Egluro gorddrafftiau

Pan fyddwch chi’n mynd i’ch gorddrafft, rydych chi’n mynd i ddyled. At ddibenion benthyca tymor byr neu mewn argyfwng yn unig y dylid defnyddio gorddrafft. Mae’n bwysig eich bod yn rheoli gorddrafft fel unrhyw ddyled arall i sicrhau nad yw costau’n mynd allan o reolaeth. Mae’r canllaw hwn yn edrych ar sut mae gorddrafftiau’n gweithio, sut i gwtogi costau a stopio mynd dros eich terfyn, a sut i osgoi taliadau banc.

Sut mae gorddrafft yn gweithio?

Nid yw cyfrifon banc sylfaenol heb ffioedd yn cynnig gorddrafft. Maen nhw ar gyfer pobl gyda record credyd gwael neu bobl nad ydynt eisiau gwario mwy o arian nag sydd ganddyn nhw. Dysgwch ragor yn ein casgliad o ganllawiau, awgrymiadau a dolenni defnyddiol.

Bydd gorddrafft yn eich caniatáu i fenthyca arian drwy’ch cyfrif cyfredol. Fel arfer fe godir tâl.

Fe allech chi wneud cais am un gan eich banc neu efallai y bydd eich cyfrif yn cynnig gorddrafft ichi fel mater o drefn, os ydych chi’n cytuno â hynny.

Mathau o orddrafft

  • Gorddrafftiau awdurdodedig: cânt eu trefnu ymlaen llaw. Rydych chi’n cytuno i derfyn benthyca gyda’ch banc, a gallwch wario arian hyd at y terfyn hwnnw gan ddefnyddio dulliau talu arferol. Yn aml bydd ffioedd i’w talu hyd yn oed gyda gorddrafft awdurdodedig. Mae rhagor o wybodaeth ar gael isod.
  • Gorddrafftiau heb awdurdod: mae’r rhain hefyd yn cael eu galw yn orddrafftiau heb eu trefnu a byddant yn digwydd os byddwch chi’n gwario mwy nag sydd gennych chi yn eich cyfrif banc heb drefnu hyn ymlaen llaw. Gall hyn hefyd ddigwydd os yw eich banc wedi cytuno i orddrafft i chi ond eich bod yn mynd dros y terfyn a osodwyd ganddynt. Byddwch chi’n talu ffioedd ychwanegol a gall y rhain gynyddu’n gyflym iawn.

A oes angen gorddrafft arnoch chi?

Os gwelwch eich bod yn mynd i orddrafft yn aml, efallai yr hoffech ddefnyddio’n Cynllunydd cyllideb er mwyn cael gwell rheolaeth ar eich arian.

Mae gorddrafft yn ddyled, oherwydd eich bod yn defnyddio arian sy’n cael ei fenthyca i chi gan eich banc. Os ydych chi angen benthyca arian, mae’n bwysig dod o hyd i’r ffordd rataf i chi allu benthyca. Gallwch weld rhagor o wybodaeth ar ein tudalen Ydych chi angen benthyca arian?

Gall gorddrafft fod yn ddefnyddiol i rai pobl. Gall gorddrafft sydd wedi ei drefnu eich helpu i osgoi ffioedd pan fydd taliadau biliau yn bownsio, sy’n gallu digwydd os nad oes digon o arian yn eich cyfrif.

Ond dim ond fel cronfa mewn argyfwng neu opsiwn credyd tymor byr y dylid defnyddio gorddrafftiau.

Os ydych chi’n defnyddio eich gorddrafft yn rheolaidd, darllenwch ein hawgrymau ar osgoi defnyddio eich gorddrafft, isod, i’ch helpu i arbed arian.

Fe ganfu’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) nad yw llawer o bobl yn sylweddoli cymaint maent yn defnyddio eu gorddrafft. Os ydych chi’n defnyddio mwy ar eich gorddrafft nag ydych chi’n ei sylweddoli, efallai ei fod yn costio mwy nag ydych chi’n ei sylweddoli i chi.

Esboniad o orddrafftiau awdurdodedig

Gorddrafft y cytunwyd arno gyda’ch banc yw gorddrafft awdurdodedig. Rydych chi’n cael benthyca hyd at derfyn a osodwyd ymlaen llaw.

Ffioedd am ddefnyddio gorddrafftiau awdurdodedig

Byddwch fel arfer yn talu ffi am ddefnyddio gorddrafft, er gall yr hyn a dalwch a sut mae ffioedd yn cael eu cyfrifo yn amrywio o fanc i fanc a faint o orddrafft fydd gennych chi.

Mae’n bosibl y bydd y ffi gorddrafft yn cynnwys:

  • Ffi, a allai fod yn ddyddiol (50c-£3 y dydd), wythnosol neu fisol.
  • Llog, sy’n gallu bod hyd at 15-20% cyfradd gyfatebol flynyddol (EAR).

Gall ffi ddyddiol fod yn ddrud, yn enwedig os mai dim ond ychydig bach yn y coch ydych chi.

Efallai y bydd rhai cyfrifon banc sy’n codi ffi yn cynnig gorddrafft cyfyngedig di-log i chi fel budd o gael y cyfrif.

Sut i wirio’r ffioedd

Mae’n bwysig eich bod yn deall y costau o fynd i orddrafft. Felly, i ddysgu sut mae’r ffioedd yn gweithio gallwch:

  • Ffonio’r banc i esbonio holl gostau gorddrafft.
  • Edrych ar wefan y banc i weld y ffioedd ar gyfer eich cyfrif.
  • Darllen amodau a thelerau eich banc ar gyfer gorddrafftiau yn eu canllawiau argraffedig.

Chwiliwch am gyfrif cyfredol gwell

Mae un neu ddau o fanciau’n hysbysebu ‘gorddrafftiau di-log’ ond, yn gyffredinol, dim ond i £100 i £300 cyntaf y gorddrafft neu i orddrafftiau ar gyfrifon myfyrwyr y mae hyn yn berthnasol.

Cewch ragor o wybodaeth yn ein canllaw ar Gyfrifon cyfredol.

Os nad ydych chi’n defnyddio’r cyfrif priodol, gall gorddrafftiau fod yn un o’r ffyrdd drytaf o gael benthyca arian yn yr hirdymor.

Gall gwefannau cymharu roi cymorth i chi ddod o hyd i gyfrif cyfredol sy’n addas i’ch anghenion chi.

Os ydych chi wedi talu ffioedd gorddrafft yn y gorffennol, chwiliwch am gyfrif gyda ffioedd is neu ddim ffioedd o gwbl.

Ydw i’n gallu newid banc os ydw i mewn gorddrafft?

Ydych, rydych chi’n gallu newid drwy ddefnyddio’r Gwasanaeth Newid Cyfrifon Cyfredol.

Sut ydw i’n newid fy nghyfrif cyfredol os oes gennyf orddrafft arno?

Gwnewch yn siŵr eich bod yn cael bargen well cyn newid eich cyfrif. Chwiliwch drwy ddefnyddio’r tablau cymharu i helpu canfod cyfrifon gyda gorddrafftiau a gwnewch yn siŵr eich bod yn gwirio a deall y costau a’r rheolau gorddrafft ar gyfer pob cyfrif.

Esboniad o orddrafftiau heb awdurdod (gorddrafftiau heb eu trefnu)

Os byddwch chi’n mynd dros derfyn eich gorddrafft awdurdodedig, neu os byddwch chi’n mynd i’r coch ac nad yw’r banc wedi cytuno ar orddrafft, gelwir hyn yn orddrafft anawdurdodedig neu orddrafft heb ei drefnu.

Gall hyn fod yn gostus iawn a dylid ei osgoi ar bob cyfrif.

Ffioedd gorddrafftiau anawdurdodedig

Mae llawer o wahanol ffioedd yn gysylltiedig â gorddrafftiau anawdurdodedig.

  • Ffi fisol: unrhyw beth rhwng £5 a £35 neu fwy.
  • Ffi ddyddiol: gall fod yn £1 i £6 y dydd neu fwy (hyd at derfyn penodol bob mis).
  • Ffioedd trafodion: gallant fod yn £10 i £25 bob tro y byddwch chi’n codi arian neu’n gwneud taliad drwy Ddebyd Uniongyrchol neu archeb sefydlog, siec neu gerdyn – p’un a yw eich banc yn caniatáu’r taliad neu beidio.

Erbyn hyn mae gan gyfrifon cyfredol Uchafswm Tâl Misol (MMC) ar waith, sef yr uchafswm y byddech yn ei dalu bob mis mewn ffioedd, taliadau a llog ar orddrafftiau heb eu trefnu. Nid yw hyn yn effeithio ar orddrafftiau awdurdodedig, ac mae’n swm gwahanol yn ddibynnol ar y banc neu gymdeithas adeiladu, a pha gyfrif cyfredol sydd gennych chi.

Gwnewch yn siŵr eich bod yn gwirio beth yw’r MMC gyda’ch cyfrif cyfredol fel eich bod yn gwybod faint mae eich gorddrafft yn ei gostio i chi.

Sut i osgoi ffioedd gorddrafft

Yn ôl yr FCA, rydych chi 24% yn llai tebygol o ddioddef taliadau gorddrafft heb ei drefnu os ydych chi’n defnyddio ap bancio symudol a gwasanaeth hysbysiad testun.

Mae ffioedd gorddrafft yn gallu cynyddu’n gyflym, gan eich gadael heb ddigon o arian a’ch gorfodi i ddefnyddio eich gorddrafft eto.

Os ydych chi’n mynd i orddrafft, mae rhai camau y gallwch eu cymryd.

Awgrymau i reoli eich gorddrafft

Os ydych chi’n meddwl y byddwch chi’n mynd dros eich terfyn, siaradwch gyda’ch banc a gofynnwch am derfyn uwch neu estyniad. Efallai y codir ffi arnoch, ond bydd yn rhatach na’r taliadau am orddrafft heb ei drefnu.

Cadwch lygad ar falans eich cyfrif

Efallai bod hyn yn rhywbeth amlwg, ond mae cadw llygad ar falans eich cyfrif yn un o’r ffyrdd gorau i osgoi gorfod talu costau gorddrafft.

Mae gwneud hynny’n hawdd i’w weithredu yn allweddol:

  • Lawrlwythwch ap eich banc ar eich ffôn.
  • Sefydlwch hysbysiadau neges destun os yw’ch balans yn isel.
  • Defnyddiwch fancio dros y ffôn.

Ystyriwch ofyn i’ch banc am help

Siaradwch â’ch banc i ofyn i gael ymestyn eich gorddrafft- Os ydych angen ymestyn eich gorddrafft a bod gennych reswm da dros wneud hynny a chynllun i’w ad-dalu, mae’n debygol y bydd eich banc yn cydymdeimlo fwy â chi – cyn belled â’ch bod chi’n rhoi gwybod iddo ymlaen llaw.

Ffoniwch eich banc yn gyntaf a gofyn iddo godi eich terfyn dros dro.

Peidiwch â gadael hyn tan y funud olaf – neu waeth – ar ôl ichi fynd i’r coch.

Gofynnwch i’ch banc i ildio’r ffi- os ydych yn llithro ac yn gorfod talu ffi, gofynnwch i’r banc ei ganslo.

Os na fydd eich banc yn fodlon ildio’ch ffioedd, darllenwch ein canllaw ar sut i Weithredu i leihau eich dyled.

Daliwch ati i ddarllen y llythyrau a dderbyniwch gan eich banc

Mae’n hawdd mynd i’r arfer o beidio ag agor llythyrau gan y banc a thybio mai dim ond llythyrau sy’n cael eu hanfon fel mater o drefn ydyn nhw.

Mae’n bwysig edrych ar bob llythyr oherwydd efallai bod y banc yn ysgrifennu atoch i roi gwybod am newid i’ch terfyn gorddrafft neu am gynnydd yn y ffioedd sy’n gysylltiedig â’ch gorddrafft.

Defnyddiwch gynilion os oes gennych chi beth

Os oes gennych chi gynilion yn ogystal â gorddrafft, mae’n rhatach yn y pen draw i ddefnyddio’ch cynilion i dalu eich gorddrafft yn hytrach na thalu ffioedd gorddrafft. Yna os byddwch chi’n wynebu cost annisgwyl, byddwch yn dal i allu defnyddio eich gorddrafft i dalu amdano. Ac os na, gallwch ddechrau cronni eich cynilion eto, fel eich bod yn barod ar gyfer unrhyw gostau annisgwyl.

Chwiliwch am ffyrdd i fyw ar gyllideb

Er mwyn lleihau eich gorddrafft mor fuan â phosibl a lleihau eich ffioedd gorddrafft, bydd cwtogi mewn meysydd eraill yn eich helpu i ryddhau arian. Gall yr arian a arbedwch gael ei ddefnyddio i dalu’ch gorddrafft.

Gallwch ddod o hyd i driciau a dulliau i Fyw ar gyllideb.

Newid banciau

Newidiwch i gyfrif banc gyda gorddrafft addas. Mae llawer o fanciau’n cynnig gorddrafft di-log, dim ffi sydd rhwng £100 a £300. Efallai y byddwch hyd yn oed yn gallu newid i gyfrif gyda bonws am newid a fydd yn eich helpu i glirio eich gorddrafft.

Rhagor o awgrymiadau da ar leihau costau gorddrafft

Ewch i MoneySavingExpert am ragor o awgrymau a thriciau i gwtogi ar gostau gorddrafftiau.

Os ydych chi’n meddwl bod ffi a gawsoch yn annheg

Os ydych chi’n meddwl bod eich banc wedi codi ffioedd annheg arnoch, neu os ydych chi’n cael trafferth mawr talu, efallai byddwch chi’n gallu eu hadfer.

Peidiwch â mynd at gwmni rheoli hawliadau – mae’n hawdd ac yr un mor effeithiol gweithredu eich hun a fydd dim rhaid i chi dalu i rywun arall.

Byddwch yn ofalus – gallech golli’r hawl i gael gorddrafft banc

Un rheswm pam nad yw gorddrafft yn ddiogel ar gyfer benthyca hirdymor yw am nad yw wedi’i warantu.

Gallai’r banc ei dynnu’n ôl unrhyw bryd a’ch gadael heb yr arian roeddech chi’n meddwl oedd ar gael ichi.

Fodd bynnag, os bydd eich banc yn canslo eich gorddrafft heb rybudd a’ch bod chithau’n cael costau o ganlyniad i hynny, efallai fod gennych chi sail dros gwyno.

Os byddwch chi’n cwyno i’ch banc, ond ddim yn fodlon ar ei ymateb, gallwch fynd â’ch cwyn at Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?