Cyllid awdurdod lleol am gostau gofal – a ydych yn gymwys?

Os ydych angen cymorth gyda thasgau dydd i ddydd, neu angen symud i gartref gofal, efallai gall eich awdurdod lleol helpu gyda’r costau gofal. Bydd yr union swm a gewch yn dibynnu ar eich anghenion gofal a faint allwch chi fforddio ei dalu.

Pa wasanaethau gofal sy’n cael eu darparu gan awdurdodau lleol?

Yn ogystal â darparu cyllid ar gyfer cartrefi gofala chartrefi nyrsio, gall awdurdodau lleol eich helpu i aros yn eich cartref eich hun os oes gennych chi anghenion gofal cymdeithasol.

Mae’r gwasanaethau a gynigiant yn cynnwys:

  • Prydau bwyd

  • Gofalwyr
  • Trafnidiaeth
  • Addasiadau i’r cartref

  • Cyfarpar sy’n helpu gyda thasgau beunyddiol

Darperir rhai gwasanaethau am ddim, ond ni fydd eich cyngor lleol yn talu am wasanaethau eraill oni bai bod eich incwm a’ch cynilion yn isel.

Os nad ydych yn gwbl gymwys am help, byddwch un ai angen talu rhywfaint tuag at eich costau gofal, neu ysgwyddo’r gost yn llawn eich hun.

Os oes gennych chi anabledd neu gyflwr meddygol cymhleth sy’n golygu bod gennych anghenion gofal iechyd yn hytrach nag anghenion gofal cymdeithasol, gallech fod yn gymwys am gyllid y GIG – mae rhagor o wybodaeth ar gael.

Sut i gael gwybod a ydych yn gymwys i gael cyllid awdurdod lleol am gostau gofal

Cysylltwch ag adran gwasanaethau cymdeithasol eich awdurdod lleol i ganfod a ydych yn gymwys i gael cyllid. Os oes gennych chi gynilion ac asedau o fwy na’r symiau yn y tabl hwn, bydd yn rhaid i chi dalu am eich gofal eich hun:

Rhanbarth Trothwy cynilion ar gyfer cyllid awdurdod lleol 2017/18
Lloegr £23,250
Cymru £24,000 (gofal yn y cartref) neu £30,000 (gofal mewn cartref gofal)
Yr Alban £26,250 (yn cynyddu i £26,500 ar 1 Mehefin 2017)
Gogledd Iwerddon £23,250

Os yw eich incwm a’ch cynilion yn uwch na’r trothwy hwn mae’n dal yn werth chweil cysylltu â’r awdurdod lleol – mae gennych yr hawl o hyd i gael asesiad anghenion, waeth beth yw eich sefyllfa ariannol.

  • Efallai y bydd eich awdurdod lleol neu ymddiriedolaeth yn dal i gymryd rhywfaint o’ch incwm, os ydych chi’n is na’r terfynau hyn.

Cael asesiad awdurdod lleol o anghenion gofal

Cyn iddo fedru helpu, rhaid i’ch cyngor lleol gwblhau asesiad anghenion gofal. Mae’n rhad ac am ddim ac mae gennych hawl cyfreithiol i gael un.

Ni ddylid gwrthod asesiad i chi oherwydd bod yr awdurdod lleol yn credu nad yw’ch anghenion yn ddigonol neu na fyddech yn gymwys am gymorth ariannol.

Bydd eich awdurdod lleol yn adnabod eich gofynion gofal ac yn gwirio eu bod yn bodloni meini prawf cenedlaethol.

Os ydych yn gymwys am gymorth, yn gyfreithiol mae’n rhaid i’r awdurdod lleol ddarparu neu drefnu’r gwasanaethau sydd eu hangen arnoch.

Yna bydd yr awdurdod lleol yn cyflawni asesiad ariannol i weld a ddylech dalu am unrhyw wasanaethau fydd eu hangen arnoch.

Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon

Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, bydd eich Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol leol yn cynnal asesiad o anghenion gofal cymdeithasol.

Hunanasesiad o anghenion gofal

Gallwch hefyd asesu’ch anghenion gofal eich hun neu gwblhau asesiad ar gyfer rhywun arall. Gellid gwneud hyn ar-lein ac mae’n nodi, yn eich geiriau a’ch barn chi, pa ofal y gallech chi fod ei angen neu rywun yr ydych yn gofalu amdano.

Os bydd eich awdurdod lleol yn cytuno â’r hunanasesiad hwn, byddwch yn gallu cael yr un amrywiaeth o wasanaethau cymorth ag y byddech petaech wedi cael asesiad llawn o anghenion gofal gan arbenigwr awdurdod lleol.

Asesiad ariannol a chymhwyster

Os ydych chi’n gymwys i gael help, bydd yr awdurdod lleol yn cyflawni asesiad ariannol a elwir yn ‘brawf modd’. Mae hyn yn helpu i gyfrifo faint ddylech chi ei gyfrannu tuag at gost eich gofal.

Darllenwch ein canllaw Profion modd i gael help gyda chostau gofal – sut maen nhw’n gweithio.

Canlyniad yr asesiad ariannol

Canlyniad yr asesiad ariannol yw y bydd yr awdurdod lleol naill ai’n:

  • cytuno i dalu’n llawn am eich anghenion gofal
  • cytuno i dalu rhywfaint o’r gost (a bydd angen ichi dalu’r gweddill)
  • yn gadael i chi dalu’n llawn am eich anghenion gofal

Os yw eich awdurdod lleol yn eich cefnogi bydd yn sefydlu cyllideb bersonol ar eich cyfer sy’n cadw llygad ar gostau’ch gofal

Penderfynu pwy sy’n rheoli’ch cyllideb ar gyfer gofal personol

Os ydych chi’n gymwys i gael cymorth ariannol, gallwch:

  • Ofyn i’ch awdurdod lleol drefnu’r gwasanaethau gofal ar eich rhan.
  • Cael taliadau uniongyrchol gan y cyngor a threfnu pethau drosoch chi’ch hun. Gall hyn olygu mwy o annibyniaeth, dewis a rheolaeth ar eich gofal a’ch arian.
  • Gofyn i rywun arall reoli’ch cyllideb a threfnu gwasanaethau ar eich cyfer. Gallai hyn fod yn aelod o’r teulu, cyfaill, gweithiwr gofal proffesiynol neu eiriolwr annibynnol.

Darllenwch ein canllaw Egluro taliadau uniongyrchol.

Beth i’w wneud os nad ydych yn cytuno â phenderfyniad y cyngor

Gallwch herio penderfyniad eich awdurdod lleol os:

  • bydd yn gwrthod talu am eich gwasanaethau gofal
  • os nad ydych yn credu bod digon o gymorth wedi’i gynnig i fodloni’ch anghenion

Darllenwch ein canllaw Sut i herio eich awdurdod lleol dros eich gofal.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?