Cymorth ar gyfer Llog ar Forgais (SMI)

Os ydych yn cael rhai budd-daliadau penodol ac yn cael trafferth talu’ch morgais, efallai y gallech chi gael benthyciad gan y llywodraeth i dalu’r llog arno. Gelwir hyn yn Gymorth ar gyfer Llog ar Forgais (SMI).

Beth yw Cymorth ar gyfer Llog ar Forgais

Pwysig

Byddwch yn gallu parhau i hawlio SMI fel budd-dal am gyfnod byr os bydd angen i chi gael rhywun i wneud penderfyniadau ariannol ar eich rhan, oherwydd cyflwr iechyd neu anabledd.

Bydd Cymorth ar gyfer Llog ar Forgais (SMI) yn cael ei dalu fel benthyciad – sydd angen ei ad-dalu pan fyddwch yn marw, yn gwerthu eich cartref neu’n trosglwyddo perchnogaeth o eiddo. Roedd SMI yn arfer cael ei dalu fel budd-dal nad oedd yn rhaid i chi ei dalu’n ôl.

A allaf gael SMI?

I gael Cymorth ar gyfer Llog ar Forgais, rhaid ichi fod yn ddi-waith neu wedi cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth, ac yn cael:

  • Cymhorthdal Incwm
  • Lwfans Ceisio Gwaith yn Seiliedig ar Incwm
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn Gysylltiedig ag Incwm
  • Credyd Cynhwysol, neu
  • Gredyd Pensiwn.

Mae yna gyfnod aros o 39 wythnos o’r adeg rydych yn gwneud cais am SMI nes eich taliad cyntaf (oni bai eich bod yn cael Credyd Pensiwn, ac os felly gallwch gael cymorth ar unwaith). Os ydych ar Gredyd Cynhywsol, mae’r cyfnod aros yn naw cyfnod asesu (sy’n cyfateb in aw mis yn olynnol).

Os ydych yn cael budd-dal cymwys gallwch weithio hyd at 16 awr yr wythnos cyn colli eich hawl i SMI. Fodd bynnag, os ydych ar Gredyd Cynhwysol a gyda unrhyw ‘incwm a enillwyd’ ni fyddwch yn gymwys am SMI a bydd yn rhaid i chi ailddechrau eich cyfnod aros.

Os nad ydych yn berchenog cartref ond rydych yn rhentu eich cartref, ni allwch gael SMI. Fodd bynnag, gallech fod a hawl i Fudd-dal Tai neu’r elfen Costau Tai o Gredyd Cynhwysol. Darganfyddwch fwy yn ein canllaw.

Yr hyn a gewch

Bydd y llywodraeth yn talu’r llog ar hyd at £200,000 o’ch morgais (neu hyd at £100,000 os ydych yn cael Credyd Pensiwn).

Bydd y llywodraeth yn defnyddio cyfradd llog safonol i gyfrifo’r swm a delir ganddi. Gallai hyn olygu ei fod yn wahanol i’r gyfradd llog a delir gan y llywodraeth fod yn wahanol i wir gyfradd llog eich morgais. Mae cyfradd llog y llywodraeth yn un amrywiol felly gall gynyddu neu ostwng dros amser.

Telir yr arian yn uniongyrchol i ddarparwr eich morgais fel arfer.

Nid oes help ar gael i ad-dalu’r cyfalaf (y swm a fenthyciwyd gennych yn wreiddiol) ar eich morgais.

Beth allai effeithio faint o SMI rwyf yn ei gael?

Os oes gennych oedolion yn byw gyda chi sydd ddim yn talu rhent, (ac eithrio eich partner ond gall gynnwys plant sydd wedi tyfu i fyny) yna gallai leihau maint y gall eich benthyciad SMI fod.

Mae gan yr elusen budd-daliadau charity Turn2Us gyfrifiannell am ddim y gallwch ei ddefnyddio i weithio allan faint o SMI y gallech fod a hawl iddo os ydych yn byw gydag oedolion eraill.

Ffeithiau allweddol am y benthyciad SMI

  • nid oes angen talu ffi i sefydlu’r benthyciad
  • nid oes raid i chi gael gwiriad credyd i gael y benthyciad ac ni fydd ei gymryd fel arfer yn effeithio ar eich cyfraddau credyd
  • yn wahanol i fenthyciad arferol, nid oes raid i chi wneud taliadau rheolaidd - oni bai eich bod yn dymuno gwneud hynny
  • ychwanegir llog at y cyfanswm sy’n ddyledus gennych, hyd nes y telir y benthyciad i gyd neu caiff ei glirio
  • ni chewch fenthyciad fel mater o drefn - rhaid ichi ddewis cymryd un
  • mae’r taliad SMI fel arfer yn cael ei wneud yn uniongyrchol i’ch benthyciwr morgais
  • mae’r benthyciad wedi’i warantu yn erbyn eich cartref. Pan werthwch eich cartref neu drosglwyddo perchnogaeth y cartref i rywun arall, rhaid ichi ad-dalu’r benthyciad allan o unrhyw ecwiti sy’n weddill unwaith yr ad-delir eich morgais.

SMI ar gyfer gwelliannau cartref

Gallwch hefyd gael SMI i helpu i dalu llog ar fenthyciad y cymeroch i gwmpasu:

  • atgyweiriadau neu welliannau hanfodol i’ch cartref – fel insiwleiddio, atgyweirio diffygion peryglus neu addasu’ch cartref os oes rhywun yn eich cartref yn sâl neu’n anabl
  • prynu cyfran eich cyn bartner yn eich cartref os ydych wedi gwahanu

Am ba hyd allwch chi gael SMI?

Nid oes cyfyngiad ar am ba hyd allwch chi hawlio SMI.

Os ydych chi wedi bod yn cael SMI fel budd-dal

Yn Ebrill 2018 newidiodd SMI o fod yn fudd-dal i ddod yn fenthyciad. Os oeddech yn hawlio SMI cyn Ebrill 2018 ni fydd yn rhaid i chi ad-dalu unrhyw beth rydych eisoes wedi ei dderbyn fel budd-dal.

Trosglwyddo benthyciad SMI

Os ydych chi’n cael benthyciad SMI a bod eisiau symud tŷ arnoch chi, neu fod perchnogaeth eich eiddo’n cael ei drosglwyddo, bydd angen i chi ad-dalu’r benthyciad SMI gyda llog.

Mae cynlluniau i’ch caniatáu i drosglwyddo benthyciad SMI i eiddo newydd. Dylai hyn ddod i rym yn gynnar yn 2021.

Sut mae llog yn cael ei godi ar eich benthyciad SMI?

Mae’r help a gewch i ysgwyddo cost y llog ar eich ad-daliadau morgais yn seiliedig ar y Gyfradd Llog Sylfaenol. Mae hwn ar hyn o bryd yn 2.61% a gall fod yn destun newid, ond dywedir wrthych os bydd hyn yn digwydd. Mae’r enghraifft ganlynol yn cymryd nad oes newid i’r gyfradd.

Gan mai benthyciad yw’r help rydych wedi’i gael fe godir llog arnoch. Po hiraf y byddwch yn cael help, po fwyaf fydd y llog a godir arnoch. Cyfrifir y swm yn ddyddiol a gall newid. Fodd bynnag ni all newid fwy na dwywaith mewn unrhyw flwyddyn.

Enghraifft

Dywedwch eich bod yn cael £22 bob wythnos tuag at y llog ar eich morgais. Cyfanswm y cymorth y byddwch wedi ei gael mewn blwyddyn yw £1,144 (£22 x 52 wythnos). Hyn, yn ogystal â’r llog a godir arnoch, sef 1.3% ar hyn o bryd, yw swm eich benthyciad SMI.

Faint fydd benthyciad SMI yn ei gostio?
  Benthyciad sy’n weddill ar ddechrau’r flwyddyn Taliadau benthyciad SMI a wnaed yn ystod y flwyddyn Benthyciad sy’n weddill ar ddiwedd y flwyddyn cyn llog Llog a godir ar fenthyciad Faint o log a ychwanegwyd y flwyddyn honno Y balans sy’n ddyledus gennych ar ddiwedd y flwyddyn (Taliadau a llog) Llog cronnus a godir ar eich benthyciad SMI
Blwyddyn 1 £0 £1,144 £1,144 1.3% £8 £1,152 £8
Blwyddyn 2 £1,152 £1,144 £2,296 1.3% £23 £2,319 £32
Blwyddyn 3 £2,319 £1,144 £3,463 1.3% £38 £3,501 £70
Blwyddyn 4 £3,501 £1,144 £4,645 1.3% £54 £4,699 £114
Blwyddyn 5 £4,699 £1,144 £5,843 1.3% £70 £5,913 £184
Blwyddyn 10 £10,928 £1,144 £12,072 1.3% £151 £12,223 £632
Blwyddyn 15 £17,574 £1,144 £18,718 1.3% £238 £18,956 £1,559

Ad-dalu benthyciad SMI

Ychwanegir llog at y benthyciad SMI bob mis ar gyfradd a bennir gan y llywodraeth (a all godi neu ostwng). Y llog a godir yw ‘cyfansawdd’, mae hyn yn golygu y bydd llog pob mis yn cael ei gynnwys yng nghyfanswm y ‘balans’ i gyfrifo llog y mis nesaf.

Gallwch ddewis ad-dalu’r benthyciad ar unrhyw adeg - er enghraifft, os byddwch yn dod o hyd i waith â thâl ac yn gallu fforddio ad-dalu. Fel rheol, yr isafswm y gallwch ei ad-dalu bob tro yw £100.

Teclyn Llywio Ariannol

Yn chwilio am arweiniad ariannol ond ddim yn gwybod ble i ddechrau? Nid ydych ar eich pen eich hun. Defnyddiwch y Teclyn Llywio Ariannol i gael help yn syth yn seiliedig ar eich amgylchiadau.

Dechreuwch

Fel arfer bydd angen ad-dalu’r benthyciad pan fyddwch chi’n marw, yn gwerthu eich cartref neu’n trosglwyddo perchnogaeth.

Bydd yn rhaid i chi hefyd ad-dalu’r benthyciad os ydych yn symud tŷ ac yn methu trosglwyddo’r benthyciad i’r eiddo newydd.

Os byddwch yn marw a’ch tŷ yn trosglwyddo i’ch priod neu bartner sifil, gellir ad-dalu’r benthyciad yn hytrach pan fydd ef neu hi’n marw.

Bydd DWP yn cymryd yn ôl swm y benthyciad sydd arnoch o’r arian mae eich etifeddion yn ei gael o werthiant eich cartref.

Beth sy’n digwydd os wyf yn gwerthu fy nghartref?

Pan werthir eich cartref, os nad oes digon o arian yn weddill ar ôl ad-dalu’ch morgais i dalu’r benthyciad SMI yn ôl, bydd y swm sy’n weddill yn cael ei glirio a bydd y DWP yn ystyried y benthyciad fel un a dalwyd yn ôl yn llwyr.

A all fy menthyciwr morgais fy helpu yn lle cael benthyciad SMI?

Os ydych yn cael problemau gyda gwneud eich ad-daliadau morgais, dylech gysylltu â’ch benthyciwr i ddarganfod pa gymorth y gallant ei gynnig, a allai gynnwys ‘gwyliau’ talu byr neu ohirio i’ch helpu chi i ddod dros argyfwng dros dro neu estyniad o dymor eich morgais.

Gallech hefyd edrych i mewn i opsiynau y gallai fod yn rhaid i chi newid morgeisi i gael cyfradd llog well.

Darllenwch ein canllaw ‘Gwyliau talu morgais

Darllenwch ein canllaw ‘Sut mae ailforgeisio yn gweithio?

Darllenwch ein canllaw ‘Ôl-ddyledion morgais neu broblemau wrth dalu’ch morgais

Defnyddio’ch cynilion i ad-dalu benthyciad SMI

Bydd faint o gynilion sydd gennych yn effeithio’r budd-daliadau a gewch i fod yn gymwys am SMI. Felly, rhaid i chi fod â llai nag £16,000 mewn cynilion neu fuddsoddiadau (neu £10,000 os ydych yn cael Credyd Pensiwn).

Os oes gennych chi rhwng £6,000 ac £16,000 mewn cynilion neu fuddsoddiadau (neu rhwng £6,000 a £10,000 os ydych yn cael Credyd Pensiwn), gallai faint o fudd-dal gewch chi nawr gael ei leihau.

Os defnyddiwch unrhyw gnilion i glirio’ch benthyciad SMI, gallai’r swm a gewch mewn budd-daliadau gynyddu - os bydd eich cynilion yn lleihau dan £6,000.

Gofyn i deulu neu ffrindiau am help i ad-dalu’r benthyciad SMI

Os oes gennych chi deulu neu ffrindiau sydd â’u hincwm eu hunain, efallai y gallwch ofyn iddynt i fenthyca’r arian ichi er mwyn ad-dalu’r benthyciad SMI.

Gallai hynny fod yn ddewis doeth os na fydd yr unigolyn sy’n benthyca’r arian ichi yn codi unrhyw log arnoch.

Ond dylech ystyried yn ofalus cyn ichi fenthyca arian gan deulu neu ffrindiau a sicrhau y gallwch ad-dalu’r hyn a fenthycioch o fewn cyfnod o amser a gytunwyd arno. Os na allwch wneud hynny, gallai effeithio ar y berthynas sydd gennych â’r unigolyn hwnnw neu honno.

Darllenwch ein canllaw ‘A ddylech chi fenthyca arian gan eich teulu a’ch ffrindiau?

Gofyn i undeb credyd, banc neu gymdeithas adeiladu am fenthyciad

Gallech ofyn i undeb credyd, banc neu gymdeithas adeiladu am fenthyciad, y gallech ei ddefnyddio i ad-dalu’ch benthyciad SMI.

Ni fydd benthyciad gan undeb credyd, banc neu gymdeithas adeiladu wedi ei warantu yn erbyn eich cartref, felly nid ydych mewn perygl o golli’ch cartref os na allwch chi dalu’r ad-daliadau’n brydlon.

Cofiwch hefyd y byddai’n rhaid i chi gael gwiriad credyd, a bod benthyciad gan undeb credyd, banc neu gymdeithas adeiladu yn debygol o fod â chyfradd uwch o log na’r benthyciad SMI.

Darllenwch ein canllaw ‘Benthyca gan undeb credyd

Gallwn hefyd roi help ichi ystyried eich dewisiadau yn yr adran ‘Cyn i chi fenthyca

Symud i eiddo arall

Gallech werthu’ch cartref a symud i dŷ rhatach, a fyddai’n golygu y gallech gael morgais llai - neu efallai ni fydd angen morgais arnoch o gwbl.

Cofiwch ystyried y costau eraill o symud tŷ - fel Treth Stamp a chostau symud nwyddau personol, er enghraifft.

Darllenwch ein canllaw Y gost o brynu tŷ a symud

A ddylwn i gael benthyciad SMI?

Cyn i chi benderfynu ai benthyciad SMI yw’r dewis gorau ichi a’ch teulu, byddai’n syniad da cael cyngor proffesiynol.

Ffoniwch ni ar 0800 138 7777 am gyngor ariannol am ddim a diduedd. Mae’r llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener, 8am i 6pm a dydd Sadwrn, 9am i 3pm (sgwrs gwe yn unig). Mae galwadau am ddim.

Gallwch gael cyngor ar dai gan y sefydliadau hyn hefyd:

Sut i wneud cais am SMI

Darganfyddwch fwy am wneud cais newydd am SMI ar GOV.UK.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?