Egluro gorddrafftiau

Pan ewch i orddrafft, rydych yn mynd i ddyled. At ddibenion benthyca tymor byr neu mewn argyfwng yn unig y dylid defnyddio gorddrafft. Yn anffodus, mae’n rhy hawdd o lawer trin gorddrafft fel eich terfyn gwario yn hytrach na dewis olaf. Defnyddiwch y canllaw hwn i weld beth yw gorddrafft, sut mae’n gweithio a sut i sicrhau nad ydych yn mynd dros eich terfyn gorddrafft a gorfod wynebu ffioedd uchel.

Sut mae gorddrafft yn gweithio?

A wyddech chi?

Nid yw cyfrifon banc sylfaenol yn cynnig gorddrafft. Maen nhw ar gyfer pobl gyda record credyd gwael neu bobl nad ydynt eisiau gwario mwy o arian na sydd ganddyn nhw.

Bydd gorddrafft yn eich caniatáu i fenthyca arian drwy’ch cyfrif cyfredol.

Fe allech chi wneud cais am un gan eich banc neu efallai y bydd eich cyfrif yn cynnig gorddrafft ichi yn awtomatig (os ydych chi’n cytuno â hynny).

Mathau o orddrafft

  • Mae gorddrafftiau awdurdodedig yn cael eu trefnu ymlaen llaw. Rydych chi’n cytuno i gyfyngiad benthyca gyda’ch banc, a gallwch wario arian hyd at y cyfyngiad hwnnw gan ddefnyddio dulliau talu arferol.
  • Mae gorddrafftiau anawdurdodedig, a elwir hefyd yn orddrafftiau heb eu trefnu, yn digwydd pan fyddwch yn gwario mwy nag sydd gennych yn eich cyfrif banc heb gytuno ar hynny ymlaen llaw, neu os yw eich banc wedi cytuno i orddrafft ond rydych chi’n gwario mwy na’r terfyn a osodwyd gan y banc. Byddwch chi’n talu ffioedd ychwanegol a gall y rhain gynyddu’n gyflym iawn.

Sgroliwch i lawr am ragor o wybodaeth ar y gwahanol fathau o orddrafftiau a chael gwybod sut i osgoi ffioedd.

Oes angen gorddrafft arnoch chi?

Os gwelwch eich bod yn mynd i orddrafft yn aml, efallai yr hoffech ddefnyddio’n Cynllunydd cyllideb er mwyn cael gwell rheolaeth ar eich arian.

Gall fod yn hawdd iawn meddwl am derfyn eich gorddrafft fel eich terfyn gwario. Ond mewn gwirionedd dim ond fel cronfa mewn argyfwng neu opsiwn credyd tymor byr y dylid defnyddio gorddrafft.

Er enghraifft, os oes gennych chi fil uwch na’r disgwyl ac angen ychydig mwy o amser i’w dalu.

Os ydych chi’n dymuno cael benthyca mwy o arian na’r hyn a ganiateir drwy eich gorddrafft, yna efallai y byddai gwahanol fath o gredyd yn well ar eich cyfer.

Gorddrafftiau Awdurdodedig

Cymerwch Ofal

Gall ffi ddyddiol fod yn ddrud, yn enwedig os mai dim ond ychydig bach yn y coch ydych chi.

Gorddrafft y cytunwyd arno gyda’ch banc yw gorddrafft awdurdodedig.

Rydych chi’n cael benthyca hyd at derfyn a osodwyd ymlaen llaw. Byddwch fel arfer yn talu ffi am ddefnyddio gorddrafft, er gall yr hyn a dalwch a’r math o ffi amrywio o fanc i fanc a faint o orddrafft fydd gennych. Efallai y bydd rhai cyfrifon banc lle telir ffi yn cynnig gorddrafft cyfngedig di-log i chi fel budd o gael y cyfrif.

Mae’n bosibl y bydd ffi’r gorddrafft yn cynnwys:

  • llog, sy’n gallu bod hyd at 15-20% cyfradd gyfatebol flynyddol (EAR)
  • ffi ddyddiol, wythnosol neu fisol (50c-£3 y diwrnod)

Gwiriwch y ffioedd

Mae’n bwysig gofyn i’r banc esbonio holl gostau gorddrafft a’ch bod yn darllen telerau ac amodau eich banc ar gyfer gorddrafftiau. Mae gan lawer reolau cymhleth ynghylch faint maen nhw’n ei godi, felly mae’n bwysig eich bod yn gwybod yn iawn am y costau sy’n gysylltiedig â mynd i orddrafft.

Mae un neu ddau o fanciau’n hysbysebu ‘gorddrafftiau di-log’ ond, yn gyffredinol, dim ond i £100 cyntaf y gorddrafft neu i orddrafftiau ar gyfrifon myfyrwyr y mae hyn yn berthnasol.

Mae gwefannau cymharu yn lle da i gychwyn ar gyfer unrhyw un sy’n ceisio dod o hyd i gyfrif cyfredol addas.

Dewch o hyd i ragor o wybodaeth yn ein canllaw ar Gyfrifon cyfredol.

Gorddrafftiau anawdurdodedig (gorddrafftiau heb eu trefnu)

Os byddwch chi’n mynd dros derfyn eich gorddrafft awdurdodedig, neu’n mynd i’r coch ac nad yw’r banc wedi cytuno ar derfyn gorddrafft, gelwir hyn yn orddrafft anawdurdodedig (neu orddrafft heb ei drefnu).

Gall hyn fod yn gostus iawn a dylid ei osgoi yn sicr.

Ffioedd gorddrafftiau anawdurdodedig

Mae llawer o wahanol ffioedd yn gysylltiedig â gorddrafftiau anawdurdodedig.

  • Ffi fisol – o £5 i £35 neu fwy.
  • Ffi ddyddiol – gall fod yn £1 i £6 y diwrnod neu fwy (hyd at derfyn penodol bob mis fel arfer).
  • Ffioedd trafodion – gallant fod yn £10 i £25 bob tro y byddwch chi’n codi arian neu’n gwneud taliad drwy Ddebyd Uniongyrchol neu archeb sefydlog, siec neu gerdyn – p’un a yw eich banc yn caniatáu’r taliad neu beidio.

Sut i osgoi ffioedd gorddrafft

Yn ôl yr FCA, rydych 24% yn llai tebygol o wynebu ffioedd gorddrafft heb eu trefnu os defnyddiwch ap bancio symudol a gwasanaeth rhybuddio drwy neges destun.

Y peth gorau i chi yw cadw oddi mewn i gyfyngiad eich gorddrafft. Os credwch y byddwch chi’n mynd dros eich terfyn, siaradwch â’ch banc a gofynnwch am derfyn uwch neu estyniad. Efallai y bydd y banc yn codi ffi arnoch, ond gallech arbed llawer mwy.

Mae ffioedd gorddrafft yn gallu cynyddu’n gyflym, gan eich gadael heb ddigon o arian a’ch gorfodi i ddefnyddio eich gorddrafft eto. Os nad ydych chi’n defnyddio’r cyfrif priodol, gall gorddrafft fod yn un o’r ffyrdd drytaf o gael benthyg arian yn yr hirdymor.

Gofynnwch am ganiatâd bob amser

Os ydych angen ymestyn eich gorddrafft a bod gennych reswm da dros wneud hynny, a bod gennych gynllun i ad-dalu, yna mae’n debygol y bydd eich banc yn cydymdeimlo â chi – cyn belled â’ch bod chi’n rhoi gwybod i’r banc ymlaen llaw.

Ffoniwch eich banc yn gyntaf a gofyn iddo godi eich terfyn dros dro. Peidiwch â gadael hyn tan y munud olaf – neu waeth – ar ôl ichi fynd i’r coch.

Darllenwch y llythyrau a gewch gan eich banc

Mae’n hawdd mynd i’r arfer o beidio ag agor llythyrau gan y banc a thybio mai dim ond llythyrau sy’n cael eu hanfon fel mater o drefn ydyn nhw.

Mae’n bwysig edrych ar bob llythyr oherwydd efallai fod y banc yn ysgrifennu atoch i roi gwybod am newid i’ch terfyn gorddrafft neu gynnydd yn ffioedd eich gorddrafft.

Gofynnwch i’ch banc ildio’r ffi

Os ydych yn llithro ac yn gorfod talu ffi, gofynnwch i’r banc ei hildio.

Newid banciau

Newidiwch i gyfrif banc gyda gorddrafft addas. Mae llawer o fanciau’n cynnig gorddrafft di-log, dim ffi sydd rhwng £100 a £300.

Rhagor o awgrymiadau da ar leihau costau gorddrafft

Ewch i MoneySavingExpert am ragor o awgrymiadau a dulliau ar leihau cost gorddrafftiau.

Os ydych chi’n meddwl bod ffi a gawsoch yn annheg

Os ydych chi’n meddwl bod eich banc wedi codi ffioedd annheg arnoch, neu os ydych chi’n cael trafferth mawr talu, efallai byddwch chi’n gallu eu hadfer. Peidiwch â mynd at gwmni rheoli hawliadau – mae’n hawdd ac yr un mor effeithiol gweithredu eich hun a ’fydd dim rhaid i chi dalu i rywun arall.

Byddwch yn ofalus – gallech golli’r hawl i gael gorddrafft banc

Nid yw gorddrafft yn ddiogel ar gyfer benthyca hirdymor am nad yw wedi’i warantu. Gallai’r banc ei dynnu’n ôl unrhyw bryd a’ch gadael heb yr arian roeddech chi’n meddwl oedd ar gael ichi.

Fodd bynnag, os bydd eich banc yn canslo eich gorddrafft heb rybudd a’ch bod chithau’n cael costau o ganlyniad i hynny, efallai fod gennych chi sail ar gyfer cwyno. Os byddwch chi’n cwyno i’ch banc, ond ddim yn fodlon ar ei ymateb, gallwch fynd â’ch cwyn at Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?