-log neu gyfradd llog is i ben, codir llog arnoch ar eich gorddrafft ar y gyfradd y cytunwyd arni o’r blaen, sydd fel arfer yn 40%.

Dylech feddwl yn ofalus cyn manteisio ar unrhyw gymorth gorddrafft a gynigir gan eich banc a gwneud hynny dim ond os ydych angen cymorth ariannol dros dro.

Nid yw’r cymorth yma yn berthnasol i gyfrifon banc sylfaenol sydd heb ffi.

Darganfyddwch fwy am eich opsiynau pan ddaw eich gwyliau talu i benopens in new window.

Mae rheolau newydd ynghylch gorddrafftiau a ddaeth i rym ar 6 Ebrill 2020 yn dal i fod yn ddilys

Darganfyddwch fwy am y rheolau newydd ynghylch gorddrafftiau.

Problemau talu eich bil ffôn symudol a band llydan

Ar hyn o bryd nid oes cymorth benodol os ydych yn cael trafferth talu’ch bil ffôn symudol neu fand eang.

Fodd bynnag, os ydych angen help dylech edrych ar wefan eich darparwr a chysylltu â hwy yn syth i egluro’r sefyllfa. Mae gan lawer o ddarparwyr gefnogaeth mewn lle i’ch helpu os effeithiwyd ar eich cyllid oherwydd coronafeirws.

Gallai hyn gynnwys:

  • newid dyddiad eich bil
  • sefydlu cynllun ad-dalu fforddiadwy
  • symud i dariff gwahanol
  • gostwng eich cap gwariant
  • dim ond defnyddio’ch ffôn pan rydych angen.

Os ydych ar gontract ffôn symudol, efallai y gallwch symud i dariff talu wrth fynd, ond gallai hyn olygu talu ffi i ddod â’ch contract i ben yn gynnar.

Os ydych yn poeni am ddyled

Gall wynebu cwymp sydyn mewn incwm os ydych eisoes yn jyglo dyledion eraill gael effaith ddifrifol ar eich cyllid ac mae’n debyg mai dyma’r peth olaf sydd ei angen arnoch ar hyn o bryd. Efallai eich bod wedi bod yn llwyddo i wneud ad-daliadau ar arian sy’n ddyledus gennych ond mae’r argyfwng hwn yn mynd i’ch gwthio i ddyled drafferthus.

Er y gallai fod llawer yn digwydd yn eich bywyd sy’n ei gwneud hi’n hawdd anwybyddu dyled, y cynharaf y byddwch yn cael help, y cynharaf y gallwch fynd yn ôl ar y trywydd iawn.

Mae yna lawer o gyngor dyled cyfrinachol am ddim ar gael i’ch cefnogi ac nid oes rhaid i chi wynebu’r broblem ar eich pen eich hun. Gall siarad â rhywun olygu un broblem yn llai oddi ar eich meddwl.

Defnyddiwch ein teclyn Canfyddwr Cyngor Ar Ddyledion i’ch helpu i ddod o hyd i gyngor yn y ffordd sydd orau i chi: wyneb yn wyneb, ar-lein neu dros y ffôn.

Os ydych yn meddwl efallai y bydd yn rhaid i chi fenthyg arian

Os nad oes gennych unrhyw gynilion ac yn wynebu diffyg arian parod brys, gall benthyca deimlo fel eich unig opsiwn.

Ceisiwch ddefnyddio benthyca fel dewis olaf ac os oes angen i chi fenthyca, gwnewch yn siŵr eich bod yn dewis y math cywir o gredyd neu fenthyciad ar gyfer eich sefyllfa. Fel arall, fe allech gael eich hun yn talu mwy nag sydd angen i chi ei wneud.

Edrychwch o gwmpas a chymharu bargeinion, gan edrych ar:

  • y gyfradd llog a’r Gyfradd Ganrannol Flynyddol (APR)
  • faint y byddwch yn ei ad-dalu i gyd ac a allwch fforddio’r ad-daliadau
  • unrhyw gosbau am fethu taliadau neu daliadau hwyr
  • y gost yr wythnos neu’r mis ac a allai hyn amrywio.

Benthyca gan deulu a ffrindiau

Os ydych yn gallu benthyg rhywfaint o arian gan deulu neu ffrindiau a all fenthyg yr arian ychwanegol i chi, gallai hyn fod yn ffordd rad o gael arian ychwanegol heb droi at fenthycwyr Diwrnod Cyflog neu fathau eraill o gredyd cost uchel. Maent hefyd yn debygol o fod yn fwy hyblyg am sut rydych yn talu’r arian yn ôl.

Gobeithio y bydd hwn yn drefniant tymor byr cyflym a hawdd ond efallai yr hoffech ddarllen ein canllaw Benthyca arian gan deulu a ffrindiau i sicrhau nad oes dadleuon mewn amser, yn enwedig os ydynt yn mynd yn sâl ac angen yr arian yn ôl ar frys.

Benthyciadau personol a chardiau credyd

Os ydych yn ystyried cael benthyciad neu gerdyn credyd newydd, mae’n holl bwysig nawr i feddwl a allwch chi fforddio’r ad-daliadau gan y gallai eich amgylchiadau newid yn gyflym oherwydd yr achos o goronafeirws.

Mae eich statws credyd yn effeithio ar gost eich benthyca ac mae’n bwysig edrych o gwmpas a gwneud rhywfaint o ymchwil ar wefannau cymharu.

Darganfyddwch fwy yn ein canllaw ar hanfodion benthyca a chredyd.

Benthyciadau diwrnod cyflog

Os mai dim ond am gwpl o wythnosau y bydd yn rhaid i chi ymdopi â gostyngiad mewn incwm, gallai benthyciad diwrnod cyflog ymddangos fel ateb cyflym iawn i’ch helpu nes eich bod yn ôl yn y gwaith eto.

Fodd bynnag, mae yna nifer o drapiau y gallech ddisgyn iddynt gyda benthyciadau diwrnod cyflog os nad ydych yn gwybod beth rydych yn gadael eich hun i mewn iddo.

Cyn i chi gofrestru ar gyfer unrhyw fenthyciad diwrnod cyflog, rydym yn argymell yn gryf eich bod chi’n darllen ein canllaw Benthyciadau diwrnod cyflog – beth sydd angen i chi ei wybod.

Mathau eraill o fenthyca

Undebau credyd

Mae benthyciadau gan undebau credyd yn rhatach o lawer na chan fenthycwyr eraill a gallwch dalu’r arian yn ôl ar gyfradd y gallwch ei fforddio.

Darganfyddwch fwy am fenthyca gan undeb credyd.

Cyllid Teg

Os ydych wedi cael eich gwrthod am gredyd gan fenthycwyr stryd fawr, yna gallwch edrych ar ddarparwyr cyllid teg. Mae eu cyfraddau llog yn is na darparwyr credyd cost uchel ond yn uwch nag undeb credyd. Mae’r ad-daliadau yn seiliedig ar asesiad fforddiadwyedd sy’n sicrhau y gall y benthyciwr gadw i fyny â’r ad-daliadau.

Darganfyddwch am ddarparwr cyllid teg yn eich ardal ar y wefan Responsible Finance.

Gwystlwyr

Mae gwystlwyr yn opsiwn arall lle rydych yn gadael rhywbeth gwerthfawr, fel gemwaith, fel sicrwydd ar gyfer benthyciad. Mae’r gyfradd llog a godir arnoch fel arfer yn is na banc ar y stryd fawr ac mae’n annhebygol y cewch werth llawn yr eitem, ond fe gewch benderfyniad cyflym.

Credyd cost uchel - pethau i feddwl amdanynt

Os nad yw eich statws credyd yn dda, efallai na fydd benthyca rhatach yn opsiwn i chi ac efallai y bydd mathau eraill o gredyd cost uchel yn eich temtio, megis benthyciadau llyfr cofrestru neu fenthyciadau stepen drws i’ch gweld trwy’r argyfwng.

Gall y mathau hyn o gredyd weithio allan i fod yn ddrud iawn ac mae angen i chi feddwl yn ofalus iawn cyn i chi benderfynu benthyca fel hyn. Cyn i chi wneud penderfyniad darllenwch ein canllawiau.

Osgoi benthycwyr anghyfreithlon

Mae benthycwyr anghyfreithlon yn aml yn targedu pobl sy’n anghenus ac yn methu cael credyd prif ffrwd. Efallai eu bod yn ymddangos yn gyfeillgar ar y dechrau ond nid yw benthyca oddi wrthynt byth yn syniad da - hyd yn oed os ydych yn teimlo nad oes gennych unrhyw opsiynau eraill.

Cyn i chi gymryd unrhyw gredyd neu fenthyciad, edrychwch ar ein hadran Help gyda benthyciadau.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?