Cyllidebu ar gyfer coleg neu brifysgol

Mae gennych le ac wedi gwneud y gwaith caled. Nawr mae angen eistedd i lawr a chychwyn meddwl am sut y byddwch yn rheoli’ch arian dros gyfnod eich astudiaethau. Rydym am gymryd golwg ar rai o’r costau cyfartalog o fynd i brifysgol neu i’r coleg, a sut y gallwch chi gychwyn cyllidebu ar eu cyfer.

Beth yw’r gost ar gyfartaledd o fod yn fyfyriwr?

I lawer o bobl, bod yn fyfyriwr yw’r profiad cyntaf o fyw i ffwrdd o’r cartref, a gyda hyn daw’r cyfrifoldeb o ddelio â’r costau. Mae’r tabl isod yn rhoi syniad i chi o’r costau cyfartalog dros flwyddyn gan fyfyriwr mewn prifysgol neu goleg y tu allan i Lundain:

Math o gost Cost bob blwyddyn
Ffioedd addysgu £8,425
Llety £4,989
Bwyd £1,954
Hamdden £1,190
Eitemau personol £1,917
Teithio i brifysgol £391
Teithio arall a gwyliau £1,705
Pethau hanfodol i’r cartref, gan gynnwys pethau ymolchi £363
Llyfrau ac offer £464
Yswiriant £42
Cyfanswm cost bob blwyddyn £21,440

(Ffynhonnell: Undeb y Myfyrwyr, 2013)

Cyfrifo eich cyllideb

Mae cyllideb bob amser yn seiliedig ar yr arian sydd gennych yn dod i mewn – eich incwm, a’r arian sydd gennych yn mynd allan – eich gwariant.

Fel myfyriwr efallai nad oes gennych incwm gwaith, os nad oes gennych chi swydd ran-amser, ond efallai bod gennych chi incwm o fenthyciadau myfyriwr, a chyfraniadau gan deulu. I wneud cyllideb dylech geisio gwirio faint o incwm y bydd gennych bob wythnos neu bob mis ar ddechrau pob tymor.

Ond cofiwch y bydd y tymor olaf yn fyrrach o ran nifer yr wythnosau, hyd yn oed os y byddwch yn cael rhandaliadau tymor o fenthyciadau a grantiau cyfartal. Peidiwch ag anghofio cyllidebu a chynllunio ar gyfer misoedd yr haf sydd o’ch blaen os byddwch yn parhau i astudio wedi diwedd y tymor.

Unwaith y bydd yr incwm wedi ei drefnu a faint sydd gennych i’w wario bob tymor, gallwch gychwyn edrych ar y gwariant. Ceisiwch wirio beth fydd eich gwariant dros yr un cyfnod – wythnosol neu fisol. Y gyfrinach yn awr yw sicrhau bod eich incwm un ai’n uwch na’ch gwariant neu’n cyfateb iddo. Os yw eich gwariant yn uwch yna byddwch yn rhedeg allan o arian!

Enghraifft o gynllunydd cyllideb

Incwm misol Gwariant misol  
Benthyciad myfyriwr £430 Llety £462
Grant £250 Bwyd £160
Cyfraniad teulu £350 Mynd allan a dillad £190
  Biliau ynni £68
  Teithio, gan gynnwys dychwelyd adref £54
  Pethau hanfodol i’r cartref, gan gynnwys pethau ymolchi £42
  Llyfrau ac offer £38
  Yswiriant £14
CYFANSWM £1,030   CYFANSWM £1,028

Beth os na fydd fy incwm cymaint â fy ngwariant?

Mae hyn yn broblem sy’n wynebu miloedd o fyfyrwyr bob blwyddyn. Mae pedwar ateb i chi eu hystyried:

Cynyddu eich incwm – efallai y byddwch chi’n medru cael ychydig o waith rhan-amser i gynyddu eich incwm. Byddwch yn medru gwneud hyn yn ystod eich gwyliau yn unig, ond gall wneud gwahaniaeth mawr i’ch cyllideb serch hynny.

Gwariwch lai o arian – edrychwch ar y gwariant o fewn eich cyllideb. A oes yna rai pethau y gallwch wario llai arnynt? Gallai noson i mewn unwaith yr wythnos yn hytrach na mynd allan i’r dref roi cymorth i chi arbed tipyn dros flwyddyn. Gall prynu bwyd gyda label yr archfarchnad ei hun wneud gwahaniaeth mawr hefyd.

Siaradwch â chynghorwr – mae’n debygol y bydd gan eich prifysgol neu goleg gynghorwr arian myfyrwyr a all roi cymorth i chi gyllidebu a rheoli eich incwm.

Rhowch ystyriaeth i opsiynau benthyca – unwaith y byddwch wedi ceisio cynyddu eich incwm a lleihau eich gwariant efallai y bydd angen i chi ystyried math o fenthyca er mwyn llenwi’r bwlch. Fel arfer y ffordd fwyaf costeffeithiol o fenthyca ar gyfer myfyrwyr yw drwy gorddrafft di-log, ond mae dewisiadau eraill ar gael. Peidiwch â benthyca mwy nag sydd ei angen arnoch – peidiwch â chael eich temtio i fenthyca mwy gan ei fod ar gael i chi. Bydd yn rhaid talu’r arian yn ôl, a pho leiaf y byddwch yn ei fenthyca gorau oll fydd eich sefyllfa ariannol pan adewch y brifysgol neu’r coleg.