Dewis y cartref gofal cywir

Dewis y cartref gofal cywir yw un o’r penderfyniadau pwysicaf a wnewch mewn bywyd. Mae angen i chi sicrhau y bydd yno bopeth ar eich cyfer, mewn lle fydd yn eich gwneud yn hapus, ac am bris fforddiadwy.

Pa fath o gartrefi gofal sydd ar gael?

Gair i gall

Nid yw’n rhywbeth y mae’r rhan fwyaf o bobl yn hoffi meddwl amdano, ond pan fyddwch yn dewis cartref gofal fe ddylech sylweddoli y bydd eich anghenion gofal yn debygol o gynyddu gydag amser.

Rhedir cartrefi gofal gan awdurdodau lleol, cwmnïau preifat a sefydliadau gwirfoddol. Rhaid i bob un ohonynt gael eu cymeradwyo gan y corff rheoliadol priodol yn eich gwlad.

Mae rhai yn cynnig llety a rhoi cymorth gyda gofal personol tra mae eraill yn cynnig gofal nyrsio hefyd. Mae rhai yn arbenigo mewn salwch meddwl, dementia neu glefyd Alzheimer’s. Neu, gallech ystyried tai gwarchod neu dai gofal ychwanegol.

Pa fath o ofal sydd ei angen arnoch?

Mae’n dibynnu. Os ydych mewn iechyd gwael, mae’n bosib y bydd angen gofal sylweddol arnoch. Os ydych yn heini ac yn medru symud, mae’n debygol na fydd angen gofal nyrsio llawn amser arnoch. I’r rhan fwyaf o bobl, gofal rhwng y ddau begwn yma fydd ei angen arnynt ac fe gaiff hyn ei gadarnhau gan arfarniad anghenion gofal awdurdod lleol.

Nodweddion a manteision Llety gwarchod Gofal cartref Cartref gofal nyrsio
Wedi’i gofrestru gyda chorff rheoliadol Ydy Ydy Ydy
Byw hunangynhwysol Oes Nag oes Nag oes
Staff ar y safle Warden neu Reolwr Oes Oes
Larymau Diogelwch 24/7 Oes Oes Oes
Addas ar gyfer preswylwyr anabl Rhai Rhai Ydy
Darperir gofal nyrsio neu feddygol Na Na Ar gael 24/7
Lefel o ofal Isel Cymedrol Uchel
Anghenion dibyniaeth Isel Cymedrol Uchel
Caniateir anifeiliaid anwes Rhai Rhai Na
Cost cyfartalog O £8,500 y flwyddyn O tua £30,000 y flwyddyn O tua £40,000 y flwyddyn
Beth sy’n cael ei gynnwys yn y ffioedd preswyl? Mae’n amrwyio, ond gall gynnwys: digwyddiadau/gweithgareddau cymdeithasol, lleoedd cymunedol, rheolaeth ystad, warden ar y safle a ‘phryd ar glud’. Staff ar gael 24 awr, cymorth gyda gwisgo ac ymolchi, bwyd. digwyddiadau/gweithgareddau cymdeithasol, a lleoedd cymunedol. Nyrsio a gofal personol 24 awr, bwyd, digwyddiadau/gweithgareddau cymdeithasol, a lleoedd cymunedol.

Dewis cartref gofal - rhestr wirio

Bydd eich awdurdod lleol (neu Ymddiriedolaeth Gofal Iechyd a Chymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon) ym medru rhoi rhestr i chi o’r cartrefi gofal addas yn eich ardal. Gall elusennau lleol neu grwpiau cefnogol roi cymorth i chi hefyd, felly hefyd eich corff rheoliadol cenedlaethol.

  • Gwnewch restr fer o’r cartrefi gofal addas yn eich ardal y gallwch eu fforddio.
  • Gofynnwch am becyn gwybodaeth gan y cartrefi sydd ar eich rhestr fer.
  • Gofynnwch am gopi o’u cytundebau ac/neu eu telerau.
  • Gwnewch yn siŵr fod ganddynt le a pha mor hir yw eu rhestr aros.
  • Mae cost gofal yn amrywio o ardal i ardal gallech arbed arian drwy symud.
  • Peidiwch ag anghofio am y costau ychwanegol nad ydynt yn rhan o’r ffioedd preswyl. Holwch beth arall fydd angen i chi dalu amdanynt.
  • Gwiriwch faint o rybudd fydd angen i chi ei roi petaech yn symud allan a faint o rybudd a gewch petai’r cartref yn cau.
  • Os ydych yn cael cymorth ariannol gan eich awdurdod lleol, gwnewch yn siŵr y byddan nhw’n cynnig llety i chi ar gyfradd yr awdurdod lleol neu a fydd angen i chi wneud taliad ychwanegol.

Darllenwch adroddiad arolwg swyddogol y cartref gofal

Gallwch wirio safon y cartref a’u hadroddiad arolwg mwyaf diweddar gyda’r sefydliadau canlynol.

Trefnwch i ymweld â’r cartrefi hynny sydd ar eich rhestr fer

Cyn ymweld ag unrhyw un o’r cartrefi gofal yn bersonol, rhaid i chi fod yn gwbl sicr o’ch anghenion. Gwnewch restr wirio o’r pethau sydd yn bwysig i chi, yn ogystal â rhestr o gwestiynau i’w gofyn i’r rheolwyr a’r staff. Peidiwch â theimlo unrhyw gywilydd - rydych ar fin gwneud penderfyniad all newid eich bywyd.

Gall eich rhestr wirio fod yn un faith. Dyma ambell syniad i chi:

  • Fyddwch chi’n medru cael eich bwyd arferol a’ch anghenion deiet?
  • A all y cartrtef gofal ddarparu’r lefel o ofal sydd ei angen arnoch - a yw’r gallu gan y staff?
  • Ydy hi’n amlwg fod gan y preswylwyr yr un anghenion â chi?
  • Ydych chi’n cael cadw anifeiliaid anwes?
  • Ydy’r cartref yn agos i siopau, eglwysi a chyfleusterau eraill - ac yn hawdd i ffrindiau a theulu i ymweld?
  • Pa bryd ac am ba hyd mae’r oriau agor?
  • Ydy’r cartref yn cynnig gweithgareddau cymunedol?
  • A fyddai’r cartref yn cytuno i gyfnod prawf i chi gael gweld a ydych chi’n hoffi’r lle ai peidio?
  • Petai chi angen gofal nyrsio yn y dyfodol, fyddai’r cartref yn medru darparu hynny?
  • A fydd gennych fynediad at ffonau preifat a’r rhyngrwyd?
  • Faint o le sydd yno ar gyfer eich eiddo personol?
  • A oes gan y cartref y cyfleusterau ymolchi a thoiled y bydd eu hangen arnoch?
  • A oes yna ddigon o ganllawiau a chymhorthion symudedd?
  • Pa mor hawdd yw hi i gael gwasanaeth meddyg teulu, deintyddion, optegwyr a gwasanaethau iechyd eraill?
  • Pa drefniadau sy’n bodoli ar gyfer diogelu eich arian a’ch pethau gwerthfawr?
  • Faint o staff sy’n gyflogedig ar gyfer pob preswylydd?

Faint fydd hyn yn ei gostio?

Mae costau cartrefi gofal yn amrywio’n sylweddol ledled y wlad, ond gallwch ddisgwyl talu tua £30,000 y flwyddyn ar gyfartaledd am gartref gofal preswyl a £40,000 os oes angen gofal nyrsio.

Defnyddiwch y gyfrifiannnell costau Gofal yn y DU ar wefan y BBCopens in new window i gael gwybod beth yw ffioedd cyfartalog y flwyddyn mewn cartref gofal yn eich ardal chi a beth allai eich cyngor lleol dalu.

Gan ddibynnu ar eich amgylchiadau, efallai gall eich cyngor lleol roi cymorth i chi gyda chostau.

Rhagor o wybodaeth

Llwythwch ganllaw cyngor FirstStop – Choosing and Paying for a Care Home, neu ffoniwch nhw i drafod eich opsiynau ar 0800 377 7070 (Llun i Gwener, 9am – 5pm).

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?