Deall eich slip cyflog

Fel rhywun sy’n cael ei slip cyflog cyntaf neu wedi bod yn gweithio ers blynyddoedd, mae’n bwysig deall sut y cyfrifir eich cyflog. Mae eich slip cyflog yn cynnwys llawer o wybodaeth bwysig, yn cynnwys eich rhif cyflogres, eich cod treth a’ch cyflog gros a net. Yn y canllaw hwn, rhown gymorth i chi ddeall eich slip cyflog ac egluro sut i wneud yn siŵr eich bod yn cael y swm cywir.

Eich hawl i gael slip cyflog

Mae pob cyflogai â hawl i gael slip cyflog unigol, manwl ac ysgrifenedig – pan mae’r taliad yn cael ei wneud neu cyn hynny.

Nid oes angen i’r slip cyflog fod ar bapur – gellir ei anfon atoch ar e-bost neu fod ar gael ar y we.

Mae’r hawl i gael slip cyflog ar gael i staff achlysurol yn ogystal â chyflogeion. Nid yw’n berthnasol i gontractwyr annibynnol na phobl sy’n gweithio ar eu liwt eu hunain.

Pa wybodaeth rhaid ei chynnwys ar eich slip cyflog

Cofiwch wirio eich slip cyflog yn rheolaidd a’i wirio yn erbyn eich cod treth.

Rhaid i’ch slip cyflog ddangos:

  • Tâl gros. Eich tâl yn llawn cyn tynnu unrhyw dreth neu Yswiriant Gwladol (y swm sydd yn eich poced yw’ch tâl net).
  • Cyfanswm unrhyw ddidyniadau sydd yn newid o un diwrnod cyflog i’r llall (didyniadau amrywiol). Er enghraifft treth ac Yswiriant Gwladol, a phwrpas y didyniadau.
  • Cyfanswm unrhyw ddidyniadau sefydlog. Dyma’r gostyngiadau nad ydynt yn amrywio o un diwrnod cyflog i’r llall, er enghraifft tâl undeb. Nid oes raid i gyflogwr roi manylion ynglŷn â phwrpas y didyniadau hyn, cyn belled â’i fod yn rhoi datganiad ar wahân gyda’r manylion hyn o leiaf unwaith y flwyddyn.
  • Cyfanswm yr arian sydd yn y boced wedi’r didyniadau.
  • Cyfanswm a’r dull o bennu unrhyw daliad rhannol o gyflog. Er enghraifft ffigyrau ar wahân o daliad arian parod a’r balans a gredydir i gyfrif banc.

Gall eich cyflogwr gynnwys gwybodaeth ychwanegol ar eich slip cyflog nad yw’n wybodaeth ofynnol ganddo, megis eich:

  • Rhif Yswiriant Gwladol
  • Cod treth
  • Graddfa tâl (un ai blynyddol neu fesul awr)
  • Taliadau ychwanegol fel goramser, arian cildwrn neu fonws (sydd yn ofynnol eu cynnwys beth bynnag yn eich ffigwr tâl gros).

Deall eich slip cyflog

1. Eich gwybodaeth bersonol

Dangosir eich enw a’ch cyfeiriad cartref weithiau.

2. Eich rhif cyflogres

Mae rhai cwmnïau yn defnyddio rhifau cyflogres i adnabod unigolion ar y gyflogres.

3. Y dyddiad

Fel rheol mae’r dyddiad y bydd eich tâl yn cyrraedd eich banc yn cael ei ddangos.

4. Y cyfnod treth

Mae’r rhif yma yn cynnwys y cyfnod treth ar gyfer y slip cyflog hwnnw, er enghraifft os ydych yn cael eich talu yn fisol, 01 = Ebrill a 12 = Mawrth.

5. Eich cod treth

Bydd eich cod treth yn cael ei anfon atoch gan Gyllid a Thollau EM (HMRC).

Dyma’r cod sy’n dweud wrth eich cyflogwr faint o gyflog di-dreth y dylech ei gael cyn i dreth ddechrau cael ei didynnu o’r gweddill. Os yw’r cod yn anghywir, gallech orfod talu gormod neu rhy ychydig o dreth, felly gallwch wirio hyn yn erbyn hysbysiad eich cod treth.

6. Eich Rhif Yswiriant Gwladol (NI)

Rhaid i chi gael rhif NI i weithio yn y DU.

Bydd gennych yr un rhif NI trwy gydol eich bywyd – hyd yn oed os byddwch yn newid eich enw. Dyma eich rhif personol ar gyfer y system nawdd cymdeithasol gyfan. Mae’n cael ei ddefnyddio i sicrhau bod eich holl gyfraniadau yn cael eu cofnodi’n gywir, ac mae’n rhoi cymorth i sefydlu eich hawl am fudd-daliadau’r wladwriaeth – fel pensiwn.

7. Taliadau, cyflogau, bonysau, comisiwn

Bydd hyn yn dangos faint yr ydych wedi ei ennill mewn cyflog cyn i unrhyw ddidyniadau gael eu gwneud.

Gall ddangos hefyd sut cafodd eich tâl ei gyfrifo, er enghraifft eich cyfradd fesul awr a’r nifer o oriau a weithiwyd. Gallai ddangos hefyd unrhyw daliadau ychwanegol yr ydych wedi eu hennill ar ben eich tâl sylfaenol megis bonysau, comisiwn a goramser.

8. Treuliau

Gall eich cyflogwr dalu unrhyw dreuliau sy’n ddyledus i chi drwy’r gyflogres.

Bydd rhai cyflogwyr yn rhestru pob taliad treuliau yn unigol ar y slip cyflog tra bydd eraill yn creu cyfanswm llawn a’i ddangos fel cyfanswm i’w drethu neu ddi-dreth.

9. Didyniadau – treth ac Yswiriant Gwladol

Mae’n rhaid i’ch slip cyflog ddangos cyfanswm y didyniadau amrywiol, megis treth ac Yswiriant Gwladol.

10. Pensiynau

Os ydych yn talu tuag at bensiwn y gweithle a gafodd ei sefydlu gan eich cwmni neu a alluogodd i chi gael mynediad ato, bydd y cyfanswm yr ydych yn ei gyfrannu yn cael ei ddangos.

Os yw eich cyflogwr yn cyfrannu hefyd, gall hyn gael ei ddangos hefyd.

11. Benthyciad myfyriwr

Os ydych yn gwneud ad-daliadau ar fenthyciad myfyriwr, bydd hyn yn cael ei ddangos ar eich slip cyflog.

Os ydych yn gyflogai, byddwch yn cychwyn gwneud ad-daliadau benthyciad myfyriwr fel arfer o fis Ebrill yn dilyn eich dyddiad graddio neu ddyddiad gadael y cwrs. Bydd HMRC yn dweud wrth eich cyflogwr sut i gyfrifo a thynnu’r cyfanswm cywir.

Mae’r Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr yn cael gwybod unwaith y flwyddyn gan HMRC beth sydd wedi cael ei ad-dalu. Felly, mae’n beth call cadw eich slipiau cyflog a’ch P60 fel cofnod o’r ad-daliadau a wnaed (rhag i chi gael problemau).

Mae rhai cyflogwyr yn rhoi cyfansymiau parhaus o dreth a gostyngiadau ar eich slip cyflog. Mae’r rhain yn ddefnyddiol iawn ar gyfer cadw trefn ar eich ad-daliadau benthyciad myfyriwr.

Ewch i gael gwybod mwy am Ad-dalu benthyciadau myfyriwr.

12. Gorchmynion llys a chynhaliaeth plant

Gall llys orchymyn didyniadau yn uniongyrchol o’ch tâl, er enghraifft dirwyon heb eu talu neu ad-daliadau dyled i’w trosglwyddo i’ch credydwyr.

Gall yr Asiantaeth Cynnal Plant (CSA) neu’r Gwasanaeth Cynnal Plant wneud cais am Orchymyn Gostyngiadau o Enillion (DEOau) ar gyfer cynhaliaeth plentyn. Pan mae’r gorchmynion hyn yn cael eu gwneud ar gyfer didyniadau, gall y cyflogwr gymryd £1 ychwanegol fel ffi weinyddol os ydynt yn dymuno gwneud hynny.

Dim ond os bydd didyniad neu ddidyniad rhannol wedi ei wneud y gall y ffi hon gael ei gosod. Mae cyflogwyr yn aml yn anwybyddu’r ffi, ond pan fydd yn cael ei didynnu, rhaid ei dangos ar wahân ar y slip cyflog gyda disgrifiad.

13. Tâl salwch

Bydd yr hyn a ddangosir ar eich slip cyflog yn dibynnu ar pa mor hir y buoch chi’n sâl a pholisi salwch eich cwmni.

Mae gan eich cyflogwr gyfrifoldeb i dalu Tâl Salwch Statudol (SSP) os ydych yn absennol o’ch gwaith oherwydd salwch am bedwar diwrnod neu fwy gyda’i gilydd, a’ch bod yn bodloni rhai amodau.

Mae SSP yn cael ei drin fel y tâl neu’r cyflog y mae’n ei ddisodli, felly bydd didyniadau yn cael eu gwneud mewn perthynas â threth, Yswiriant Gwladol a benthyciadau myfyrwyr, ac ati. Yn eich cytundeb fe allech chi fod yn gymwys i hawlio tâl salwch galwedigaethol. Bydd hwn yn cael ei ddangos fel arfer fel ffigwr ar wahân – mae unrhyw SSP yn debygol o gael ei ddidynnu o’r tâl salwch galwedigaethol.

14. Tâl mamolaeth, tadolaeth a mabwysiadu

Os ydych yn fam sydd i ffwrdd o’ch gwaith oherwydd eich bod wedi cael babi ac rydych yn cael Tâl Mamolaeth Statudol (SMP), fe ddangosir hwn ar eich slip cyflog. Gallech chi fod yn cael tâl mamolaeth hefyd, sydd fel arfer wedi ei ddangos ar wahân.

Os yw rhieni yn dewis rhannu amser i ffwrdd, ac yn cymryd Absenoldeb Rhiant a Rennir (ShPL), efallai y byddant yn derbyn Tâl Rhiant a Rennir (ShPP). Os yw’r plentyn wedi ei fabwysiadu, bydd Tâl Mabwysiadu Statudol (SAP) yn cael ei dalu i’r rhiant newydd sydd yn aros yn y cartref am gyfnod wedi’r mabwysiad. Os yw cwpwl yn mabwysiadu ar y cyd, gall y partner arall fod yn gymwys am ASPP.

Unwaith eto, mae yna amodau penodol y mae’n ofynnol i chi eu bodloni er mwyn bod yn gymwys ar gyfer y taliadau hyn. Maent yn cael eu trin yn yr un modd ag enillion arferol ar gyfer treth ac Yswiriant Cenedlaethol.

15. Buddion y gweithle

Os cewch yswiriant iechyd trwy eich gweithle neu os oes gennych gar cwmni, fe restrir y rhain ar eich slip cyflog a gallant effeithio ar eich cod treth.

Gall ad-daliad benthyciadau tocynnau tymor, benthyciadau cynllun beicio i’r gwaith a rhoddion elusennol hefyd (gan ddefnyddio’r cynllun rhoi wrth i chi ennill) gael eu dangos hefyd. Os ydych wedi tanysgrifo ar gyfer un o’r rhain, yna dylai ddangos ar eich slip cyflog.

16. Didyniadau eraill

Dylid dangos unrhyw ddidyniadau eraill, megis tanysgrifiadau undeb llafur.

17. Crynodeb o’r flwyddyn hyd yma

Bydd gan rai slipiau cyflog adran sydd yn dangos faint yr ydych wedi cael eich talu hyd yma yn y flwyddyn ariannol hon (o Ebrill 6 i Ebrill 5).

Gall ddangos cyfansymiau yr ydych wedi eu talu mewn treth, Yswiriant Gwladol, benthyciadau myfyriwr a phensiynau hefyd.

18. Tâl net – beth sydd ar ôl

I nifer o bobl, y ffigwr pwysicaf ar eu slip cyflog yw’r tâl net.

Felly, beth yw tâl net. Dyma’r swm a gewch wedi i’r holl ddidyniadau gael eu tynnu. Dylech wirio hyn yn erbyn eich cyfriflen banc i sicrhau bod yr hyn sydd wedi ei dalu i mewn yr un fath.

19. Negeseuon pwysig

Mae rhai cyflogwyr yn defnyddio lle ar y slip cyflog ar gyfer negeseuon pwysig. Gall hyn roi gwybodaeth ychwanegol i chi ynglŷn â’ch tâl neu wybodaeth arall mae’n dymuno ei rhannu.

Cadw’ch slip cyflog

Mae’n bwysig cadw eich slipiau cyflog mewn lle diogel – dyma dri rheswm pennaf pam felly:

1. Diogelwch – mae slipiau cyflog yn cynnwys llawer iawn o’ch gwybodaeth bersonol a’ch enillion, gan gynnwys eich rhif Yswiriant Gwladol. Cadwch y slipiau’n ddiogel rhag iddynt gael eu defnyddio mewn achos o dwyll hunaniaeth.

2. Cadw cofnodion – mae’n syniad da cadw cofnod o’ch holl enillion a thaliadau treth rhag ofn y bydd problem ac angen i chi wirio hen fanylion.

3. Tystiolaeth o enillion – ar gyfer rhai cynnyrch ariannol, megis benthyciadau, gallech orfod profi lefel eich enillion drwy ddangos eich tri slip cyflog diweddaraf.

Problemau slip cyflog

Os nad ydych yn deall rhywbeth ar eich slip cyflog, neu gredu bod camgymeriad arno, siaradwch â rhywun yn adran gyflogres eich cwmni.