Cymorth ar gyfer Llog ar Forgais (SMI)

Os ydych yn cael rhai budd-daliadau penodol ac yn cael trafferth talu’ch morgais, efallai y gallech chi gael benthyciad gan y llywodraeth i dalu’r llog arno. Gelwir hyn yn Gymorth ar gyfer Llog ar Forgais (SMI).

Beth yw Llog ar Forgais

O 6 Ebrill 2018, caiff ei dalu fel benthyciad - sydd yn rhaid ei ad-dalu pan fyddwch chi’n marw neu’n gwerthu’ch cartref. Cyn y dyddiad hwn, talwyd SMI fel budd-dal, nad oedd yn rhaid i chi ad-dalu.

Os ydych yn cael SMI fel budd-dal ar hyn o bryd, cewch y cynnig o gymryd benthyciad SMI yn y dyfodol. Nid yw’r swm yr ydych wedi ei gael eisoes fel budd-dal yn gorfod cael ei ad-dalu.

Pwy sy’n cael SMI?

I gael Cymorth ar gyfer Llog ar Forgais, rhaid ichi fod yn ddi-waith neu wedi cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth, ac yn cael:

  • Cymhorthdal Incwm
  • Lwfans Ceisio Gwaith yn Seiliedig ar Incwm
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn Gysylltiedig ag Incwm
  • Credyd Cynhwysol, neu
  • Gredyd Pensiwn.

Mae yna gyfnod o ddisgwyl o 39 wythnos o’r adeg yr hawliwch SMI hyd at eich taliad cyntaf (oni bai eich bod yn cael Credyd Pensiwn, ac os felly gallwch gael cymorth ar unwaith).

Gan fod llai na 39 wythnos cyn i SMI newid o fod yn fudd-dal i fenthyciad, bydd unrhyw hawlwyr newydd yn cael SMI fel benthyciad, nid budd-dal (oni bai eich bod yn cael Credyd Pensiwn).

Os gwnewch unrhyw waith â thâl yn ystod y 39 wythnos hynny, bydd eich cyfnod disgwyl yn stopio - a chewch ailgychwyn y tro nesaf ewch yn ddi-waith.

SMI ar gyfer gwelliannau cartref

Gallwch gael SMI hefyd i helpu i dalu llog ar fenthyciad y cymeroch i ddiogelu:

  • atgyweiriadau neu welliannau hanfodol i’ch cartref – fel insiwleiddio, atgyweirio diffygion peryglus neu addasu’ch cartref os oes rhywun yn eich cartref yn sâl neu’n anabl
  • prynu cyfran eich cyn bartner yn eich cartref os ydych wedi gwahanu

Yr hyn a gewch

Bydd y llywodraeth yn talu’r llog ar hyd at £200,000 o’ch morgais (neu hyd at £100,000 os ydych yn cael Credyd Pensiwn).

Bydd y llywodraeth yn defnyddio cyfradd llog safonol i gyfrifo’r swm a delir ganddi. Mewn geiriau eraill, gall y gyfradd llog a delir gan y llywodraeth fod yn wahanol i wir gyfradd llog eich morgais. Mae cyfradd llog y llywodraeth yn un amrywiol felly gall gynyddu neu ostwng dros amser.

Telir yr arian yn uniongyrchol i ddarparwr eich morgais fel arfer.

Nid oes help ar gael i ad-dalu’r cyfalaf (y swm a fenthyciwyd gennych yn wreiddiol) ar eich morgais.

Ffeithiau allweddol am y benthyciad SMI

  • nid oes angen talu ffi i sefydlu’r benthyciad
  • nid oes raid i chi gael gwiriad credyd i gael y benthyciad
  • yn wahanol i fenthyciad arferol, nid oes raid i chi wneud taliadau rheolaidd - oni bai eich bod yn dymuno gwneud hynny
  • ychwanegir llog at y cyfanswm sy’n ddyledus gennych, hyd nes y telir y benthyciad i gyd neu caiff ei glirio
  • ni chewch fenthyciad fel mater o drefn - rhaid ichi ddewis cymryd un
  • mae’r benthyciad wedi’i warantu yn erbyn eich cartref. Pan werthwch eich cartref neu drosglwyddo perchnogaeth y cartref i rywun arall, rhaid ichi ad-dalu’r benthyciad allan o unrhyw ecwiti sy’n weddill unwaith yr ad-delir eich morgais.

Am ba hyd allwch chi gael SMI?

Os ydych yn cael Lwfans Ceisio Gwaith, gallwch gael SMI am hyd at ddwy flynedd yn unig.

Os ydych chi’n cael Cymhorthdal Incwm, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn seiliedig ar incwm, Credyd Cynhwysol neu Gredyd Pensiwn, nid oes cyfyngiad ar am ba hyd allwch chi hawlio SMI.

Beth os ydych chi eisoes yn cael SMI fel budd-dal

Os ydych wedi bod yn cael SMI fel budd-dal, daw hyn i ben ar 5 Ebrill 2018. Cewch lythyr gan yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) yn cynnig benthyciad SMI ichi yn hytrach, a gallwch ei gymryd o 6 Ebrill 2018.

Ni fydd raid ichi ad-dalu’r swm yr ydych eisoes wedi ei gael fel budd-dal - ond bydd angen ichi benderfynu a ydych am gymryd benthyciad SMI, neu gymryd cyfrifoldeb llawn am dalu’r llog ar eich morgais.

Fe gewch chi lyfryn hefyd o’r enw Gwybodaeth am Gymorth ar gyfer Llog Morgais, a fydd yn egluro beth allwch chi ei wneud.

Yn olaf, cewch alwad ffôn gan Serco, sy’n gweithio ar ran DWP i egluro’r newidiadau i SMI. Byddant yn ateb unrhyw gwestiwn sydd gennych am y newidiadau hyn.

Mae’r dewisiadau sydd ar gael i chi yn cynnwys:

  • dewis y cynnig o fenthyciad SMI
  • cysylltu â’ch darparwr morgais i weld a oes yna unrhyw ffyrdd eraill i reoli’ch taliadau morgais
  • derbyn y cynnig o fenthyciad SMI a defnyddio unrhyw gynilion i’w ad-dalu
  • gofyn i deulu neu ffrindiau am help i ad-dalu’r benthyciad SMI
  • gofyn i undeb credyd, banc neu gymdeithas adeiladu am fenthyciad
  • symud i eiddo arall.

Derbyn y cynnig o fenthyciad SMI

Bydd y benthyciad SMI yn cynyddu bob mis ac yn denu adlog yn cyfateb i’r ‘gyfradd gild’ (neu gyfradd llog ar fondiau llywodraeth). Mae’r gyfradd llog hon yn amrywio - felly gall gynyddu neu ostwng yn ystod cyfnod eich benthyciad.

Pan werthwch eich cartref neu pan fyddwch yn marw, rhaid ad-dalu’r benthyciad yn llawn. Fodd bynnag, os byddwch yn marw a’ch tŷ yn trosglwyddo i’ch priod neu bartner sifil, gellir ad-dalu’r benthyciad yn hytrach pan fydd ef neu hi’n marw.

Bydd DWP yn casglu’r benthyciad yn llawn o’r arian y cewch chi (neu’ch etifeddion) o werthiant eich cartref.

Gallwch ddewis ad-dalu’r benthyciad ar unrhyw amser - er enghraifft, os cewch waith cyflogedig ac yn medru fforddio talu’r ad-daliadau.

Yr isafswm allwch chi ei ad-dalu fel un taliad ar unrhyw amser yw £100 neu’r balans sy’n weddill, pa bynnag un yw’r lleiaf.

Beth os nad oes gennych chi ddigon o ecwiti yn eich cartref i ad-dalu’r benthyciad?

Pan werthir eich cartref, os nad oes digon o arian yn weddill ar ôl ad-dalu’ch morgais i dalu’r benthyciad SMI yn ôl, bydd y swm sy’n weddill yn cael ei glirio a bydd y DWP yn ystyried y benthyciad fel un a dalwyd yn ôl yn llwyr.

Cysylltu â’ch darparwr morgais

Mae darparwyr morgais yn gwybod na fydd SMI ar gael mwyach fel budd-dal o fis Ebrill 2018. Efallai y gallant gynnig gwahanol ffyrdd o dalu’ch morgais, fel ambell i seibiant rhag talu neu ymestyn cyfnod eich morgais. Efallai y gallwch chi newid eich morgais hefyd i gael gwell cyfradd llog.

Darllenwch ein canllaw ‘Seibiant talu morgais

Darllenwch ein canllaw ‘Sut mae ailforgeisio yn gweithio?

Darllenwch ein canllaw ‘Ôl-ddyledion morgais neu broblemau wrth dalu’ch morgais

Defnyddio’ch cynilion i ad-dalu benthyciad SMI

I gael y budd-daliadau a gewch, rhaid i chi fod â llai nag £16,000 mewn cynilion neu fuddsoddiadau (neu £10,000 os ydych yn cael Credyd Pensiwn).

Os oes gennych chi rhwng £6,000 ac £16,000 mewn cynilion neu fuddsoddiadau (neu rhwng £6,000 a £10,000 os ydych yn cael Credyd Pensiwn), gallai faint o fudd-dal gewch chi nawr gael ei leihau.

Os defnyddiwch yr arian hwn i glirio’ch benthyciad SMI, gallai’r swm a gewch mewn budd-daliadau gynyddu - os bydd eich cynilion yn lleihau dan £6,000.

Gofyn i deulu neu ffrindiau am help i ad-dalu’r benthyciad SMI

Os oes gennych chi deulu neu ffrindiau sydd â’u hincwm eu hunain, efallai y gallwch ofyn iddynt i fenthyca’r arian ichi er mwyn ad-dalu’r benthyciad SMI.

Gallai hynny fod yn ddewis doeth os na fydd yr unigolyn sy’n benthyca’r arian ichi yn codi unrhyw log arnoch.

Ond dylech ystyried yn ofalus cyn ichi fenthyca arian gan deulu neu ffrindiau a sicrhau y gallwch ad-dalu’r hyn a fenthycioch o fewn cyfnod o amser a gytunwyd arno. Os na allwch wneud hynny, gallai effeithio ar y berthynas sydd gennych â’r unigolyn hwnnw neu honno.

Darllenwch ein canllaw ‘A ddylech chi fenthyca arian gan eich teulu a’ch ffrindiau?

Gofyn i undeb credyd, banc neu gymdeithas adeiladu am fenthyciad

Gallech ofyn i undeb credyd, banc neu gymdeithas adeiladu am fenthyciad, y gallech ei ddefnyddio i ad-dalu’ch benthyciad SMI.

Ni fydd benthyciad gan undeb credyd, banc neu gymdeithas adeiladu wedi ei warantu yn erbyn eich cartref, felly nid ydych mewn perygl o golli’ch cartref os na allwch chi dalu’r ad-daliadau’n brydlon.

Cofiwch hefyd y byddai’n rhaid ichi gael gwiriad credyd, a bod benthyciad gan undeb credyd, banc neu gymdeithas adeiladu yn debygol o fod â chyfradd uwch o log na’r benthyciad SMI.

Darllenwch ein canllaw ‘Benthyca gan undeb credyd

Gallwn hefyd roi help ichi ystyried eich dewisiadau yn yr adran ‘Cyn i chi fenthyca

Symud i eiddo arall

Gallech werthu’ch cartref a symud i dŷ rhatach, a fyddai’n golygu y gallech gael morgais llai - neu efallai ni fydd angen morgais arnoch o gwbl.

Cofiwch ystyried y costau eraill o symud tŷ - fel Treth Stamp a chostau symud nwyddau personol, er enghraifft.

Darllenwch ein canllaw Y gost o brynu tŷ a symud

Cyn i chi benderfynu, ceisiwch gyngor

Cyn ichi benderfynu ai benthyciad SMI yw’r dewis gorau ichi a’ch teulu, byddai’n syniad da cael cyngor proffesiynol.

Ffoniwch ni ar 0800 138 7777 am gyngor ariannol am ddim a diduedd. Mae’r llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener, 8am i 8pm a dydd Sadwrn, 9am i 1pm. Mae galwadau am ddim.

Gallwch gael cyngor ar dai gan y sefydliadau hyn hefyd:

Sut i hawlio SMI

Dysgwch ragor am gyflwyno hawliad newydd am SMI ar GOV.UK.

.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?