Cyfrifwch eich incwm ymddeol tebygol

Wrth i ymddeoliad agosáu, mae’n hanfodol eich bod yn gwirio a yw eich cynilion pensiwn ar y trywydd iawn i ddarparu’r lefel o incwm yr ystyriwch y bydd ei hangen arnoch ar ôl ymddeol. Pan fyddwch yn gwybod hynny, gallwch benderfynu pryd y gallwch fforddio i ymddeol neu a oes angen i chi ohirio cymryd eich pensiwn.

Cam 1 – Gwirio amcangyfrifon eich incwm pensiwn

Pensiynau ar sail cyflog

Os oes gennych chi gynlluniau pensiwn budd-daliadau a ddiffinwyd a elwir hefyd yn gynlluniau ‘cyflog terfynol’ neu ‘gyfartaledd gyrfa’, bydd ymddiriedolwyr y cynllun pensiwn (y rhai sy’n cynnal y cynllun) yn ysgrifennu atoch rai misoedd cyn eich bod i fod i ymddeol gan ddweud wrthych faint o bensiwn a gewch. Byddant yn gofyn i chi hefyd a hoffech chi gael peth o’ch pensiwn fel cyfandaliad di-dreth ac os felly faint ohono (hyd at uchafswm o 25% fel rheol).

Pensiynau gweithle neu bersonol eraill

Pan fyddwch tua phedwar i chwe mis i ffwrdd o ddyddiad eich ymddeoliad, bydd eich cynllun pensiwn neu’ch darparwr yn anfon pecyn gwybodaeth atoch yn dweud wrthych chi faint o arian sydd gennych chi yn eich cronfa bensiwn a beth yw eich opsiynau ar gyfer cymryd yr arian allan ohoni.

Bydd y pecyn gwybodaeth yn dweud wrthych hefyd faint o incwm allech chi ddisgwyl ei gael o’ch cronfa bensiwn os defnyddiwch hi i brynu blwydd-dal.

Os nad ydych mor agos â hynny at eich ymddeoliad, bydd eich cyfriflen pensiwn blynyddol ddiweddaraf yn rhoi amcangyfrif i chi o faint o arian sydd yn eich cronfa bensiwn.

Olrhain unrhyw bensiynau coll

Os y credwch fod un o’ch hen bensiynau ar goll, gallwch ei olrhain am ddim drwy ddefnyddio gwasanaeth Tracio Pensiwn y llywodraeth.

Olrhain pensiynau coll a gwneud cais am ragolygon pensiwn

Dysgwch faint o Bensiwn y Wladwriaeth allech chi ei gael

Os nad ydych wedi cael cyfriflen Pensiwn y Wladwriaeth yn ddiweddar, neu heb ofyn am un, mae’n syniad da cael un. Bydd cyfriflen Pensiwn y Wladwriaeth yn rhoi gwybod i chi faint o Bensiwn y Wladwriaeth allwch chi ei hawlio yn seiliedig ar eich cofnod cyfredol o gyfraniadau Yswiriant Gwladol.

Ewch i GOV UK i gael eich cyfriflen Pensiwn y Wladwriaeth

Bydd Pensiwn y Wladwriaeth yn newid ym mis Ebrill 2016 ac, yn ddibynnol ar eich oed, efallai na fyddwch chi’n medru cael cyfriflen Pensiwn y Wladwriaeth a fydd yn amcangyfrif eich hawliad yn seiliedig ar reolau Pensiwn newydd y Wladwriaeth. Darllenwch ein canllaw ar Bensiwn newydd y Wladwriaeth i gael gwybod rhagor.

Os ydych rai misoedd i ffwrdd o’ch oed Pensiwn y Wladwriaeth, cewch lythyr gan y Gwasanaeth Pensiwn yn dweud wrthych sut i hawlio’ch Pensiwn y Wladwriaeth.

Cam 2 – Ysgrifennwch y wybodaeth allweddol i lawr

Ar ôl i chi gael amcangyfrif o’r incwm tebygol a gewch o bob un o’ch pensiynau, ysgrifennwch:

  • Ddyddiad(au) ymddeol ar gyfer pob un o’ch pensiynau.
  • Faint allech chi ei gymryd o’ch pensiwn bob blwyddyn neu pa bensiynau yr hoffech chi eu gohirio o bosib. Cofiwch y bydd angen i’ch pensiwn neu bensiynau bara drwy gydol eich ymddeoliad. Os cymerwch fwy o arian allan yn y blynddoedd cyntaf, gallech fod yn brin o arian yn ddiweddarach.
  • Yr incwm misol tebygol petaech chi’n prynu blwydd-dal. Nid yw’n ofynnol i chi brynu blwydd-dal, ond mae’n ddefnyddiol gwybod faint allech chi ei gael o un er mwyn i chi fedru ei gymharu â ffyrdd eraill o gymryd arian o’ch pensiwn. Gallwch gael amcangyfrif personol o flwydd-dal drwy ddefnyddio ein Hofferyn Cymharu Blwydd-daliadau.
  • Y cyfandaliad di-dreth mwyaf y gallwch ei gymryd o’ch cronfa bensiwn os dewiswch rai opsiynau penodol. Dysgwch beth yw’r opsiynau ar gyfer cymryd arian o’ch cronfa bensiwn yn ein canllaw Deall eich opsiynau cronfa bensiwn.

Os ydych yn pryderu ynglŷn â faint o arian fydd gennych chi, darllenwch ein canllaw Ffyrdd o roi hwb i’ch pensiwn cyn i chi ymddeol.

Rhyddhau ecwiti i gynyddu eich incwm

Os nad oes gennych chi ddigon o arian i roi’r incwm ymddeol a ddymunwch, efallai y gallech ddefnyddio peth o ecwiti’ch cartref i’w gynyddu. Fodd bynnag, gall y cynlluniau hyn fod yn ddrud iawn ac yn anhyblyg, a rhaid i chi gymryd cyngor gan gynghoryddariannolos ydych yn ystyried gwneud hyn. Darllenwch ragor yn Beth yw rhyddhau ecwiti?

Cam 3 – Amcangyfrifwch faint o dreth allech orfod ei thalu

Adiwch gyfanswm eich holl amcangyfrifon incwm er mwyn cael eich cyfanswm incwm.

Mae pawb yn cael lwfans treth personol, sy’n rhedeg o 6 Ebrill yn un flwyddyn i 5 Ebrill y flwyddyn ganlynol. Yn y flwyddyn dreth gyfredol (2016-17) mae’n werth £11,000. Golyga hynny y gallwch ennill hyd at £11,000 (neu gael £11,000 mewn incwm o bethau fel pensiwn a chynilion) ac ni fydd angen i chi dalu treth o gwbl arno.

Mae’r incwm uwchben y £11,000 yn drethadwy, a pho fwyaf fydd eich incwm po fwyaf fydd y dreth a dalwch.

Band Treth Eich incwm Cyfradd band
Eich lwfans personol* Hyd at £11,000 0%
Cyfradd sylfaenol £11,001 - £43,000 20%
Cyfradd uwch £43,001 - £150,000 40%
Cyfradd atodol Dros £150,000 45%

Y lwfans personol yw’r swm o incwm a gewch cyn i chi orfod cychwyn talu treth incwm. Bydd hyn yn gostwng £1 am bob £2 pan fydd eich incwm dros £100,000.

Yn y flwyddyn dreth 2017-18 y Lwfans Personol fydd £11,500. .

Darllenwch ein canllaw i ddeall mwy am Canllaw ar dreth ar ôl ymddeol.

Cam 4 – Hawlio’ch budd-daliadau cymwys

Pan fyddwch yn ymddeol efallai y gallwch hawlio rhai budd-daliadau ychwanegol, neu gall eich budd-daliadau presennol gael eu heffeithio. Mae’r budd-daliadau y gallech eu hawlio unwaith y cyrhaeddwch oed Pensiwn y Wladwriaeth yn cynnwys:

  • Credyd Pensiwn: Diben hwn yw ychwanegu at eich incwm at y lefel ofynnol. Nid yw pawb sydd â hawl i gael Credyd Pensiwn yn ei hawlio. Darllenwch ragor yn ein canllaw ar Gredyd Pensiwn.
  • Budd-daliadau eraill; Mae’r rhain yn cynnwys cymorth gyda Threth Gyngor; cymorth gyda chostau gwresogi a Thaliadau Tywydd Oer. Dysgwch ragor yn Budd-daliadau mewn ymddeoliad.
  • Lwfans Gweini: Efallai y byddwch chi’n medru hawlio’r budd-dal hwn os oes gennych chi salwch neu gyflwr meddygol. Mae’n ddi-dreth ac nid yw’n destun prawf modd ac mae’n fudd-dal arall nad yw amryw o bobl hŷn yn ei hawlio. Dysgwch ragor ar wefan GOV.UK.

Effaith ymddeol ar fudd-daliadau yr ydych yn eu hawlio eisoes

Mae yna nifer o fudd-daliadau na fyddwch yn medru eu hawlio os ydych chi wedi cyrraedd oedran pensiwn y wladwriaeth (nid yr un dyddiad â’ch dyddiad ymddeol o bosib). Maent yn cynnwys:

  • Lwfans Ceisio Gwaith
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
  • Lwfans Byw i’r Anabl a Allowance/Taliad Annibyniaeth Bersonol

Os hoffech chi wirio pa fudd-daliadau allwch chi eu hawlio wedi i chi ymddeol, defnyddiwch un o’r cyfrifianellau budd-daliadau sydd ar gael ar wefan GOV.UK.

Cam 5 – Peidiwch ag anwybyddu chwyddiant

Gall chwyddiant gael effaith fawr ar bŵer prynu eich pensiwn. Golyga hynny y bydd yr un swm o arian yn prynu llai a llai i chi dros y blynyddoedd.

Ar hyn o bryd mae cyfradd chwyddiant yn isel iawn. Bu’r gyfradd chwyddiant ar gyfartaledd yn 2% ers 1997, a gostyngodd yn sylweddol yn gynnar yn 2015. Fodd bynnag, yn yr 1970au roedd chwyddiant yn uchel iawn (a chyrhaeddodd 26.9% ym mis Awst 1975 a gallai godi eto yn y dyfodol).

Darllenwch ragor am sut allai chwyddiant effeithio arnoch chi yn Chwyddiant, y wybodaeth sydd ei hangen ar y cynilwr.

Cam 6 – Adolygwch eich opsiynau a cheisiwch gyngor

Tan yn ddiweddar roedd y mwyafrif o bobl sydd â phensiwn gan gasglu cronfa o arian (yn hytrach na phensiwn yn seiliedig ar gyflog, fel pensiwn cyflog terfynol) yn prynu blwydd-dal er mwyn darparu incwm ymddeol rheolaidd am oes. Mae hyn yn parhau fel opsiwn, fodd bynnag ers Ebrill 2015, gallech dynnu cymaint ag a fynnwch allan o’ch pot pensiwn os ydych yn 55 oed a hŷn. Cofiwch, os cymerwch chi gyfandaliad golyga hyn y bydd gennych chi lai o arian fel incwm i’ch cynnal yn eich ymddeoliad.

I ddeall y dewisiadau ar gyfer defnyddio’ch cronfa bensiwn, defnyddiwch Pension Wise – y gwasanaeth diduedd a rhad ac am ddim a gefnogir gan y llywodraeth. Dysgwch ragor gan pensionwise.gov.uk.

Fodd bynnag, ni fydd y canllaw yn datgan y dewis gorau i chi wrth i chi ymddeol, dim ond rhoi’r opsiynau sydd ar gael i chi. Os hoffech chi gael cyngor ynglŷn â beth i’w wneud, siaradwch â chynghorydd ariannol.

Gallwch ddod o hyd i gynghorwyr ariannol cofrestredig y FCA sy’n arbenigo mewn cynllunio ar gyfer ymddeoliad yn ein Cyfeirlyfr cynghorydd ymddeoliad.

Dysgwch ragor am eich opsiynau gyda’n hofferyn Dewisiadau incwm ymddeol.