Treth ar gynilion a buddsoddiadau – sut mae’n gweithio

Gall y rhan fwyaf o bobl elwa o’r llog ar eu cynilion yn ddi-dreth, diolch i’r ‘Lwfans Cynilion Personol’. Mae pobl sydd ar incwm isel hefyd yn elwa o’r Gyfradd Gychwynnol ar gyfer Gynilion. Bydd y canllaw hwn yn rhoi help i chi ddeall sut y cyfrifir treth ar log cynilion, sut mae’r lwfans cynilion personol yn gweithio ac a allai eich buddsoddiadau fod yn drethadwy.

Y gyfradd gychwynnol ar gyfer cynilion os ydych ar incwm isel

Nod y gyfradd gychwynnol ar gyfer cynilion yw rhoi cymorth i gynilwyr sydd â’r incymau isaf.

Ar gyfer 2018-19 mae’n £5,000. Golyga hyn bod hyd at £5,000 o’r llog a geir o gynilion yn ddi-dreth.

Gallwch ennill hyd at £16,849 y flwyddyn a bod yn gymwys o hyd ar gyfer y gyfradd gychwynnol ar gynilion.

Mae’r terfyn uchaf yn uwch os ydych yn hawlio’r Lwfans Person Dall (gan gynyddu’r swm y gallwch ei ennill £2,390 ar gyfer y Flwyddyn Dreth 2018-19 i £19,239) neu’r Lwfans Pâr Priod (sy’n rhoi swm sy’n ddibynnol ar eich amgylchiadau personol).

Mae’r gyfradd gychwynnol ar gyfer cynilion yn cael ei ostwng £1 am bob £1 yr enillwch dros y Lwfans Personol. Y Lwfans Personol yw’r swm y gallwch ei ennill yn ddi-dreth o incwm nad ydynt yn gynilion, fel swydd neu bensiwn, ac £11,850 yw’r ffigwr ar hyn o bryd.

Er enghraifft, rhywun ar gyflog o £14,500 y flwyddyn a llog ar gynilion o £150:

Incwm Lwfans Personol Y swm a enillwyd dros y Lwfans Personol Y swm o gynilion sy’n weddill y caniateir iddo fod yn ddi-dreth
£14,500 £11,850 £14,500-£11,850 = £2,650 £5,000-£2,650 = £2,350

Golyga hyn y gellir ennill £2,350 yn ddi-dreth mewn llog ar gynilion, felly bydd y £150 o log a enillwyd gan yr unigolyn ar ei gynilion yn ddi-dreth.

Am ragor o wybodaeth am Dreth ar log ar gynilion ewch i GOV.uk.

Y Lwfans Cynilion Personol

Yn ogystal â chyfradd gychwynnol ar gyfer cynilion, ceir Lwfans Cynilion Personol hefyd.

Fel y gyfradd gychwynnol ar gyfer cynilion, mae’r Lwfans Cynilion Personol yn caniatáu i chi ennill swm penodol o log o’ch cynilion yn ddi-dreth.

Yn ddibynnol ar fand Treth Incwm eich incwm, mae’r Lwfans Cynilion Personol yn swm gwahanol:

Talwr treth cyfradd sylfaenol – £1,000

Talwr treth cyfradd uwch – £500

Talwr treth cyfradd ychwanegol – £0

Faint o dreth a dalwch ar gynilion

Nid yw’r llog a gewch ar eich cynilion yn cael ei drethu fel arfer, gan olygu y caiff ei dalu’n ‘gros’. Dyma’r trothwyon ar gyfer faint o log a gewch ar eich enillion yn ddi-dreth.

Cyfradd treth Incwm, fel cyflog, nid o gynilion Faint o log ar gynilion sy’n ddi-dreth
Dim treth £0 to £11,850 Gallwch ennill uchafswm o £5,000 mewn llog o gynilion yn ddi-dreth gyda’r gyfradd gychwynnol ar gynilion. Gweler yr adran uchod ar gyfradd gychwynnol ar gynilion, i gael rhagor o wybodaeth.
Talwr treth cyfradd sylfaenol – incwm isel £11,851 to £16,849 Gallwch ennill hyd at £4,999 mewn llog yn ddi-dreth gyda’r gyfradd gychwynnol ar gynilion. Gyda’r Lwfans Cynilion Personol, gallwch hefyd ennill hyd at £1,000 yn rhagor o log ar eich cynilion heb orfod talu treth.
Talwr treth cyfradd sylfaenol £16,850 to £46,350 Gyda’r Lwfans Cynilion Personol, gallwch ennill hyd at £1,000 o log ar eich cynilion heb orfod talu treth.
Talwr treth cyfradd uwch £46,351 to £150,000 Gyda’r Lwfans Cynilion Personol, gallwch ennill hyd at £500 o log yn ddi-dreth
Talwr treth cyfradd ychwanegol Over £150,000 Dim lwfans llog ar gynilion

Trethir unrhyw gynilion sydd dros eich Lwfans Cynilion Personol neu Gyfradd Gychwynnol ar Gynilion. Bydd faint o dreth yn dibynnu ar eich incwm.

Mae rhagor o wybodaeth yn Faint o Dreth Incwm fydda i yn ei dalu?

Mae’r Lwfans Cynilion Personol a’r Gyfradd Gychwynnol ar Gynilion yn delio â llog o

  • fanciau a chymdeithasau adeiladu
  • cynilion a chyfrifon undebau credyd
  • cwmnïau buddsoddi penagored (OEICs), ymddiriedolaethau buddsoddi ac ymddiriedolaethau uned
  • benthyciadau cyfoed-i-gyfoed
  • bondiau llywodraeth neu gwmni
  • taliadau blwydd-dal oes
  • rhai cytundebau yswiriant bywyd.

Os ydych yn byw yn yr Alban, mae’r cyfraddau treth ychydig yn wahanol. Dysgwch ragor ar ein tudalen ar Dreth Incwm yr Alban.

Hawlio treth yn ôl

Os ydych o’r farn eich bod wedi gordalu treth ar eich cynilion, gallwch ei hawlio’n ôl drwy gwblhau ffurflen R40 ar GOV.UKopens in new window.

Cynilion di-dreth

Mae rhai cynnyrch cynilo yn talu llog sydd bob amser yn ddi-dreth, waeth faint fyddwch chi’n ei ennill neu unrhyw log arall a gewch ar gynilion - er nid oes angen i’r rhan fwyaf o gynilwyr gynilo mewn ISA i ennill llog yn ddi-dreth, yn sgil dyfodiad y Lwfans Cynilion Personol.

Eich lwfans ISA ar gyfer y flwyddyn dreth 2018/19 yw £20,000, sy’n golygu y gallwch barhau i gynilo yn ddi-dreth hyd yn oed os ydych yn drethdalwr ar gyfradd ychwanegol.

Mae cynnyrch cynilion di-dreth yn cynnwys ISAs arian parod a rhai cynnyrch NS&I, fel tystysgrifau cynilo a Bondiau Plant (nid yw Bondiau Plant ar gael mwyach, ond os oes gennych chi rai eisoes yna mae gennych chi ddewisiadau. Dysgwch ragor ar ein tudalen Bondiau Plant).

Buddsoddiadau yn seiliedig ar gyfranddaliadau

Os ydych yn berchen ar gyfranddaliadau, gallech gael incwm ar ffurf difidendau. Mae difidendau yn gyfran o’r elw a wna’r cwmni a gyhoeddodd y cyfranddaliadau yr ydych wedi buddsoddi ynddynt.

Os oes gennych gronfa fuddsoddi sydd wedi ei buddsoddi mewn cyfranddaliadau, yna gallech gael dosraniadau sydd wedi eu trethu yn yr un modd â difidendau.

Ar gyfer y flwyddyn dreth 2018-19, y Lwfans Difidend di-dreth yw £2,000 y flwyddyn.

Trethir difidendau uwchben y lefel hon ar:

  • 7.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd sylfaenol)
  • 32.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd uwch)
  • 38.1% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd ychwanegol).

Ni effeithir ar unrhyw ddifidendau a dderbynnir o fewn pensiwn neu ISA gan barhau’n ddi-dreth.

Bydd angen i drethdalwyr cyfradd sylfaenol sy’n cael difidendau o fwy na £5,000 gwblhau ffurflen hunanasesu.

Enghreifftiau:

  1. Os cewch ddifidend incwm hyd at £2,000 ar unrhyw beth ar wahân i ISA, ni fyddwch yn talu treth ar eich difidendau, hyd yn oed os ydych yn drethdalwr cyfradd uwch neu gyfradd ychwanegol.
  2. Os yw cyfanswm eich incwm yn llai na £11,850 (y lwfans personol ar hyn o bryd), diogelir unrhyw incwm gan eich lwfans personol. Ni fydd gennych unrhyw dreth i’w dalu gan nad yw’ch lwfans difidend o £2,000 wedi ei gyffwrdd.
  3. Os derbynnir eich incwm difidend o fewn ISA, bydd yn parhau’n ddi-dreth ac ni fydd y lwfans difidend yn effeithio ar unrhyw incwm a gewch.

Buddsoddiadau effeithlon o ran treth

Yn gyffredinol, mae ISAs stociau a chyfranddaliadau yn ddefnyddiol os ydych yn talu treth incwm ar y gyfradd uwch neu ychwanegol. Fodd bynnag, mae’n bwysig yn gyntaf pwyso a mesur y manteision ac anfanteision os bydd costau ychwanegol ynghlwm.

Ble nad yw’r buddsoddiadau yn eich ISA stociau a chyfranddaliadau yn talu difidendau, ond yn hytrach yn talu llog (er enghraifft, bondiau llywodraeth a chorfforaethol), mae’r llog yn parhau’n ddi-dreth.

Buddsoddiadau yswiriant bywyd

Un ffordd o fuddsoddi mewn cronfeydd buddsoddi yw trwy bolisi yswiriant bywyd.

Y cwmni yswiriant sy’n berchen ar y cronfeydd, a rhaid iddo dalu treth ar incwm ac enillion a wna. Pan fydd yr elw yn cael ei dalu i chi, mae’n cyfrif fel incwm bob tro ac rydych yn cael eich trin fel pe bai treth ar y gyfradd sylfaenol o 20% eisoes wedi ei didynnu.

Ni ellir adennill y dreth hon. Os nad ydych yn talu treth gan eich bod yn ennill llai na £11,850, neu eich bod yn talu’r gyfradd sylfaenol o dreth, nid oes rhagor o dreth i chi ei thalu.

Rhaid i drethdalwyr cyfradd uwch a chyfradd ychwanegol dalu treth ychwanegol o 20% a 25% oni bai bod y polisi yswiriant yn ‘gymhwysol’, ac felly nid oes unrhyw dreth ychwanegol.

Mae polisïau a gyhoeddir gan swyddfa Bywyd yn y DU, ble byddwch yn talu premiymau rheolaidd am 10 mlynedd neu fwy, yn debygol o fod yn gymhwysol; nid felly polisïau ble byddwch yn talu premiwm cyfandaliad sengl.

Opsiynau eraill

Efallai y bydd yn gwneud synnwyr i ystyried mathau eraill o gronfeydd buddsoddi, megis ymddiriedolaethau uned a chwmnïau buddsoddi penagored (OEICS), yn hytrach na buddsoddiadau yswiriant bywyd.

Gyda’r cronfeydd eraill hyn, mae rhan o’r elw a dderbyniwch yn cyfrif fel incwm (ac yn gyffredinol wedi eu trethu fel y disgrifir uchod yn yr adran ar fuddsoddiadau seiliedig ar gyfranddaliadau), tra gall rhan ddod o enillion oherwydd cynnydd mewn prisiau.

Yn arbennig, gan fod gennych derfyn lwfans di-dreth enillion cyfalaf mawr (£11,700 y flwyddyn ar gyfer y flwyddyn dreth 2018/19), gallech orfod talu llai o dreth os oes gennych y mathau hyn o gronfeydd buddsoddi yn hytrach na rhai buddsoddiadau yswiriant bywyd.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?