Defnyddio cynllun rhyddhau ecwiti i gyllido eich gofal

Os oes angen i chi ariannu’ch gofal hirdymor ac wedi talu eich morgais i gyd eisoes, neu ar fin gwneud hynny, mae cynllun rhyddhau ecwiti yn ddewis i chi ei ystyried.

Mae’n bwysig eich bod yn cymryd cyngor ariannol annibynnol bob tro cyn i chi ymrwymo i mewn i gynllun rhyddhau ecwiti. Bydd angen asesu’ch amgylchiadau unigol a dyma pam bod cyngor ariannol yn allweddol yn y broses ac yn ofyniad rheoleiddiol. Bydd cynghorydd yn esbonio beth sydd dan sylw, yn trafod yr opsiynau sydd ar gael i chi a’r oblygiadau parthed eich budd-daliadau’r wladwriaeth a rhwymedigaethau treth.

Beth yw rhyddhau ecwiti?

Mae rhyddhau ecwiti yn ffordd o elwa o werth eich cartref a chael ychydig o’r arian hwnnw heb orfod symud allan. Nid yw cynlluniau rhyddhau ecwiti yn cael eu defnyddio i ariannu gofal hirdymor yn unig. Ond gan eu bod wedi eu datblygu i greu incwm ychwanegol, gellir eu defnyddio i’r pwrpas hwn.

Ceir dau brif fath o gynllun:

  • trefniadau morgais gydol oes
  • cynlluniau ôl-feddiannu cartref (ble mae rhan neu’r cyfan o’r eiddo yn cael ei werthu)

Sut mae cynlluniau rhyddhau ecwiti yn gweithio?

Morgeisi gydol oes

Gyda morgais gydol oes, rydych yn cymryd benthyciad a ddiogelir ar eich cartref, nad oes angen ei ad-dalu hyd nes diwedd tymor y morgais (pan fydd y benthyciwr yn marw neu’n symud i gartref gofal hirdymor).

Mae dau brif fath o forgais gydol oes.

  • Morgais cronni llog. Byddwch yn cael cyfandaliad neu bydd swm rheolaidd o arian yn cael ei dalu i chi, a chodir llog sy’n cael ei ychwanegu at y benthyciad. Mae hyn yn golygu nad oes rhaid i chi wneud unrhyw daliadau rheolaidd. Mae’r swm yr ydych chi wedi’i fenthyca, gan gynnwys y llog wedi’i gronni, yn cael ei ad-dalu ar ddiwedd cyfnod eich morgais pan fydd eich cartref yn cael ei werthu.
  • Morgais gyda thâl llog. Byddwch yn cael cyfandaliad a naill ai’n gwneud taliadau misol neu ad-hoc. Mae hyn yn lleihau, neu’n stopio, effaith cronni llog. Mae rhai cynlluniau hefyd yn caniatáu i chi dalu’r cyfalaf i ffwrdd, pe dymunwch. Bydd y swm y gwnaethoch ei fenthyg yn cael ei ad-dalu pan fydd eich cartref yn cael ei werthu ar ddiwedd tymor eich morgais.

Cynlluniau ôl-feddiannu cartref

Gyda chynllun ôl-feddiannu cartref, rydych yn gwerthu’r cyfan neu ran o’ch cartref am lai na’i werth ar y farchnad a’i gyfnewid am swm o arian. Rydych wedyn yn aros yn eich cartref fel tenant, heb dalu rhent.

Yn aml gallwch werthu rhannau neu’r cyfan o’ch cartref gydag amser. Er enghraifft, 25% yn awr gyda 25% arall i ddilyn ymhen rhai blynyddoedd. Nid oes ymyrraeth o ddydd i ddydd a dim cyfyngiadau o ran trin y tŷ yn union fel o’r blaen; fel cartref preifat i fyw ynddo fel y mynnwch.

Y Cyngor Rhyddhau Ecwiti

Mae’r rhan fwyaf o ddarparwyr rhyddhau ecwiti yn aelodau o’r Cyngor Rhyddhau Ecwiti (Safe Home Income Plans SHIP cyn hyn) ac yn darparu’r hyn a elwir yn sicrwydd o ddim ecwiti negyddol – ynghyd ag ystod o safonau eraill. Gyda morgais gydol oes felly, golyga hyn na fydd eich cyfanswm dyled fyth yn uwch na gwerth eich eiddo ac ni fydd yn cael ei basio ymlaen i’ch teulu.

Mae holl ddarparwyr y Cyngor Rhyddhau Ecwiti yn gorfod parchu cod ymarfer, sydd fel a ganlyn:

  • Gall pob cwsmer aros yn ei eiddo tan ddiwedd tymor y morgais (pan fydd y benthyciwr sy’n goroesi yn marw neu’n symud i gartref gofal tymor hir). Rhaid mai dyma yw eu prif fan preswylio a rhaid iddynt gydymffurfio ag amodau a thelerau’r contract.
  • Rhaid i fuddion, amrywiaethau, cyfyngiadau a goblygiadau’r cynllun gael eu hegluro’n glir.
  • Rhaid i bob benthyciwr gael cyfreithiwr annibynnol y maent yn ei weld wyneb yn wyneb. Yna bydd y cyfreithiwr yn arwyddo tystysgrif sydd yn cadarnhau bod y cynllun wedi ei egluro’n glir i’r cwsmer ac wedi ei ddeall.
  • Rhaid i dystysgrif y cyfreithiwr fanylu ar effaith y benthyciad ar yr eiddo, er enghraifft, beth fydd yn digwydd wedi i’r eiddo gael ei werthu.
  • Ar gyfer morgeisi gydol oes (yn benodol morgeisi cronni llogau), rhaid bod cyfraddau llog yn sefydlog. Os ydynt yn amrywiol, rhaid cael “cap” (terfyn uchaf) sy’n sefydlog ar gyfer cyfnod llawn y benthyciad.
  • Rhaid bod gan y cynnyrch “warant dim ecwiti negyddol” . Mae hyn yn golygu pan fydd eich eiddo’n cael ei werthu, ac wedi talu ffioedd asiantau a chyfreithwyr, hyd yn oed os nad yw’r swm sy’n weddill yn ddigon i ad-dalu’r benthyciad sy’n weddill, ni fydd y cwsmer na’r ystâd yn atebol i dalu’r gwahaniaeth.
  • Mae gennych hawl i symud eich cynllun i eiddo addas arall heb gael eich cosbi’n ariannol. Mae hyn yn amodol i’r eiddo newydd fod yn dderbyniol i ddarparwr y cynnyrch fel sicrwydd parhaus ar gyfer y benthyciad rhyddhau ecwiti.

Diogelu allweddol

Mae’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA), rheoleiddiwr gwasanaethau ariannol y DU, yn rheoleiddio cynlluniau rhyddhau ecwiti. Golyga hyn bod y cwmnïau sydd yn cynghori ar y cynnyrch yma neu’n eu gwerthu yn gorfod cwrdd â safonau penodol a darparu gweithdrefnau cwyno ac iawndal eglur.

Allai cynllun rhyddhau ecwiti fod yn addas ar eich cyfer chi?

Pan edrychwn ar gynllunio ar gyfer gofal hirdymor, gall cynlluniau rhyddhau ecwiti fod yn ddefnyddiol, ond dim ond os ydych yn bwriadu ariannu gofal yn eich cartref eich hun.

Er hyn, os ydych yn meddwl y bydd yn rhaid i chi symud allan a chael gofal preswyl yn fuan, mae’n debyg na fydd y cynllun rhyddhau ecwiti yn addas. Y rheswm am hyn yw bod trefniadau rhyddhau ecwiti yn gofyn i chi werthu’r eiddo ac ad-dalu’r benthyciad yn llawn os ydych yn symud i mewn i gartref gofal yn barhaol.

Faint o ecwiti allwch chi ei ryddhau?

Bydd hyn yn dibynnu ar nifer o ffactorau, megis beth yw gwerth yr eiddo, eich oed a’r cynnyrch yr ydych yn ei ddewis. Yn ogystal, efallai y bydd rhaid darparwyr yn gallu cynnig symiau mwy o arian i’r rhai gyda chyflyrau iechyd penodol, neu hyd yn oed ‘ffactorau ffordd o fyw’ megis ysmygu.

Faint mae’n ei gostio?

Sicrhewch eich bod yn ymwybodol o’r holl gostau cyn symud ymlaen.

Mae’n bosibl y bydd yn rhaid i chi dalu:

  • ffi trefnu i ddarparwr y morgais, a elwir yn ffi ‘weinyddol’ neu ‘ymgeisio’
  • ffioedd cyfreithiol
  • ffi brisio
  • yswiriant adeiladau
  • ffi i’ch cynghorydd am ei gyngor parthed eich opsiynau ac yn argymell y cynllun mwyaf addas o’r ystod sydd ar gael
  • ffi cwblhau. Gellir talu hyn pan fyddwch yn cwblhau neu ei ychwanegu at y benthyciad
  • taliadau ad-dalu cynnar, os ydych chi eisiau talu’r morgais yn gynnar

Pethau eraill i’w hystyried

Bydd angen i chi gael gwybod a fydd rhyddhau ecwiti o’ch cartref yn cael effaith ar eich sefyllfa treth ac unrhyw fudd-daliadau gwladol neu awdurdod lleol.

Mae cynlluniau rhyddhau ecwiti wedi eu cynllunio i fod yn ymrwymiad am oes, felly os bydd angen i chi symud cartref ymhen amser gallech weldl bod eich opsiynau wedi eu cyfyngu.

Camau nesaf

Gair i gall

Gall trafod eich cynlluniau gyda’ch teulu roi cymorth i chi reoli eu disgwyliadau nhw ynglŷn ag etifeddiaeth ac osgoi unrhyw anghydweld yn ddiweddarach.

Dim ond un o’r ffyrdd posib o hunangyllido gofal hirdymor yw cynlluniau rhyddhau ecwiti.

Gwnewch yn sicr eich bod wedi ystyried pob dewis arall, megis gwerthu eich eiddo a chael cartref rhatach neu drwy ddefnyddio cynilion i brynu blwydd-dal fydd yn cwrdd â’ch costau gofal.

Ceisiwch gyngor annibynnol

Os penderfynwch fwrw ymlaen gyda chynllun rhyddhau ecwiti, mae’n hanfodol eich bod yn siarad gyda chynghorydd ariannol annibynnol, gorau oll un sydd gan gymhwyster arbenigol CF8 ar gynghori ar ariannu gofal hirdymor.