Cyfranddaliadau Cymunedol

Mae pob menter angen arian i gychwyn, i dyfu ac i fod yn gynaliadwy. Fodd bynnag, gall fod yn anodd i fusnesau neu fentrau lleol ddod o hyd i’r cyfalaf angenrheidiol. Mae Cyfranddaliadau Cymunedol (a elwir hefyd yn Gyfalaf Cyfranddaliadau Tynadwy) yn eich galluogi i fuddsoddi mewn menter sy’n ceisio elwa’ch cymuned. Efallai y daethoch ar eu traws pan gawsoch wahoddiad i gefnogi rhyw ymgyrch benodol, neu efallai’ch bod yn chwilio am ffordd wahanol o fuddsoddi ychydig o arian parod sydd gennych yn weddill.

Sut mae Cyfranddaliadau Cymunedol yn gweithio

Ers 2009, mae mwy na 230 o gymdeithasau wedi codi dros £50m mewn cyfalaf cyfranddaliadau i gefnogi busnesau lleol dan berchnogaeth aelodau, yn cynnwys siopau, tafarndai, pierau, neuaddau cymunedol, datblygiadau ynni adnewyddadwy, cartrefi gofal a chlybiau ieuenctid.

Os bydd sefydliad neu fusnes lleol yn dymuno codi arian ar gyfer menter a fydd, ym marn y sefydliad hwnnw, o fudd i’r gymuned, gall gyflwyno cynnig (a elwir yn ddogfen Cynnig Cyfranddaliad) a chofrestru fel cymdeithas gydweithredol, cymdeithas budd cymunedol neu gymdeithas budd cymunedol elusennol. Mae hyn yn galluogi’r sefydliad i gyhoeddi Cyfranddaliadau Cymunedol er mwyn helpu i godi’r arian sydd ei angen arno.

Ni chaiff cyfranddaliadau eu masnachu ar y farchnad stoc – cânt eu prynu’n uniongyrchol gan y gymdeithas sy’n eu cynnig. Pan fyddwch am werthu eich cyfranddaliadau yn ôl, bydd y gymdeithas yn ad-dalu’r arian a fuddsoddwyd gennych (oni bai fod y gymdeithas mewn trafferthion ariannol). Gall hyn fod yn amodol ar gyfnod o rybudd a chyfyngiadau eraill, a nodwyd yn y ddogfen gynnig.

Mae’r ddogfen gynnig yn cynnwys holl fanylion y cynnig, yn cynnwys yr isafswm a’r uchafswm allwch chi ei fuddsoddi.

Mae’r animeiddiad byr hwn yn egluro beth yw Cyfranddaliadau Cymunedol.

Beth yw’r manteision o fuddsoddi mewn Cyfranddaliadau Cymunedol

Mae tri phrif fudd:

  1. Y prif reswm am fuddsoddi mewn Cyfranddaliadau Cymunedol yw i gefnogi’r fenter, ynghyd â’r buddion a ddaw yn sgil hynny i chi a’ch cwmni drwy ei chynnyrch a’i gwasanaethau. Os bydd y fenter yn llwyddiannus cewch y boddhad o wybod y bu i chi chwarae rhan i sicrhau hynny.
  2. Fe ddewch yn aelod o fenter gymunedol, gyda barn ddemocrataidd yn ei nodau cymdeithasol a’i llwyddiant i’r dyfodol.
  3. Efallai y cewch gynnig elw ariannol ar eich buddsoddiad, ynghyd â’r cyfle i droi’ch cyfranddaliadau yn arian parod rhyw dro yn y dyfodol.

Fodd bynnag, mae’n bwysig cofio mai buddsoddiad cymdeithasol ydyw, nid un ariannol. Os bydd y gymdeithas yn gwneud elw, gallai dalu llog i chi ar eich cyfranddaliadau, ond cyfyngir ar y swm o log a all y gymdeithas ei dalu allan.

Beth yw’r risgiau o fuddsoddi mewn Cyfranddaliadau Cymunedol?

Mae prynu unrhyw fath o gyfranddaliadau yn cynnwys risg. Ni all Cyfranddaliadau Cymunedol godi mewn gwerth, ond gallant ostwng os yw’r gymdeithas yn dioddef colledion. Fel cyfranddaliwr gallech golli ychydig neu’r cyfan o’r arian. Dim ond gydag arian y gallwch fforddio ei golli y dylech gymryd y fath risgiau.

Beth i’w ystyried cyn i chi fuddsoddi mewn Cyfranddaliadau Cymunedol

Mae rhai pethau pwysig i’w hystyried cyn i chi benderfynu buddsoddi mewn Cyfranddaliadau Cymunedol:

  • Ydych chi’n cefnogi diben cymdeithasol y sefydliad?
  • A yw’n syniad da o safbwynt busnes?
  • Pa mor gynhwysfawr yw’r ddogfen Cynnig Cyfranddaliadau? A yw’n cynnwys y Nod Safon?
  • A ydych chi’n adnabod y bobl sy’n cynnal y prosiect ac a allwch chi ymddiried ynddynt?
  • Faint ddylech chi ei fuddsoddi?
  • Ar beth a warir eich arian?
  • Sut allwch chi gael eich arian yn ôl pan fydd ei angen arnoch?
  • Pwy arall sy’n rhoi arian i mewn i’r sefydliad?
  • A yw’n debygol y ceir elw ariannol?
  • A yw eich arian yn ddiogel?
  • A allwch chi fforddio colli’ch buddsoddiad?

Dangosir y Nod Safon Cyfranddaliadau Cymunedol ar gynigion cyfranddaliadau sydd wedi bodloni canllawiau arfer orau yn unig, felly cadwch lygad amdano pan fyddwch yn ystyried buddsoddi.

Mae rhagor o arweiniad ar gael yn Llawlyfr y Buddsoddwr.

Defnyddio Nod Safon Cyfranddaliadau Cymunedol i asesu cynnig Cyfranddaliadau Cymunedol

Dyfarnir Nod Safon Cyfranddaliadau Cymunedol i Gymdeithasau sydd â chynigion cyfranddaliadau sy’n bodloni safonau arfer orau. Fe’i datblygwyd gan yr Uned Cyfranddaliadau Cymunedol, corff a ariennir gan y llywodraeth sy’n hyrwyddo cyfranddaliadau cymunedol.

Yn neilltuol dyfarnir y Nod i geisiadau cynnig cyfranddaliadau sy’n:

  • Hawdd eu deall
  • Osgoi bod yn gamarweiniol neu’n annheg
  • Egluro diben y cynnig
  • Darparu’r holl ffeithiau ynglŷn â’r cynnig

Gallwch ganfod yn union beth ddylid ei gynnwys mewn cynnig cyfranddaliadau yn y Llawlyfr Cyfranddaliadau Cymunedol.

Gallwch wirio hefyd fod y cynnig cyfranddaliad cymunedol yn un dilys a gweld a yw’r cynnig cyfranddaliadau wedi ei adolygu ac yn bodloni’r safonau cenedlaethol o’r arfer orau.

Cael mynediad at yr arian a fuddsoddwyd gennych yn y Cyfranddaliadau Cymunedol

Bydd y rhan fwyaf o gymdeithasau yn ad-dalu eich cyfranddaliadau ar gais, ond bydd angen rhybudd ymlaen llaw ar eraill – weithiau sawl mis cyn y byddwch am godi eich arian. Efallai y bydd terfyn hefyd ar faint gewch ei dynnu allan mewn un flwyddyn benodol. Mae’n bwysig darllen yr amodau a’r telerau ynglŷn â thynnu arian allan yn y ddogfen cynnig cyfranddaliadau.

Ffioedd ar gyfer Cyfranddaliadau Cymunedol

Mae’n bosibl y codir taliadau fel ffioedd aelodaeth blynyddol neu dâl gweinyddol os byddwch yn tynnu arian allan. Gwiriwch gyda’r cynllun er mwyn sicrhau eich bod yn deall y taliadau a allai fod yn berthnasol.

A yw’r arian a fuddsoddais yn y Cyfranddaliadau Cymunedol wedi ei ddiogelu?

Ni chaiff yr arian y byddwch yn ei fuddsoddi mewn cyfalaf cyfranddaliadau lle gallwch godi eich arian ei ddiogelu gan Gynllun Iawndal y Gwasanaethau Ariannol. Os bydd y gymdeithas yn methu, gallech golli pob ceiniog a fuddsoddwyd gennych.

A oes raid i mi dalu treth ar Gyfranddaliadau Cymunedol?

Ni fydd cymdeithasau yn didynnu treth cyn talu llog. Felly os byddwch yn cael taliadau llog, rhaid i chi ddatgan yr incwm a thalu unrhyw dreth sy’n ddyledus.

Os aiff pethau o chwith gyda Chyfranddaliadau Cymunedol

Er bod Sefydliadau Cydweithredol a Budd Cymunedol wedi’u cofrestru gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA), nid yw cyfalaf cyfranddaliadau tynadwy ynddo’i hun yn cael ei reoleiddio. Felly os bydd problem, ni allwch gyflwyno cwyn drwy Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol na chael eich arian yn ôl gan Gynllun Iawndal y Gwasanaethau Ariannol – bydd angen i chi ddatrys y broblem yn uniongyrchol gyda’r gymdeithas.

Nid yw hysbysebion ar gyfer cynigion cyfranddaliadau cymunedol o fewn cwmpas gwaith yr FCA ychwaith, felly mae’n bosibl na fydd yn darparu’r holl wybodaeth risg sydd ei hangen arnoch i wneud dewis deallus.

Os bydd gennych chi bryderon am gynnig cyfranddaliadau sy’n cynnwys Nod Masnach Cyfranddaliadau Cymunedol, gallwch gysylltu â’r Uned Cyfranddaliadau Cymunedol a fydd yn ymdrin â’ch pryderon.

Dysgwch ragor am Gyfranddaliadau Cymunedol

Dysgwch ragor am Gyfranddaliadau Cymunedol neu sut i sefydlu’ch cynnig cyfranddaliadau eich hun ar wefan Cyfranddaliadau Cymunedol.

Gwiriwch a yw’r gymdeithas wedi’i chofrestru neu beidio ar wefan yr FSA.