Treth ar gynilion a buddsoddiadau – pam mae’n bwysig

Yn gyffredinol, fe dalwch dreth ar gynilion. Yn gyffredinol, mae trethdalwyr y gyfradd sylfaenol yn talu 20% o’r llog i’r dyn treth, tra bod trethdalwyr cyfradd uwch yn talu 40%. Fodd bynnag, golyga newidiadau diweddar nad oes raid i lawer o drethdalwyr dalu treth ar log eu cynilion.

Treth ar gyfrifon cynilo

Yn flaenorol, os oeddech chi’n drethdalwr tynnwyd treth fel mater o drefn o’r llog a enilloch ar eich cynilion. Fodd bynnag, ym mis Ebrill 2016, cyflwynwyd lwfans cynilo personol newydd. Mae hyn yn golygu:

  • Gall trethdalwyr ar y gyfradd sylfaenol ennill hyd at £1,000 o log ar eu cynilion heb dalu treth.
  • Gall trethdalwyr cyfradd uwch ennill £500 yn rhydd rhag treth.
  • Nid yw unrhyw un sy’n ennill mwy na £150,000 y flwyddyn yn elwa o’r lwfans cynilion personol.
  • Mae unrhyw log sy’n uwch na’ch lwfans yn destun treth incwm.

Mae yna fand treth sero ar y £5,000 cyntaf o log cynilion. Golyga hynny efallai na fydd rhywun sydd â chyfanswm incwm trethadwy llai na £17,000 yn talu treth ar unrhyw incwm cynilion.

Am ragor o wybodaeth am Dreth ar log cynilion ewch i GOV.UK.

Hawlio treth yn ôl

Os ydych o’r farn eich bod wedi gordalu treth ar eich cynilion, gallwch ei hawlio’n ôl drwy gwblhau ffurflen R40 ar GOV.UKopens in new window.

Cynilion di-dreth

Mae rhai cynnyrch cynilo yn talu llog sy’n ddi-dreth. Mae hyn yn golygu bod trethdalwyr cyfradd sylfaenol yn arbed £2 o dreth am bob £10 o log, trethdalwyr cyfradd uwch yn talu £4 o dreth ac ati.

Mae cynnyrch cynilion di-dreth yn cynnwys ISAs arian parod a rhai cynnyrch NS&I, fel tystysgrifau cynilo a Bondiau Plant.

Buddsoddiadau yn seiliedig ar gyfranddaliadau

Os ydych yn berchen ar gyfranddaliadau, gallech gael incwm ar ffurf difidendau. Mae difidendau yn gyfran o’r elw a wna’r cwmni a gyhoeddodd y cyfranddaliadau yr ydych wedi buddsoddi ynddynt.

Os oes gennych gronfa fuddsoddi sydd wedi ei buddsoddi mewn cyfranddaliadau, yna gallech gael dosraniadau sydd wedi eu trethu yn yr un modd â difidendau.

Ym mis Ebrill 2016, cyflwynwyd Lwfans Difidend di-dreth o £5,000 y flwyddyn ar gyfer pob trethdalwr. Trethir difidendau uwchben y lefel hon ar:

  • 7.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd sylfaenol)
  • 32.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd uwch)
  • 38.1% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd ychwanegol)

Ni effeithir ar unrhyw ddifidendau a dderbynnir o fewn pensiwn neu ISA gan barhau’n ddi-dreth.

Bydd angen i drethdalwyr cyfradd sylfaenol sy’n cael difidendau o fwy na £5,000 gwblhau ffurflen hunanasesu.

Enghreifftiau:

  1. Os cewch incwm difidend hyd at £5,000 y tu allan i ISA. Os ydych yn drethdalwr cyfradd uwch neu gyfradd ychwanegol, ni fyddwch yn talu treth ar eich difidendau.
  2. Os yw cyfanswm eich incwm yn llai na £11,500 (y lwfans personol ar hyn o bryd), diogelir unrhyw incwm gan eich lwfans personol. Ni fydd gennych unrhyw dreth i’w dalu gan nad yw’ch lwfans difidend o £5,000 wedi ei gyffwrdd.
  3. Os derbynnir eich incwm difidend o fewn ISA, bydd yn parhau’n ddi-dreth ac ni fydd y lwfans difidend yn effeithio ar unrhyw incwm a gewch.

Buddsoddiadau effeithlon o ran treth

Yn gyffredinol, mae ISAs stociau a chyfranddaliadau yn ddefnyddiol os ydych yn talu treth incwm ar y gyfradd uwch neu ychwanegol. Fodd bynnag, mae’n bwysig yn gyntaf pwyso a mesur y manteision ac anfanteision os bydd costau ychwanegol ynghlwm.

Ym mis Ebrill 2016, cyflwynwyd Lwfans Difidend di-dreth newydd o £5,000 (bydd y lwfans di-dreth hwn yn gostwng i £2,000 ym mis Ebrill 2018). Mae hyn yn golygu y bydd unrhyw incwm difidend uwchben £5,000, a dderbynnir y tu allan i ISA, yn cael ei drethu ar:

  • 7.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd sylfaenol)
  • 32.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd uwch)
  • 38.1% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd ychwanegol)

Mae unrhyw elw o gyfranddaliadau sy’n codi mewn gwerth yn gwbl rydd o Dreth ar Enillion Cyfalaf os ydych yn eu dal trwy ISA. Fodd bynnag, gan fod yr eithriad dreth flynyddol hon yn eithaf hael ar gyfer y rhan fwyaf o fuddsoddwyr, efallai na fu’n rhaid i chi dalu’r dreth hon p’run bynnag.

Ble nad yw’r buddsoddiadau yn eich ISA stociau a chyfranddaliadau yn talu difidendau, ond yn hytrach yn talu llog (er enghraifft, bondiau llywodraeth a chorfforaethol), mae’r llog yn parhau’n ddi-dreth.

Buddsoddiadau yswiriant bywyd

Un ffordd o fuddsoddi mewn cronfeydd buddsoddi yw trwy bolisi yswiriant bywyd.

Y cwmni yswiriant sy’n berchen ar y cronfeydd, a rhaid iddo dalu treth ar incwm ac enillion a wna. Pan fydd yr elw yn cael ei dalu i chi, mae’n cyfrif fel incwm bob tro ac rydych yn cael eich trin fel pe bai treth ar y gyfradd sylfaenol o 20% eisoes wedi ei didynnu.

Ni ellir hawlio’r dreth hon yn ôl, ond os mai cyfradd sylfaenol neu lai yw’ch cyfradd dreth uchaf, nid oes unrhyw dreth i chi ei thalu. Rhaid i drethdalwyr cyfradd uwch a chyfradd atodol dalu treth ychwanegol o 20% a 25% yn y drefn honno, oni bai bod y polisi yswiriant yn ‘gymhwysol’, ac felly nid oes unrhyw dreth ychwanegol.

Mae polisïau ble byddwch yn talu premiymau rheolaidd am 10 mlynedd neu fwy yn debygol o fod yn gymhwysol; nid felly bolisïau ble byddwch yn talu premiwm cyfandaliad sengl.

Opsiynau eraill

Efallai y bydd yn gwneud synnwyr i ystyried mathau eraill o gronfeydd buddsoddi, megis ymddiriedolaethau uned a chwmnïau buddsoddi penagored (OEICS), yn hytrach na buddsoddiadau yswiriant bywyd.

Gyda’r cronfeydd eraill hyn, mae rhan o’r elw a dderbyniwch yn cyfrif fel incwm (ac yn gyffredinol wedi eu trethu fel y disgrifir uchod yn yr adran ar fuddsoddiadau seiliedig ar gyfranddaliadau), tra gall rhan ddod o enillion oherwydd cynnydd mewn prisiau.

Yn arbennig, gan fod gennych derfyn lwfans di-dreth enillion cyfalaf mawr (£11,100 y flwyddyn ar hyn o bryd), gallech orfod talu llai o dreth os oes gennych y mathau hyn o gronfeydd buddsoddi yn hytrach na rhai buddsoddiadau yswiriant bywyd.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?