Cynllun Cymorth i Brynu: popeth y mae angen i chi wybod

Mae Cymorth i Brynu yn gynllun llywodraeth a all eich helpu chi i brynu eiddo gyda 5% o flaendal yn unig. Mwy o wybodaeth ar sut y mae’r cynllun yn gweithio a sut i gymhwyso.

Beth yw Cymorth i Brynu?

Mae dwy ffordd o ddefnyddio’r cynllun:

  • Benthyciadau ecwiti yw ble mae’r llywodraeth yn rhoi benthyg arian i brynwyr am y tro cyntaf a pherchnogion tai cyfredol tuag at gartref a adeiledir o’r newydd.
  • Gwarant morgais yw ble y mae’r llywodraeth yn addo i’ch benthyciwr y bydd yn talu rhan o unrhyw golledion y gallent fynd iddynt os na fydd morgais yn cael ei ad-dalu. Mae’r cynllun hwn ar gael ar gyfer eiddo hen a newydd ar draws y DU.

Mae’n bwysig nodi:

  • ni allwch ddefnyddio’r cynlluniau hyn i brynu ail gartref neu eiddo i’w roi ar rent
  • os byddwch chi’n defnyddio Cymorth i Brynu, dim ond morgais ad-dalu y gallwch ei gymryd

Gwahaniaethau cenedlaethol

Mae’r ddau gynllun hyn ar gyfer cartrefi sy’n costio hyd at £600,000 yn Lloegr, £400,000 yn yr Alban a £300,000 yng Nghymru.

Mae gan Ogledd Iwerddon gynllun rhannu ecwiti gwahanol o’r enw rhan-berchnogaeth.

Cymorth i Brynu: Benthyciadau ecwiti

Sut maent yn gweithio

  • Rydych chi angen o leiaf 5% o bris prynu eich fflat neu dŷ a adeiledir o’r newydd.
  • Bydd y llywodraeth yn benthyg hyd at 20% o’r pris prynu i chi.
  • Rydych chi’n benthyca’r gweddill (hyd at 75%) gan ddarparwr morgeisiau, ar sail ad-dalu.

Dyma enghraifft i chi

Cost y cartref - £200,000

Eich blaendal 5% £10,000
Benthyciad ecwiti 20% £40,000
Morgais 75% £150,000
CYFANSWM   £200,000

Y gyfradd llog y bydd angen i chi ei thalu

Nid ydych chi’n talu unrhyw log na ffioedd ar fenthyciad ecwiti’r llywodraeth am y pum mlynedd gyntaf. Yn y chweched flwyddyn, fe godir 1.75% arnoch chi. Ar ôl hynny, bydd y ffi yn codi yn ôl chwyddiant ar sail y Mynegai Prisiau Manwerthu ynghyd â 1% bob blwyddyn. Mae’r ffigurau Mynegai Prisiau Manwerthu yn cael eu llunio gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol. Gweler isod enghraifft o sut y mae’r ffioedd hyn yn gweithio.

Cyfraddau llog ar gyfer ad-dalu’ch benthyciad

Blwyddyn 1-5: dim ffioedd
Blwyddyn 6: 1.75% o’r benthyciad
Blwyddyn 7 ymlaen: 1.75% + Mynegai Prisiau Manwerthu + 1%
Nid yw’r ffioedd hyn yn mynd tuag at dalu benthyciad y llywodraeth.

Pan fyddwch chi’n gwerthu’ch cartref, neu pan fydd y morgais yn cael ei ad-dalu’n llwyr, mae’n rhaid i chi ad-dalu’r benthyciad ecwiti ynghyd â chyfran o unrhyw gynnydd yn y gwerth. Mae’n gweithio fel hyn:

Cartref sydd wedi’i brynu am £200,000, a’i werthu am £250,000

Cynnydd mewn gwerth 25%
Ad-dalu benthyciad ecwiti £50,000 (£40,000 + 25% o elw)
Morgais £150,000 (llai ad-daliadau cyfalaf)
Eich cyfran o leiaf £50,000

Gall y £50,000 sy’n weddill (neu’n fwy) gael ei ddefnyddio fel blaendal ar eich cartref nesaf. Mae’r union swm yn dibynnu ar faint yr ydych chi wedi’i dalu oddi ar eich morgais.

Gallwch hefyd dalu rhan neu’r cyfan o’ch benthyciad yn ôl ar unrhyw adeg. Isafswm y canran y gallwch ei dalu yn ôl yw 10% o werth y farchnad eich cartref. Bydd y swm y byddwch yn ei dalu yn ôl yn dibynnu ar werth y farchnad ar y pryd.

Sut ydw i’n dod o hyd i fenthyciad ecwiti?

Siaradwch â’r asiant Cymorth i Brynu yn eich ardal leol neu ddatblygwr lleol sydd wedi’i gofrestru gyda Chymorth i Brynu.

Cymorth i Brynu: Gwarantau morgais

Sut maent yn gweithio

Mae’r rhain yn forgeisiau sydd wedi’u cefnogi gan y llywodraeth. Y nod yw y bydd y warant yn annog y benthyciwr i roi morgais i chi sy’n gofyn am flaendal bach yn unig.

Mae gwarantau morgeisiau ar gyfer

  • pobl sy’n byw yng Nghymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon
  • prynwyr gyda blaendal o 5% o leiaf o’r pris prynu
  • prynwyr am y tro cyntaf a pherchnogion tai sy’n symud
  • eiddo hen neu newydd sy’n gwerthu am hyd at £600,000

Nid ydynt ar gyfer

  • ail gartrefi
  • eiddo sydd wedi’u bwriadu i’w roi ar rent
  • unrhyw un sy’n defnyddio neu’n bwriadu defnyddio cynllun arall ar gyfer prynu cartref

Sut ydw i’n derbyn gwarant morgais?

Mae’r rhan fwyaf o’r prif fenthycwyr bellach yn cynnig morgeisiau o dan y cynllun gwarant Cymorth i Brynu.

Dylech fod yn ymwybodol y bydd y darparwr benthyciadau yn gwirio’ch bod yn gallu fforddio ad-daliadau’r morgais ac, yn y pendraw, chi sy’n dal i fod yn gyfrifol am dalu’r morgais yn union yr un ffordd ag unrhyw forgais arall.

Defnyddio gwarant morgais ar gyfer ail-forgeisi

Os yw gwerth eich cartref wedi disgyn ac os ydych chi mewn dyled i’ch benthyciwr morgais presennol o 95% o gost y gwerth, mae rhai benthycwyr yn cynnig gwarantau morgais i’r rheini sydd eisiau ail-forgeisi.

Ble i fynd am ragor o wybodaeth

Faint allwch chi fforddio ei fenthyca

Cyfrifiannell fforddiadwyedd morgais

Amcangyfrifwch eich cost gyffredinol o brynu tŷ a symud

Cymorth i Brynu

Cymorth i Brynu yn yr Alban

Cymorth i Brynu yng Nghymru

Rhan-berchnogaeth yng Ngogledd Iwerddon

Cyfrifiannell ad-daliad morgais

Eich cam nesaf

Oes gennych fwy o gwestiynau? Edrychwch ar ein Cwestiynau Cyffredin Cymorth i Brynu