Ecwiti negyddol: ei ystyr a beth allwch chi wneud amdano

Os ydych mewn ecwiti negyddol gallech ei chael hi’n anodd symud tŷ neu ailforgeisio. Dysgwch beth allwch chi ei wneud a’r cymorth sydd ar gael.

Beth yw ecwiti negyddol?

Os oes gennych chi forgais llog yn unig mae mwy o risg i chi fod mewn ecwiti negyddol nag os oes gennych chi forgais ad-dalu. Y rheswm am hyn yw nad yw’ch taliadau misol yn mynd tuag at leihau cyfanswm eich dyled, mae’n mynd tuag at y llog yn unig.

Mae eiddo mewn ecwiti negyddol os yw ei werth yn llai na’r morgais sy’n ei ddiogelu, a’r rheswm am hyn fel arfer yw cwymp mewn prisiau eiddo.

Er enghraifft, petaech chi’n prynu eiddo am £150,000, gyda morgais o £120,000 ac mae’r eiddo yn werth £100,000, byddech chi mewn ecwiti negyddol.

Fodd bynnag, petaech chi’n prynu eiddo am £150,000, gyda morgais o £120,000 ac mae’r eiddo yn werth £130,000 erbyn hyn, ni fyddech chi mewn ecwiti negyddol.

Amcangyfrifir bod tua hanner miliwn o eiddo mewn ecwiti negyddol yn y DU, er mae rhai ardaloedd wedi eu heffeithio’n waeth na’i gilydd. Mae’n achosi cryn broblem yng Ngogledd Iwerddon, lle mae hyd at ddau o bob pump o eiddo a brynwyd ar ôl 2005 mewn ecwiti negyddol.

Sut ydw i’n gwybod a ydw i mewn ecwiti negyddol?

Efallai na wyddoch chi a ydych chi mewn ecwiti negyddol neu beidio. Yn gyntaf, ffoniwch eich darparwr morgais i gael gwybod faint sy’n ddyledus gennych. Nesaf, gofynnwch i werthwr eiddo lleol brisio’ch cartref neu gofynnwch i syrfëwr (a fydd yn codi ffi am y gwasanaeth hwn). Os yw gwerth eich eiddo yn llai na’r hyn sy’n ddyledus gennych, yna rydych mewn ecwiti negyddol.

Problemau sy’n codi yn sgil ecwiti negyddol

Mae’n broblem ar unwaith os yw’n fwriad gennych chi werthu’ch cartref. Oni bai bod gennych chi gynilion y gallwch eu defnyddio i ad-dalu’r gwahaniaeth rhwng gwerth eich cartref a’r morgais, gallech ei chael hi’n anodd llwyddo i symud.

Gall fod yn anodd hefyd os dymunwch ailforgeisio; i gyfradd sefydlog neu i gael bargen well efallai. Ni fydd y rhan fwyaf o ddarparwyr morgais yn caniatáu i bobl sydd ag ecwiti negyddol gyfnewid i fargen forgais newydd hyd nes i’r un gyfredol ddod i ben. Yn hytrach, cânt eu symud fel arfer i gyfradd amrywiol safonol y darparwr.

Symud tŷ os ydych chi mewn ecwiti negyddol

Bydd rhwyddineb symud yn dibynnu ar nifer o ffactorau, fel:

  • Faint o ecwiti negyddol sydd gennych chi
  • A ydych yn llwyddo i ad-dalu’ch morgais presennol yn brydlon
  • Faint o flaendal allwch chi ei godi ar gyfer yr eiddo newydd
  • Gwerth yr eiddo y dymunwch symud iddo

Siaradwch â’ch darparwr i ddechrau i weld sut fath o gymorth sydd ar gael ganddo. Mae nifer fach o ddarparwyr yn cynnig ‘morgais ecwiti negyddol’. Bydd hyn yn caniatáu i chi symud eich ecwiti negyddol i’ch eiddo newydd, ond byddai disgwyl i chi dalu blaendal o hyd.

Manteision ac anfanteision morgeisi ecwiti negyddol

Manteision:

  • Gallwch symud tŷ heb orfod clirio’r ecwiti negyddol ar eich morgais. Mae hyn yn neilltuol o ddefnyddiol os bydd angen i chi symud am resymau teuluol neu oherwydd eich gwaith ac nid oes modd oedi.

Anfanteision:

  • Mae’n bosib y bydd yn rhaid i chi dalu ffioedd ad-dalu’n gynnar ar eich morgais presennol.
  • Efallai y bydd ffioedd a thaliadau ychwanegol, ac efallai y bydd cyfradd llog uwch ynghlwm â’ch morgais newydd o’i gymharu â’r un presennol.
  • Prin iawn yw’r darparwyr sy’n eu cynnig.

Lleihau eich ecwiti negyddol

Defnyddiwch ein Cynllunydd cyllideb i lunio cyllideb.

Os yw’n bosib, mae’n syniad da ceisio lleihau eich ecwiti negyddol drwy ordalu eich morgais.

Yn gyntaf, gwiriwch a yw’ch morgais presennol yn caniatáu i chi ordalu, ac os felly, faint allwch chi ordalu cyn gorfod wynebu tâl ad-dalu’n gynnar.

Nesaf, cyfrifwch faint yn ychwanegol allwch chi fforddio ei dalu bob mis neu fel un cyfandaliad yn unig.

  • Chwiliwch ar-lein am gyfrifiannell gordalu morgais. Bydd hyn yn dweud wrthych chi i ba raddau y gallai’ch taliadau ychwanegol wneud gwahaniaeth. Mae gan nifer o froceriaid a darparwyr morgeisi yr offerynnau hyn.

Gosod eich cartref os ydych mewn ecwiti negyddol

Dewis arall o bosib yw gosod eich cartref os bydd eich darparwr yn cytuno i hynny. Byddai hyn yn golygu eich bod yn cadw’r morgais presennol, er mae’n debyg y byddai’n rhaid i chi dalu cyfradd llog uwch. Byddai’n rhaid i chi ddweud wrth eich yswiriwr hefyd.

Darllenwch drawsgrifiad y fideo (DOC 35KB)

Dysgwch ragor am rentu a chyfrifoldebau ariannol drwy wylio’r fideo byr isod.

Sut i baratoi ar gyfer codiad mewn cyfraddau llog

Mae cyfraddau llog wedi aros ar yr un gyfradd llog sylfaenol o 0.5% ers gwanwyn 2009. Ond os bydd cyfraddau llog yn codi, mae’n bwysig sicrhau y byddwch yn parhau i fedru fforddio’ch taliadau morgais.

Mae’n neilltuol o bwysig os ydych mewn ecwiti negyddol oherwydd gallech fod mewn mwy o beryg o gael eich cartref wedi’i ailfeddiannu.

Dysgwch beth allwch chi ei wneud drwy ddarllen Cyfraddau llog – pam eu bod nhw’n bwysig.

Beth allwch chi ei wneud os ydych chi’n cael trafferth talu’ch morgais

Dysgwch ble i gael cymorth am ddim drwy ddefnyddio ein Hofferyn canfod cyngor ar ddyledion.

Os ydych eisoes wedi methu talu’ch morgais yn brydlon, siaradwch â’ch darparwr a chael cyngor gan un o’r elusennau cyngor ar ddyledion.

Dolenni defnyddiol

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?