Dogfennau sy’n esbonio eich morgais

Pan fyddwch chi’n gwneud cais am forgais, bydd dogfen cynnig yn cael ei rhoi i chi fydd yn cynnwys gwybodaeth ynglŷn a gwasanaeth cwmni gan gynnwys enghraifft o forgais d. Fel arall, rydych chi’n gallu gofyn amdani ar unrhyw adeg. Mae’r canllaw hwn yn esbonio pam ei bod hi’n bwysig eich bod yn deall y wybodaeth a’r dogfennau y byddwch yn eu derbyn.

Prif negeseuon am y gwasanaeth morgais

Gofynnwch i’ch rhoddwr benthyciadau neu gynghorwr esbonio’u gwasanaeth morgais yn eich cyfarfod cyntaf neu pan rydych chi’n cysylltu â hwy a gofynnwch amdano yn ysgrifenedig.

Mae’n rhaid i’r ‘prif negeseuon am y gwasanaeth morgais’ gael eu hesbonio i chi pan fyddwch chi’n siarad â’ch rhoddwr benthyciadau neu gynghorwr morgeisi.

Mae’n rhaid iddo gwmpasu:

  • Morgais pwy sy’n cael ei gynnig i chi – er enghraifft bydd rhoddwr benthyciadau yn gyffredinol yn cynnig ei forgais ei hun yn unig lle gallai brocer drefnu morgeisi ledled y farchnad gyfan. Mae’n rhaid iddynt ei gwneud yn eglur i chi os oes unrhyw gyfyngiadau yn yr ystod o gynhyrchion morgais maen nhw’n eu darparu. Bydd angen i chi wybod faint o ddewis fydd gennych chi.
  • Os oes ffi am y gwasanaeth. Gallai hyn fod yn ddim byd, ffi unffurf, neu ganran o swm y morgais, neu’r ddau. Dylid dweud wrthych chi hefyd os yw cynghorwr yn cael tâl am gomisiwn.
  • Bydd y cyngor rheoledig hwnnw yn cael ei ddarparu oni bai ei fod ar sail gweithredu yn unig (gweler isod)
  • Aelodaeth y cwmni o’r Gwasanaeth Ombwdsmon Ariannol a’r Cynllun Digolledu Gwasanaethau Ariannol
  • Enw’r cwmni, manylion cyswllt a rhif cofrestru

Rôl y FCA fel rheoleiddiwr. Mae’n rhaid i’r wybodaeth hon gael ei darparu’n gynnar yn y cylch gwerthu. Ond nid oes gofyn mwyach i ddarparu’r ddogfen hon sy’n cynnwys popeth, mewn ffurf ragnodedig nac ar yr un pryd. Er bod llawer o fenthycwyr yn parhau i ddarparu’r wybodaeth hon mewn un dogfen.

Cael morgais heb gyngor

Gallai rhai rhoddwyr benthyciadau ganiatáu i chi wneud cais am forgais heb gymryd cyngor. Rydych chi’n gallu gwneud hyn ar-lein, neu drwy’r post â ffurflen gais. Ond bydd angen i chi wybod manylion y morgais sydd ei eisiau arnoch chi a gallu ei drefnu eich hun heb siarad â chynghorwr.

Gallech chi ofyn i rhoddwr benthyciadau neu gynghorwr drefnu’ch cytundeb morgais dewisol heb roi unrhyw gyngor i chi, os oes gennych chi wybodaeth broffesiynol am forgeisi a dealltwriaeth dda o’r risgiau cysylltiedig, ailforgeisio cartref i godi arian at ddibenion busnes neu ‘unigolyn gwerth net uchel’, sy’n golygu bod gennych chi incwm blynyddol o £300,000 neu fwy neu asedau gwerth £3m neu fwy.

Bydd angen tystiolaeth ar gynghorwr neu fenthycwr eich bod yn syrthio i mewn i un o’r grwpiau hyn cyn iddynt allu trefnu unrhyw beth i chi. Byddant yn rhoi gwybod i chi pa wybodaeth sydd ei hangen arnynt. Os byddwch chi’n dewis cael morgais heb gyngor, mae’n rhaid i’ch rhoddwr benthyciadau neu gynghorwr ddweud wrthych chi yn ysgrifenedig (neu mewn sgwrs) am y diogelu cyfreithiol rydych chi’n ei ildio.

Oes angen i chi dalu am gyngor ar forgeisi?

Nid oes angen o reidrwydd i chi dalu ffi ymlaen llaw am gyngor ar forgeisi gan fod rhai broceri morgeisi yn cynnig gwasanaeth heb ffi.

Yn hytrach na chael eu talu gan y sawl sy’n cymryd benthyciad y morgais, maen nhw’n cymryd comisiwn oddi wrth y rhoddwr benthyciadau.

Dilynwch y ddolen isod i ddysgu mwy am y mathau gwahanol o wasanaeth a gynigir.

Dogfen enghraifft o forgais

Pan fydd rhoddwr benthyciadau neu gynghorwr yn cymeradwyo morgais, neu pan fydd rhoddwr benthyciadau yn rhoi cynnig morgais, mae’n rhaid iddynt roi enghraifft o forgais i chi fel rhan o’u dogfen cynnig sydd wedi’i theilwra i’ch anghenion morgais ac yn esbonio:

  • Eich ad-daliadau misol
  • Unrhyw ffïoedd neu daliadau mae’n rhaid i chi eu talu ymlaen llaw i gael y morgais
  • Cost cyfan y morgais, gan gynnwys llog, dros y tymor cyfan
  • Cyfradd y llog neu Gyfradd Talu Canran Flynyddol (APRC) a’r math o log (hynny yw, sefydlog neu newidiol)
  • Beth sy’n digwydd os bydd cyfraddau llog yn codi a sut mae hyn yn effeithio ar eich ad-daliadau
  • Os oes unrhyw nodweddion arbennig o’r morgais, fel y gallu i ordalu neu dandalu
  • Os ydych chi’n gallu gwneud gordaliadau i’r morgais ac unrhyw gosbau am wneud hynny
  • Beth sy’n digwydd os nad oes eisiau’r morgais arnoch chi mwyach, a
  • Hyd y cyfnod myfyrio (hynny yw, o leiaf 7 diwrnod, neu fwy yn dibynnu ar y rhoddwr benthyciadau).

Dylai’r ddogfen cynnig gadarnhau’r cyfnod y mae’r cynnig yn ddilys ar ei gyfer.

Sut mae’r enghraifft o forgais yn gallu’ch helpu chi

Mae’r ddogfen enghraifft d, yn ei gwneud yn hawdd i chi gymharu cyfanswm costau morgeisi ochr yn ochr oherwydd bod y dogfennau’n cynnwys yr un wybodaeth, wedi’i chyflwyno yn yr un ffordd fel arfer.

Er enghraifft, rydych chi’n gallu cymharu ad-daliadau misol yn gyflym, a beth sy’n digwydd ar ddiwedd unrhyw gytundeb cyflwyniadol.

Wrth reswm, dylech chi ddarllen print mân cynnig y morgais hefyd cyn llofnodi unrhyw gytundeb morgais.

Peidiwch â chael eich dal gan daliadau nad oeddech chi’n ymwybodol ohonynt.

Darllenwch ein canllaw isod i ddeall mwy am y ffïoedd a thaliadau gwahanol y bydd angen i chi eu cymharu.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?