Cynlluniau buddsoddi yn y gweithle

Ychydig flynyddoedd yn ôl, roedd cynilion gweithle yn golygu eich pensiwn yn unig – ond bellach mae rhai cwmnïau yn cynnig opsiynau treth-effeithlon eraill, i gynilo neu fuddsoddi.

Mathau o gynlluniau cynilo yn y gweithle

Mae nifer o gynlluniau cynilo yn y gweithle, ond mae tri phrif fath:

  • Cynilo wrth Ennill (SAYE)
  • Cynlluniau Cymhelliant Cyfranddaliadau (SIPs)
  • ISAs Gweithle

Mae pob un yn gweithio ychydig yn wahanol, ond mae iddynt yr un diben – maent yn eich annog i gynilo ac yn rhoi rhyddhad treth i chi. Sylwer nad yw’r cynlluniau hyn yn disodli’r angen i gynilo tuag at ymddeoliad, nid ydynt mor dreth-effeithlon ychwaith. Darllenwch ymlaen i gael gwybod mwy.

Cynilo wrth Ennill (SAYE)

Cynllun cynilo misol yw Cynilo wrth Ennill (SAYE) sy’n rhoi dau beth i chi: bonws di-dreth a chyfle i brynu cyfranddaliadau yn eich cwmni ar ddiwedd y cynllun.

  • Sefydlir y cynllun hwn gan eich cyflogwr, a rhaid iddo fod ar gael i bob cyflogai sydd wedi gweithio i’r cwmni am gyfnod penodol o amser.
  • Gallwch gynilo hyd at £500 y mis dros gyfnod y cynllun – sef tair neu bum mlynedd fel arfer. Ar ddiwedd y cynllun, ychwanegir bonws di-dreth at eich cynilion.
  • Gallwch naill ai gymryd yr arian a’r bonws fel arian parod neu ei ddefnyddio i brynu cyfranddaliadau yn y cwmni. Pennir pris cyfranddaliad ar ddechrau’r cynllun - felly, os bydd eich cwmni’n gwneud yn arbennig o dda yn ystod oes y cynllun, byddwch yn gallu eu prynu am bris rhad iawn.

Gall rhyddhad treth ar gynllun Cynilo wrth Ennill fod yn werth chweil iawn.

  • Ni fyddwch yn talu unrhyw dreth ar eich bonws, ar yr amod eich bod yn parhau i wneud taliadau hyd at ddiwedd y cynllun Cynilo wrth Ennill.
  • Os byddwch yn dewis prynu cyfranddaliadau, ni fydd yn rhaid i chi dalu unrhyw Dreth Incwm na chyfraniadau Yswiriant Gwladol ar yr elw a wnewch – hynny yw, y gwahaniaeth rhwng yr hyn y byddwch yn ei dalu amdanynt, a bennir ar ddechrau’r cynllun, a’u gwerth gwirioneddol pan fyddwch yn eu prynu.
  • Pan fyddwch yn gwerthu’r cyfranddaliadau, efallai y bydd yn rhaid i chi dalu Treth Enillion Cyfalaf os yw’ch enillion cyfalaf dros y swm esempt blynyddol ar gyfer y flwyddyn dreth – ond ddim os byddwch yn eu rhoi mewn ISA neu bensiwn o fewn tri mis o aeddfedrwydd, yn amodol ar derfynau lwfans arferol.

Cynlluniau Cymhelliant Cyfranddaliadau (SIPs)

Mae cynlluniau cymhelliant cyfranddaliadau (SIPs)yn ffordd dreth effeithlon o brynu neu dderbyn cyfranddaliadau yn y cwmni rydych yn gweithio iddo oherwydd na fyddwch yn talu treth na chyfraniadau yswiriant gwladol ar y cyfranddaliadau y byddwch yn eu prynu..

  • Sefydlir y cynllun hwn gan eich cyflogwr, a rhaid iddo fod ar gael i bob cyflogai sydd wedi gweithio i’r cwmni am gyfnod penodol o amser.

Mae pedair prif ffordd y gallwch gael cyfranddaliadau:

  • Am ddim gan eich cyflogwr. Gall roi gwerth hyd at £3,000 o gyfranddaliadau i chi mewn unrhyw flwyddyn dreth.
  • Eu prynu eich hun. Gallwch brynu cyfranddaliadau yn syth o’ch cyflog (gwerth hyd at £1,500 mewn unrhyw flwyddyn dreth neu 10% o’ch incwm blynyddol, p’un bynnag sy’n is). Gelwir y rhain yn Gyfranddaliadau Partneriaeth.
  • Cynllun cyfateb cyfranddaliadau gan eich cyflogwr. Am bob cyfranddaliad y byddwch yn ei brynu eich hun, gall eich cyflogwr roi hyd at ddau gyfranddaliad am ddim i chi.
  • Os byddwch yn cael difidendau o’ch cyfranddaliadau, gallwch eu defnyddio i brynu mwy o gyfranddaliadau yn y cynllun.

Rhyddhad treth o SIPs yn dibynnu ar bryd y byddwch yn tynnu eich cyfranddaliadau allan o’r cynllun.

  • Os byddwch yn cadw eich cyfranddaliadau SIP yn y cynllun am bum mlynedd, nifydd yn rhaid i chi dalu Treth Incwm na chyfraniadau Yswiriant Gwladol** arnynt pan fyddwch yn eu tynnu allan. Fel arfer, byddent yn cael eu trethu fel rhan o’ch incwm.
  • Os byddwch am eu cadw yn y cynllun cymhelliant cyfranddaliadau hyd nes y byddwch yn eu gwerthu, ni fyddwch yn talu unrhyw Dreth Enillion Cyfalaf arnynt. Os byddwch yn eu tynnu allan o’r cynllun ac yna’n eu gwerthu’n ddiweddarach, efallai y bydd yn rhaid i chi ei dalu – ond dim ond ar y swm y bydd eu gwerth yn cynyddu yn y cyfamser.
  • Os na fyddwch yn gadael eich cyfranddaliadau yn y cynllun am y pum mlynedd llawn, efallai y byddwch yn talu Treth Incwm a chyfraniadau Yswiriant Gwladol – bydd y swm yn dibynnu ar bryd y byddwch yn eu tynnu allan o’r cynllun a’r rheswm dros wneud hynny.

ISAs Gweithle

Yn wreiddiol, roedd ISAs Gweithle yn ffordd hawdd o gyfrannu at ISA stociau a chyfranddaliadau yn uniongyrchol o’ch cyflog, gan roi opsiwn cynilo di-dreth arall i chi yn ychwanegol at bensiynau cwmni. Fodd bynnag, erbyn hyn, maent ychydig yn fwy – cewch lawer o fuddiannau a ffioedd gostyngedig pan fyddwch yn trefnu eich ISA drwy eich cyflogwr.

  • Byddwch yn gwneud taliadau misol (hyd at derfyn penodedig) yn uniongyrchol o’ch cyflog (ar ôl didynnu treth incwm a chyfraniadau Yswiriant Gwladol) i mewn i’r ISA.
  • ISA stociau a chyfranddaliadau ydyw fel arfer, lle gallwch ddewis o blith cyfres o gronfeydd i fuddsoddi ynddynt. Efallai y byddant yr un fath â’r cronfeydd yng nghynllun pensiwn eich cwmni.
  • Mae llawer o gynlluniau cynilo o gymharu â chael ISA stociau a chyfranddaliadau arferol – dim taliadau cychwynnol na rhai gostyngedig, ffioedd rheoli gostyngedig a ffioedd trosglwyddo cronfeydd gostyngedig. Yn syml, caiff eich cyflogwr ostyngiad swmp, a chewch chi’r budd.
  • Mae gennych lai o opsiynau o ran newid eich meddwl – yn wahanol i ISAs rydych yn eu prynu’n uniongyrchol, ni allwch newid i ddarparwr ISA gwahanol os bydd eich ISA yn perfformio’n wael, fodd bynnag gallwch ddal i newid cronfeydd.
  • Os byddwch yn gadael eich cwmni ni fyddwch yn gwneud taliadau awtomatig o’ch cyflog mwyach. Gallwch barhau i dalu i mewn i’ch ISA os byddwch yn dymuno gwneud hynny, drwy ychwanegu isafswm ato.
  • Fel pob buddsoddiad, yn achos ISAs stociau a chyfranddaliadau, gall gwerth eich buddsoddiad ostwng yn ogystal â chynyddu. Efallai y cewch lai yn ôl na’r hyn y gwnaethoch ei fuddsoddi.

Buddsoddir ISAs stociau a chyfranddaliadau’r mwyafrif o bobl mewn cronfeydd. Os yw’ch cyflogwr yn cynnig ISA gweithle gallwch gymharu’r cronfeydd mae’n buddsoddi ynddynt â’r opsiynau eraill ar y farchnad trwy ddefnyddio gwefan Gymdeithas Buddsoddiadauyn agor mewn ffenestr newydd.

Mae manteision treth ISAs gweithle yn debyg i fanteision ISAs arferol.

  • Ni fyddwch yn talu Treth Incwm ar unrhyw incwm neu ddifidendau o’r ISA.
  • Os byddwch yn gwneud elw drwy werthu stociau o’ch ISA stociau a chyfranddaliadau, ni fydd angen i chi dalu Treth Enillion Cyfalaf – ond os byddwch yn gwneud colled ni fydd yn lleihau eich Treth Enillion Cyfalaf ychwaith.

Terfynau ISA blynyddol

Dylech gofio mai dim ond un ISA stociau a chyfranddaliadau y gallwch fuddsoddi ynddo ym mhob blwyddyn dreth. Os oes gennych ISA gweithle yna ni allwch agor ISA stociau a chyfranddaliadau ‘rheolaidd’ hefyd, hyd yn oed os nad ydych yn talu’r uchafswm lwfans i mewn i’ch cynllun gweithle. Cewch ragor o wybodaeth am y terfynau yn ein canllaw ar NISAs stociau a chyfranddaliadau.

A ydych yn rhoi’ch wyau i gyd yn yr un fasged?

Os yw eich cyflogaeth, eich pensiwn a’ch buddsoddiadau i gyd yn dibynnu ar berfformiad un cwmni, efallai y byddwch am ystyried ffyrdd o arallgyfeirio dros amser er mwyn lledaenu eich risg.

Darllenwch fwy yn ein canllaw Arallgyfeirio – y ffordd ddoeth o gynilo a buddsoddi.

A oes help arbenigol arnoch?

Os yw eich sefyllfa ariannol yn gymhleth, gallai fod yn werth cael cyngor proffesiynol ar gynlluniau gweithle ac opsiynau eraill o ran buddsoddi. Darllenwch ein canllaw i ganfod a yw cyngor ariannol yn addas i chi.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?