Cyngor morgeisi – A ddylech chi gael cynghorydd morgeisi?

Cael morgais yw un o’r penderfyniadau ariannol mwyaf y byddwch yn ei wneud, felly mae’n bwysig gwneud pethau’n iawn. Bydd y canllaw hwn yn eich helpu i benderfynu a ddylech gael cynghorydd morgais, ble i gael cyngor am ddim, sut y gall eich banc helpu a pha wefannau cymharu y gallwch eu gwirio.

Sut i ddewis morgais

Defnyddiwch y Gyfrifiannell Fforddiadwyaeth Morgais i gael syniad faint y gallwch chi ei fenthyca.

Mae’r farchnad morgeisi yn un gystadleuol iawn a gall fod yn anodd deall beth yn union sy’n cael ei gynnig.

Mae llawer o wahanol ddarparwyr ac ystod eang o gynnyrch a chyfraddau ar gael, felly mae’n syniad da siarad â’ch banc, yn ogystal â nifer o gynghorwyr morgais annibynnol, cyn penderfynu.

Bydd y canllaw hwn yn eich arwain ar hyd y llwybr i gael morgais ac yn trafod pwysigrwydd astudio eich dewisiadau cyn gwneud penderfyniad.

Cewch wybod rhagor yn Morgeisi – canllaw i ddechreuwyr.

Pam ei bod yn syniad da fel arfer i gael cyngor morgais

Rhaid i ddarparwyr benthyciadau (banciau yn nodweddiadol) a broceriaid gynnig cyngor pan fyddant yn argymell morgais i chi.

Byddant yn asesu’r lefel o ad-daliadau morgais y gallwch eu fforddio, trwy edrych ar eich incwm yn ogystal â’ch ad-daliadau dyled a gwario o ddydd i ddydd. Mae hyn yn golygu y dylech gael morgais sy’n bodloni eich anghenion.

Er bod rhaid i ddarparwyr benthyciadau a broceriaid gynnig cyngor yn y rhan fwyaf o achosion, efallai y byddwch yn gallu dewis gwrthod y cyngor a dod o hyd i’ch morgais eich hun ar sail eich ymchwil eich hun. Os byddwch yn dewis eich morgais eich hun heb gyngor fe’i gelwir yn gais “gweithredu yn unig”.

Risg o beidio â chael cyngor

Casglwch eich gwybodaeth ariannol at ei gilydd cyn siarad â darparwyr benthyciadau neu froceriaid. Defnyddiwch ein Rhestr wirio gwaith papur morgais (PDF 2.34MB).

Trwy gael cyngor, yn hytrach na gwneud ymchwil eich hun, bydd yn golygu, os na fydd eich morgais yn addas i chi yn nes ymlaen, y bydd gennych fwy o hawliau pan fyddwch yn cwyno.

Er enghraifft, gallwch gwyno am gam-werthu ariannol petai’r cyngor a roddwyd i chi yn anaddas i chi yn y pen draw. O beidio â chael cyngor byddwch chi yn gorfod cymryd y cyfrifoldeb llawn am eich penderfyniad.

Os na fyddwch yn cael cyngor fe allech chi:

  • Gael y morgais anghywir ar gyfer eich sefyllfa, a fyddai’n gamgymeriad drud yn y pen draw.
  • Gael eich gwrthod gan y darparwr benthyciadau o’ch dewis, oherwydd nad oeddech yn deall y cyfyngiadau yn glir neu ar gyfer pa amgylchiadau yr oedd y morgais wedi cael ei ddylunio ar eu cyfer.

Siaradwch â’ch banc neu gymdeithas adeiladu

Dyma fan cychwyn da, gan ei fod yn eich adnabod chi a’ch sefyllfa ariannol.

Bydd yn rhoi gwybodaeth i chi am ei forgeisi, felly ceisiwch gymharu’r rhain â’r cynigion eraill sydd ar gael gan eraill cyn penderfynu’n derfynol. Mae’r cyngor yno am ddim fel arfer.

Pryd i weld cynghorydd morgais

Arbenigwr gyda gwybodaeth fanwl am y farchnad yw cynghorydd morgais, a elwir hefyd yn frocer morgais annibynnol. Maent yn gallu edrych ar ystod o gynnyrch morgais sy’n addas i’ch anghenion.

Mae’n syniad da siarad ag ychydig ohonynt i weld beth sy’n cael ei gynnig.

Mae tri phrif fath o gynghorydd morgais:

  • Mae rhai yn edrych ar fargeinion gan restr gyfyngedig o ddarparwyr benthyciadau,
  • Mae eraill wedi ymrwymo i ddarparwr penodol,
  • Mae rhai yn gwirio’r farchnad gyfan am ystod eang o gynnyrch.

Nid yw hyd yn oed cynghorwyr ‘marchnad gyfan’ yn edrych ar bopeth. Ni fedrant roi cyngor i chi ar forgeisi sydd ar gael petaech yn mynd at y darparwr benthyciadau yn uniongyrchol.

Rhaid i’r holl gynghorwyr morgais gynnig cyngor i chi wrth argymell y morgais mwyaf addas i chi. Mae hyn yn golygu eich bod yn cael eich diogelu a gallwch gwyno wrth yr Ombwdsmon Ariannol petai pethau yn mynd o chwith.

Darllenwch ein Canllaw pwy ydi pwy (PDF 3MB) am restr o gwestiynau i’w gofyn i’ch cynghorydd.

Rhesymau eraill dros ddefnyddio cynghorydd

  • Bydd yn eich helpu i ystyried holl gostau a nodweddion y morgais, tu hwnt i gyfradd y llog.
  • Efallai y bydd ganddo fargen unigryw â darparwyr benthyciadau, na fyddai ar gael fel arall.
  • Bydd yn gwirio eich sefyllfa ariannol i wneud yn siŵr eich bod yn gallu fforddio morgais.
  • Ni ddylai argymell morgais oni bai ei fod yn addas i chi a bydd yn dweud wrthych pa rai yr ydych yn debygol o’u cael.
  • Yn aml bydd yn gwneud y gwaith papur i chi, felly dylai eich cais gael ei drin yn gyflymach.

Dod o hyd i gynghorydd morgais

Rydym yn argymell y dylech ddefnyddio’r gwefannau yma i ddod o hyd i gynghorydd morgais:

Ffioedd

Gall broceriaid morgais godi tâl arnoch am eu gwasanaeth gan ddibynnu ar y cynnyrch y byddwch yn ei ddewis neu werth y morgais. Bydd eraill am ddim i chi ond byddant yn cael comisiwn gan y darparwr benthyciadau.

Dylent ddweud wrthych ar y dechrau faint y byddwch chi’n ei dalu am eu gwasanaethau. Dylid dweud wrthych hefyd os bydd cynghorydd yn cael comisiwn. Ar ôl i’ch brocer wneud argymhelliad rhaid iddo/iddi roi dogfen braslun o forgais i chi. Fel arfer mae’r ddogfen hon yn cael ei galw yn Ddogfen Ffeithiau Allweddol.

Taflen Wybodaeth Ewropeaidd Safonol

Erbyn 2019 bydd y Daflen Wybodaeth Safonol Ewropeaidd (ESIS) yn cymryd lle’r dogfennau ffeithiau allweddol presennol. Mae’r ddogfen ESIS yn debyg i’r dogfennau ffeithiau allweddol ond gyda rhai manylion ychwanegol am y morgais y maent yn ei gynnig i chi.

Gall rhai cynghorwyr morgais a darparwyr benthyciadau roi ESIS i chi pan fyddant yn argymell morgais neu yn cynnig morgais. Ond gall eraill barhau i roi fersiwn well o’r ddogfen ffeithiau allweddol bresennol i chi neu roi atodiadau ychwanegol yn cynnwys y wybodaeth ychwanegol yn ôl y gofyn tan hynny.

Edrychwch ar wefannau cymharu

Mae gwefannau cymharu yn fan cychwyn da os ydych yn ceisio gweld pa fath o fargeinion sydd ar gael ar y farchnad.

Rydym yn argymell y gwefannau canlynol i gymharu morgeisi:

Cofiwch:

  • Ni fydd y gwefannau cymharu i gyd yn rhoi’r un canlyniadau i chi, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn defnyddio mwy nag un safle cyn penderfynu.
  • Mae’n bwysig hefyd i chi wneud gwaith ymchwil i’r math o gynnyrch a nodweddion y mae arnoch eu hangen cyn prynu neu newid cyflenwr.

Beth i chwilio amdano mewn morgais

Mae’n bwysig peidio â chwilio am y gyfradd log isaf yn unig wrth ddewis morgais.

Mae ffactorau eraill, sydd hefyd yn cyfrannu at y swm cyfan y byddwch yn ei ad-dalu dros amser.

Chwiliwch am:

  • Mae APRC (Cyfradd Newid Flynyddol Ganrannol) yn ystyried rhai ffioedd morgais yn ogystal â’r gyfradd log ac yn ei fynegi fel canran.
  • Maint y blaendal. Uchaf yn y byd fydd y blaendal, isaf yn y byd fydd y gyfradd log yr ydych yn debygol o’i chael
  • Hyd y fargen gyfradd sefydlog neu amrywiol. A ydych am gael eich cloi am gyfnod maith, neu gael mwy o hyblygrwydd? Fe fydd raid i chi dalu os byddwch yn newid eich bargen cyn iddi ddod i ben.
  • Y gyfradd safonol - yw’r gyfradd y bydd eich morgais yn newid iddi ar ôl i’ch bargen cyfnod sefydlog ddod i ben.
  • Hyblygrwydd. A allwch chi ordalu eich morgais heb gael eich cosbi ac a allwch gael saib o wneud taliadau?
  • Pa mor aml y mae llogau yn cael eu codi? A fydd yn cael ei dalu yn ddyddiol, yn fisol neu yn flynyddol? Mae llogau dyddiol yn rhatach yn y pen draw.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?