Cynllun Cymorth i Brynu: popeth y mae angen i chi wybod

Mae Cymorth i Brynu yn gynllun llywodraeth a all helpu prynwyr cartref cyntaf i sicrhau eiddo gyda blaendal o 5% yn unig. Defnyddiwch y canllaw hwn i ddysgu sut mae cynlluniau Cymorth i Brynu yn gweithio, sut i gymhwyso a’r gwahanol opsiynau sydd ar gael.

Sut mae Cymorth i Brynu’n gweithio?

Defnyddiwch y Gyfrifiannell morgais i gyfrifo faint fyddai eich taliadau misol a’r Cyfrifiannell Fforddiadwyedd Morgais i weld os allwch chi ei fforddio.

Mae dwy ffordd i chi allu elwa o’r cynllun Cymorth i Brynu:

  • Benthyciadau ecwiti yw ble mae’r llywodraeth yn rhoi benthyg arian i brynwyr am y tro cyntaf a pherchnogion tai cyfredol i brynu cartref a adeiledir o’r newydd.
  • Gwarant morgais yw ble y mae’r llywodraeth yn addo i’ch benthyciwr y bydd yn talu rhan o unrhyw golledion y gallent fynd iddynt os na fydd morgais yn cael ei ad-dalu. Mae’r cynllun hwn ar gael ar gyfer eiddo hen a newydd ar draws y DU a bydd yn cau ar gyfer benthyciadau newydd ar 31 Rhagfyr 2016.

Pwy all wneud cais am y cynllun?

  • Ni allwch ddefnyddio’r cynlluniau uchod i brynu ail gartref neu eiddo i’w roi ar rent.
  • Os byddwch chi’n defnyddio Cymorth i Brynu, dim ond morgais ad-dalu y gallwch ei gymryd.
  • Ni allwch brynu eiddo am fwy na’r terfynau a osodwyd (gweler isod).
Rhagor o gwestiynau? Darllenwch ein Cwestiynau Cyffredin Cymorth i Brynu.

Gwahaniaethau cenedlaethol

  • Yn Lloegr, mae’r ddau gynllun yn berthnasol ar gyfer cartrefi yn costio hyd at £600,000.
  • Yng Ngogledd Iwerddon mae’r cynllun gwarant morgais yn berthnasol ar gyfer cartrefi yn costio hyd at £600,000. Mae yna hefyd gynllun benthyciadau ecwiti gwahanol (dolen isod).
  • Yn yr Alban mae’r trothwy uchaf yn dibynnu ar werth yr eiddo a pha bryd y cwblheir eich cais. Er enghraifft, ar gyfer ceisiadau a gwblhawyd ar neu cyn 31 Mawrth 2017, ni all yr uchafswm pris fod yn fwy na £230,000.
  • Yng Nghymru, mae’r ddau gynllun yn berthnasol ar gyfer cartrefi yn costio hyd at £300,000.
Mae gan Ogledd Iwerddon gynllun rhannu ecwiti gwahanol o’r enw Rhan-berchnogaeth.

Cymorth i Brynu: Benthyciadau ecwiti

Sut maent yn gweithio

  • Rydych chi angen o leiaf 5% o bris gwerthu eich fflat neu dŷ a adeiledir o’r newydd fel blaendal.
  • Bydd y llywodraeth yn benthyg hyd at 20% o’r pris prynu i chi.
  • Rydych chi’n benthyca’r gweddill (hyd at 75%) gan ddarparwr morgeisiau, ar sail ad-dalu.

Enghraifft

Cost y cartref - £200,000

Enw cost Canran o gyfanswm y £ gwerth
Eich blaendal 5% £10,000
Benthyciad ecwiti 20% £40,000
Morgais 75% £150,000
CYFANSWM   £200,000

Y gyfradd llog y bydd angen i chi ei thalu

Nid ydych chi’n talu unrhyw log na ffioedd ar fenthyciad ecwiti’r llywodraeth am y pum mlynedd gyntaf. Yn y chweched flwyddyn, fe godir 1.75% arnoch chi. Ar ôl hynny, bydd y ffi yn codi yn ôl chwyddiant ar sail y Mynegai Prisiau Manwerthu ynghyd â 1% bob blwyddyn. Mae’r ffigurau Mynegai Prisiau Manwerthu yn cael eu llunio gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol. Gweler isod enghraifft o sut y mae’r ffioedd hyn yn gweithio.

Cyfraddau llog ar gyfer ad-dalu’ch benthyciad

Blwyddyn 1-5: dim ffioedd
Blwyddyn 6: 1.75% o’r benthyciad
Blwyddyn 7 ymlaen: 1.75% + Mynegai Prisiau Manwerthu + 1%
Nid yw’r ffioedd hyn yn mynd tuag at dalu benthyciad y llywodraeth.

Pan fyddwch chi’n gwerthu’ch cartref, neu pan fydd y morgais yn cael ei ad-dalu’n llwyr, mae’n rhaid i chi ad-dalu’r benthyciad ecwiti ynghyd â chyfran o unrhyw gynnydd yn y gwerth. Mae’n gweithio fel hyn:

Enghraifft

Cartref sydd wedi’i brynu am £200,000, a’i werthu am £250,000

Cynnydd mewn gwerth 25%
Ad-dalu benthyciad ecwiti £50,000 (£40,000 + 25% o elw)
Morgais £150,000 (llai ad-daliadau cyfalaf)
Eich cyfran o leiaf £50,000

Gall y £50,000 sy’n weddill (neu’n fwy) gael ei ddefnyddio fel blaendal ar eich cartref nesaf. Mae’r union swm yn dibynnu ar faint yr ydych chi wedi’i dalu oddi ar eich morgais.

Gallwch hefyd dalu rhan neu’r cyfan o’ch benthyciad yn ôl ar unrhyw adeg. Isafswm y canran y gallwch ei dalu yn ôl yw 10% o werth y farchnad eich cartref. Bydd y swm y byddwch yn ei dalu yn ôl yn dibynnu ar werth y farchnad ar y pryd.

Sut ydw i’n dod o hyd i fenthyciad ecwiti?

Siaradwch â’r asiant Cymorth i Brynu yn eich ardal leol neu ddatblygwr lleol sydd wedi’i gofrestru gyda Chymorth i Brynu.

Cymorth i Brynu: Gwarantau morgais

Bydd y Cynllun Gwarant Morgais yn cau i fenthyciadau newydd ar 31 Rhagfyr 2016.

Sut maent yn gweithio

Mae’r rhain yn forgeisiau sydd wedi’u cefnogi gan y llywodraeth. Y nod yw y bydd y warant yn annog y benthyciwr i roi morgais i chi sy’n gofyn am flaendal bach yn unig.

Mae gwarantau morgeisiau ar gyfer

  • Pobl sy’n byw yng Nghymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon
  • Prynwyr gyda blaendal o 5% o leiaf o’r pris prynu
  • Prynwyr am y tro cyntaf a pherchnogion tai sy’n symud
  • Eiddo hen neu newydd sy’n gwerthu am hyd at £600,000

Nid ydynt ar gyfer

  • Ail gartrefi
  • Eiddo sydd wedi’u bwriadu i’w roi ar rent
  • Unrhyw un sy’n defnyddio neu’n bwriadu defnyddio cynllun arall ar gyfer prynu cartref

Sut ydw i’n derbyn gwarant morgais?

Mae’r rhan fwyaf o’r prif fenthycwyr yn cynnig morgeisiau o dan y cynllun gwarant Cymorth i Brynu.

Dylech fod yn ymwybodol y bydd y benthyciwr yn gwirio eich bod yn gallu fforddio’r ad-daliadau morgais. Chi sy’n dal yn gyfrifol am wneud ad-daliadau gyda chefnogaeth gwarant morgais yn union yr un ffordd â gydag unrhyw forgais arall.

Defnyddio gwarant morgais ar gyfer ail-forgeisi

Os yw gwerth eich cartref wedi disgyn ac os ydych chi mewn dyled i’ch benthyciwr morgais presennol o 95% o gost y gwerth, mae rhai benthycwyr yn cynnig gwarantau morgais i’r rheini sydd eisiau ail-forgeisi.

Ble i fynd am ragor o wybodaeth

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?