Egluro gorddrafftiau

Pan fyddwch yn mynd i’ch gorddrafft, rydych yn mynd i ddyled. At ddibenion benthyca tymor byr neu mewn argyfwng yn unig y dylid defnyddio gorddrafft. Mae’n bwysig eich bod yn rheoli gorddrafft fel unrhyw ddyled arall i sicrhau nad yw costau’n mynd allan o reolaeth. Mae’r canllaw hwn yn edrych ar sut mae gorddrafftiau’n gweithio, sut i stopio mynd dros eich terfyn, a sut i osgoi taliadau banc.

Sut mae gorddrafft yn gweithio?

Mae gorddrafft yn eich caniatáu i fenthyca arian drwy’ch cyfrif cyfredol drwy gymryd allan mwy na sydd gennych yn eich cyfrif. Fel arfer fe godir tâl am hyn.

Gallwch ofyn i’ch banc am orddrafft - neu efallai y byddant yn rhoi un i chi beth bynnag - ond peidiwch ag anghofio mai math o fenthyciad yw gorddrafft. Os ydych angen benthyg arian, efallai y bydd ffyrdd rhatach o wneud. Mae’n bwysig bob amser i ddod o hyd i’r ffordd rataf i fenthyca.

Gallwch gael mwy o wybodaeth ar ein tudalen Ydych chi angen benthyca arian?

Mathau o orddrafft

Gorddrafftiau awdurdodedig: cânt eu trefnu ymlaen llaw, felly maent hefyd yn cael eu galw’n orddrafftiau a ‘drefnwyd’. Rydych yn cytuno ar derfyn gyda’ch banc, a gallwch wario arian hyd at y terfyn hwnnw. Bydd eich banc yn codi llog arnoch a weithiau ffioedd eraill ar ben hynny.

Gorddrafftiau heb awdurdod: mae’r rhain hefyd yn cael eu galw yn orddrafftiau ‘heb eu cynllunio’ neu ‘heb eu trefnu’ a byddant yn digwydd pan fyddwch yn gwario mwy nag sydd gennych yn eich cyfrif banc heb drefnu hyn ymlaen llaw. Mae hyn hefyd yn cynnwys mynd dros derfyn gorddraft awdurdodedig.

Newidiadau diweddar i orddrafft

Cyflwynwyd newidiadau sylweddol a fydd yn effeithio ar eich gorddrafft ym mis Ebrill 2020. Roedd banciau yn arfer codi ffioedd uwch am orddrafftiau heb awdurdod, ond o Ebrill 2020 ni fyddant yn gallu gwneud hynny.

Bydd llog ar bob gorddrafft yn cael ei godi ar gyfradd llog blynyddol sengl (APR), yn ei gwneud yn haws i gymharu costau rhwng cyfrifon.

Bydd y gyfradd llog gan fanciau a chymdeithasau adeiladu ar eu gorddrafftiau rhwng 19% a 40%.

Os ydych yn poeni, yn ansicr neu’n meddwl y byddwch yn waeth eich byd oherwydd y newidiadau hyn, yna:

Os ydych yn waeth eich byd ar ôl y newid

Cysylltwch â’ch banc. Er enghraifft, gallai banciau leihau neu hepgor llog, cynnig parhad o fenthyca gorddrafft ar y gyfradd llog gyfredol, neu gytuno ar raglen ad-dalu, a allai gynnwys benthyciad personol.

1. Siaradwch â’ch banc neu gymdeithas adeiladu cyn gynted â phosibl. Gallant helpu i egluro’ch gorddrafft ac, os byddwch yn waeth eich byd, ystyried sut y gallant eich helpu yn ystod y newid hwn.

2. Os ydych yn teimlo’n fregus am unrhyw reswm, eglurwch eich amgylchiadau ac mae’n ofynnol i’ch darparwr gymryd hyn i ystyriaeth.

3. Os yw’r newidiadau hyn yn golygu y byddwch yn cael trafferth talu biliau neu syrthio i ddyled, neu os ydych eisoes mewn dyled, dylech ddod o hyd i help cyn gynted â phosib

Ydych chi angen gorddrafft?

Defnyddio eich gorddraft gormod

Os gwelwch eich bod yn mynd i orddrafft yn aml, efallai yr hoffech ddefnyddio’n Cynllunydd cyllideb er mwyn cael gwell rheolaeth ar eich arian.

Gall gorddrafft fod yn ddefnyddiol i rai pobl. Gallant eich helpu i osgoi ffioedd pan fydd taliadau yn bownsio neu’n cael eu dychwelyd. Mae hyn yn digwydd pan rydych yn ceisio gwneud taliad ond nad oes digon o arian yn eich cyfrif.

Ond dim ond mewn argyfwng neu opsiwn credyd tymor byr y dylid defnyddio gorddrafftiau.

Os ydych yn defnyddio eich gorddrafft yn rheolaidd, darllenwch ein hawgrymiadau isod am sut i osgoi gwneud hyn. Gallant eich helpu i arbed arian. Os byddwch yn gweld eich bod yn defnyddio eich gorddrafft yn gyson ac nad oes gennych yn arian dalu’n ôl yn gyflym, gallai fod yn rhatach benthyca gan ddefnyddio benthyciad personol neu gerdyn credyd 0%.

Fe ganfu’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) nad yw llawer o bobl yn sylweddoli cymaint maent yn defnyddio eu gorddrafft. Os ydych yn defnyddio mwy ar eich gorddrafft nag ydych yn sylweddoli, efallai ei fod yn costio mwy nag ydych yn ei sylweddoli.

Defnyddiwch ein teclyn Cymharu ffioedd a thaliadau cyfrifon banc i weld yr holl ffioedd a thaliadau sy’n berthnasol i gyfrifon banc - mae’n dangos popeth o ffioedd gorddrafft i daliadau codi arian parod dramor.

Chwiliwch am gyfrif cyfredol gwell

Os na ddefnyddiwch y cyfrif cywir, gall gorddrafftiau fod yn un o’r ffyrdd drutaf o fenthyca yn y tymor hir. Gall gwefannau cymharu eich helpu i ddod o hyd i gyfrif cyfredol wedi’i deilwra i’ch anghenion

Edrychwch ar ein tudalen Cyfrifon cyfredol am leoedd i fynd i’ch helpu chi i ddewis y cyfrif iawn i chi.

Ydw i’n gallu newid banc os ydw i mewn gorddrafft?

Ydych, rydych yn gallu newid drwy ddefnyddio’r Gwasanaeth Newid Cyfrifon Cyfredol.

Dylech wirio eich bod yn cael bargen well cyn newid eich cyfrif trwy siopa o gwmpas gan ddefnyddio tablau cymharu i helpu i ddod o hyd i gyfrifon gyda gorddrafftiau. Sicrhewch eich bod yn gwirio’r rheolau taliadau a gorddrafft ar gyfer pob cyfrif.

Awgrymiadau i reoli eich gorddrafft

Cadwch lygad ar falans eich cyfrif

Efallai bod hyn yn rhywbeth amlwg, ond mae cadw llygad ar falans eich cyfrif yn un o’r ffyrdd gorau i osgoi gorfod talu costau gorddrafft.

Gwnewch hynny mor hawdd â phosibl drwy:

  • lawrlwytho ap eich banc ar eich ffôn.
  • sefydlu hysbysiadau neges testun ar gyfer pan mae’ch balans yn isel.
  • defnyddiwch fancio dros y ffôn.

Cymharwch gyfrifon banc

Defnyddiwch ein teclyn Cymharu ffioedd a thaliadau cyfrifon banc i weld yr holl ffioedd a thaliadau sy’n berthnasol i gyfrifon banc - mae’n dangos popeth o ffioedd gorddrafft i daliadau codi arian parod dramor.

Daliwch ati i ddarllen y llythyrau gan eich banc

Mae’n hawdd mynd i’r arfer o beidio ag agor llythyrau gan y banc a thybio mai dim ond llythyrau sy’n cael eu hanfon fel mater o drefn ydynt.

Mae’n bwysig edrych ar bob llythyr oherwydd efallai bod y banc yn ysgrifennu atoch i roi gwybod am newid i’ch terfyn gorddrafft neu am gynnydd yng nghyfradd llog eich gorddrafft.

Defnyddiwch gynilion os oes gennych rai

Os oes gennych gynilion yn ogystal â gorddrafft, mae’n rhatach yn y pen draw i ddefnyddio’ch cynilion i dalu eich gorddrafft. Os byddwch yn wynebu cost annisgwyl, byddwch yn dal i allu defnyddio eich gorddrafft i dalu amdano. Ac os na, gallwch ddechrau cronni eich cynilion eto, fel eich bod yn barod ar gyfer unrhyw gostau annisgwyl.

Chwiliwch am ffyrdd i fyw ar gyllideb

Er mwyn lleihau eich gorddrafft mor gyflym â phosibl bydd cwtogi mewn meysydd eraill yn eich helpu i ryddhau arian. Gall yr arian a arbedwch gael ei ddefnyddio i dalu’ch gorddrafft.

Darganfyddwch driciau a dulliau i Fyw ar gyllideb.

Newid banciau

Newidiwch i gyfrif banc gyda chostau gorddrafft is. Os ydych yn mynd i orddrafft yn aml chwiliwch o gwmpas am un gyda’r costau isaf. Efallai y byddwch hyd yn oed yn gallu newid i gyfrif gyda bonws am newid a fydd yn eich helpu i glirio eich gorddrafft.

Darganfyddwch Sut i newid cyfrifon banc.

Mwy o awgrymiadau ar dorri costau gorddrafft

Ewch i MoneySavingExpert am ragor o awgrymau a thriciau i gwtogi ar gostau gorddrafftiau.

Os ydych yn meddwl bod ffi a gawsoch yn annheg

Os ydych yn meddwl bod ffioedd annheg wedi cael eu codi arnoch, neu os ydych yn cael trafferth mawr i dalu, efallai byddwch yn gallu eu cael yn ôl.

Peidiwch â mynd at gwmni rheoli ceisiadau – mae’n hawdd ac yr un mor effeithiol i’w wneud eich hun a fydd dim rhaid i chi dalu rhywun arall.

Byddwch yn ofalus – gallech golli’r hawl i gael gorddrafft banc

Un rheswm pam nad yw gorddrafft yn ddiogel ar gyfer benthyca hirdymor yw am nad yw wedi’i warantu.

Gallai’r banc ei dynnu’n ôl unrhyw bryd a’ch gadael heb yr arian roeddech yn meddwl oedd ar gael ichi.

Fodd bynnag, os bydd eich banc yn canslo eich gorddrafft heb rybudd a’ch bod chithau’n cael costau o ganlyniad i hynny, efallai fod gennych sail dros gwyno.

Os byddwch chi’n cwyno i’ch banc, ond ddim yn fodlon ar eu hymateb, gallwch fynd â’ch cwyn at Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?