Cronnwch eich cynilion ymddeoliad wedi ysgariad neu ddiddymu

Yn rhan o’ch setliad ariannol, efallai y byddwch wedi derbyn rhan o bensiynau eich cyn ŵr, gwraig neu bartner sifil. Neu efallai y byddwch wedi ildio cyfran o’ch un chi. Beth bynnag yw’ch amgylchiadau wedi i chi wahanu, ac unwaith y gallwch chi fforddio gwneud hynny, mae’n bwysig cychwyn neu gronni’ch cynilion ymddeoliad.

Gweithiwch allan faint fyddwch angen i fyw arno pan fyddwch yn ymddeol

Dechreuwch trwy gyfrifo faint fyddwch chi angen i fyw arno pan fyddwch yn ymddeol, a faint yr hoffech gael. Bydd hynny’n eich helpu i benderfynu beth sydd angen i chi wneud.

Pan fyddwch yn ymddeol, gallai rhai o’ch costau byw fod yn is na phan oeddech yn gweithio, tra bod eraill, fel biliau tanwydd, yn uwch.

Bydd faint fyddwch chi angen ar ymddeol yn dibynnu ar nifer o ffactorau. Gallai’r rhain gynnwys a oes rhaid i chi dalu eich rhent neu forgais, eich ffordd o fyw a beth hoffech chi wneud pan fyddwch chi’n ymddeol.

Darllenwch fwy yn Amcangyfrifwch faint y mae angen i chi ei gynilo ar gyfer eich ymddeoliad.

Penderfynwch beth i’w wneud gyda’ch setliad pensiwn

Mae’n bosibl y byddwch wedi derbyn:

  • Cyfran o bensiwn eich cyn bartner, y bydd rhaid i chi ei dalu i mewn i gynllun pensiwn ar gyfer eich ymddeoliad, neu
  • Aelodaeth o gynllun pensiwn eich cyn bartner (byddwch yn dod yn aelod ‘credyd pensiwn’)

Ni fydd pob cynllun pensiwn yn caniatáu i gyn bartneriaid (gwŷr, gwragedd neu bartneriaid sifil) ymuno. Os felly, bydd yn rhaid i chi benderfynu ble i fuddsoddi’ch setliad pensiwn. Dylech geisio cyngor trwy naill ai gysylltu â’r Gwasanaeth Cynghori ar Bensiynau, sydd am ddim i’w ddefnyddio ac yn ddiduedd, neu gynghorydd ariannol annibynnol, a fydd yn codi tâl arnoch am ei amser. Mynnwch air ag arbenigwr cyn gynted ag y gallwch.

Cysylltwch â’r Gwasanaeth Cynghori ar Bensiynau i gael cyngor am ddim a diduedd.

Darllenwch fwy am Ddewis cynghorydd ariannol yn ein canllaw.

Rhowch gymaint o arian ag y gallwch ei fforddio yn eich pensiwn

P’un a oes gennych bensiwn yn barod neu beidio, dylech feddwl am sut fyddwch yn byw yn eich ymddeoliad. Heb eich pensiwn neu incwm ymddeoliad arall eich hun, efallai y bydd rhaid i chi ddibynnu ar eich Pensiwn y Wladwriaeth am gymorth ariannol.

Dilynwch y camau syml hyn:

  • Ystyriwch faint allwch fforddio ei dalu bob mis. Lluniwch gyllideb gyda’n Cynllunydd cyllideb i weld faint fydd gennych dros ben bob mis a rhoi cynnig ar ein Canfod arian parod yn gyflym i weld ble gallwch wneud arbedion.
  • Holwch i weld a allwch ymuno â chynllun pensiwn eich gweithle. Os ydych chi’n gyflogedig a rhwng 22 oed ac oed Pensiwn y Wladwriaeth, ac yn ennill mwy na’r lwfans treth bersonol (£11,000 y flwyddyn yn 2016-17), mae’n debygol y byddwch yn cael eich cofrestru i gynllun pensiwn eich gweithle. Byddwch hefyd yn cael cyfraniad gan eich cyflogwr. Os nad ydych yn bodloni’r meini prawf hyn, efallai y byddwch yn dal yn gallu ymuno, ond ni fyddwch yn cael taliad gan eich cyflogwr. Darllenwch fwy yn ein hadran ar Gofrestru Awtomatig.
  • Os ydych yn hunangyflogedig, gallwch drefnu eich pensiwn eich hun – naill ai’n bensiwn personol neu’n bensiwn NEST. Darllenwch fwy yn ein canllaw i bensiynau NEST. Gallwch hefyd ddysgu mwy am Bensiynau i’r hunangyflogedig.

Opsiynau eraill heblaw pensiynau

Os nad ydych chi eisiau cynilo tuag at eich ymddeoliad mewn pensiwn, neu os ydych chi angen mwy o hyblygrwydd, yna mae opsiynau eraill ar gael. Os byddai’n well gennych, gallech ddefnyddio ISA (cyfrif cynilo unigol) neu gynllun buddsoddi arall yn ogystal ag neu yn lle pensiwn. Mae manteision ac anfanteision i bob un:

ISA – y manteision:

  • Gallwch gael mynediad at arian mewn ISA ar unrhyw oed
  • Nid oes rhaid i chi dalu unrhyw dreth ar arian a dynnwch allan o ISA neu pan fyddwch yn tynnu’r arian o’ch cyfrif.

ISA – yr anfanteision:

  • Nid ydych yn cael gostyngiad treth ar unrhyw arian a dalwch i mewn i ISA.
  • Gallai’r ffaith eich bod yn cael tynnu’ch arian ISA allan pryd bynnag y mynnwch fod yn anfantais os nad ydych yn ddisgybledig

Darllenwch fwy am ISAs Arian Parod Newydd.

Pensiynau – y manteision:

  • Rydych yn cael gostyngiad yn y dreth ar arian a dalwch i mewn i bensiwn. Yn syml, mae gostyngiad yn y dreth yn ychwanegiad gan y llywodraeth. Mae’n golygu ar gyfer pob £100 y talwch i mewn, mai dim ond £80 mae’n costio i chi os ydych yn drethdalwr cyfradd sylfaenol
  • Os ydych mewn pensiwn gweithle, mae’ch cyflogwr fel arfer yn cyfrannu iddo hefyd

Pensiynau – yr anfanteision:

  • Rhaid i chi ddisgwyl hyd nes eich bod yn 55 oed cyn i chi fedru cymryd arian allan o’ch pensiwn
  • Rhaid i chi dalu treth ar y rhan fwyaf o’r arian y tynnwch allan o bensiwn. Gallwch dynnu 25 y cant di-dreth, ond rhaid i chi dalu treth ar y gweddill

Cronni eich Pensiwn y Wladwriaeth

Os ydych wedi ysgaru neu mae’ch partneriaeth sifil wedi ei diddymu, efallai y byddwch wedi cael rhywfaint o Bensiwn y Wladwriaeth atodol eich cyn bartner yn rhan o’r setliad ariannol. Efallai y byddwch hefyd yn gallu hawlio Pensiwn y Wladwriaeth sylfaenol ar gofnod Yswiriant Gwladol (YG) eich cyn bartner os yw’n well na’ch un chi. Dywed y rheolau:

  • Gallwch gyfnewid cofnod YG eich cyn bartner am eich un chi, naill ai ar gyfer y blynyddoedd pan oeddech yn briod neu mewn partneriaeth sifil, nes i chi ysgaru neu ddiddymu eich partneriaeth sifil.
  • Ni allwch gael Pensiwn y Wladwriaeth yn seiliedig ar gofnod YG eich cyn bartner os byddwch yn ailbriodi neu’n mynd i bartneriaeth sifil cyn i chi gyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth.
  • Ni allwch gael Pensiwn y Wladwriaeth yn seiliedig ar gofnod YG eich cyn bartner os byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar neu wedi 6 Ebrill 2016. Dyna pa bryd y bydd y Pensiwn y Wladwriaeth ar gyfradd safonol gydag uchafswm o £155.65 yn dod i rym. mages. Yr unig eithriad fydd ar gyfer menywod a dalodd y gyfradd ostyngedig YG (stamp menywod priod) ar unrhyw adeg yn y 35 mlynedd diwethaf.

Darllenwch fwy yn yr erthygl ar Bensiynau’r Wladwriaeth.

Eich cam nesaf

Adolygu yswiriant ar gyfer dibynyddion a’ch ewyllys yn ystod ysgariad neu ddiddymiad

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?