Treth ar gynilion a buddsoddiadau – pam mae’n bwysig

Gall y rhan fwyaf o gynilwyr gronni eu harian yn ddi-dreth, yn sgil y ‘lwfans cynilion personol’. Bydd y canllaw hwn yn rhoi help i chi ddeall sut y cyfrifir treth ar log cynilion, sut mae’r lwfans cynilion personol yn gweithio ac a allai eich buddsoddiadau fod yn drethadwy.

Treth ar gyfrifon cynilo

Y dyddiau hyn ac fel arfer telir y llog ar eich cynilion yn gros, sy’n golygu fel arfer ni thynnir treth o unrhyw log yr enillwch o’ch cynilion.

Mae hyn yn berthnasol hefyd i gyfraniadau llog o fewn rhai OEICs Cwmnïau Buddsoddi Penagored, Ymddiriedolaethau Buddsoddi ac Unedau.

Caiff llog ar gynilion ei gynnwys o hyd fel incwm trethadwy ond golyga dyfodiad y ‘Lwfans Cynilion Personol’ na fydd llawer iawn o drethdalwyr yn gorfod talu treth mwyach ar log ar gynilion

Golyga hyn:

  • gall trethdalwyr ar y gyfradd sylfaenol ennill hyd at £1,000 o log ar eu cynilion heb orfod talu treth
  • gall trethdalwyr cyfradd uwch ennill hyd at £500 yn ddi-dreth
  • ni fydd trethdalwyr ar y gyfradd ychwanegol, sef felly y rhai sy’n ennill mwy na £150,000 y flwyddyn, yn elwa o’r lwfans cynilion personol.
  • bydd unrhyw log o’ch cynilion sy’n uwch na’ch ‘Lwfans Cynilion Personol’ yn destun treth incwm ar eich cyfradd ymylol uwch o Dreth Incwm.

Os ydych yn byw yn yr Alban, mae’r cyfraddau treth ychydig yn wahanol. Dysgwch ragor ar ein tudalen ar Dreth Incwm yr Alban.

Y Gyfradd Gychwynnol ar gyfer Cynilion os ydych ar incwm isel

Nod y ‘Gyfradd Gychwynnol ar gyfer Cynilion’ yw rhoi cymorth i gynilwyr sydd â’r incymau isaf. Ar gyfer 2018-19 mae’n £5,000. Golyga hynny na fydd unrhyw un sydd â chyfanswm incwm llai na £17,850, sy’n cynnwys llog ar incwm a chynilion, yn talu unrhyw dreth ar eu cynilion.

Mae’r terfyn uchaf yn uwch os ydych yn hawlio’r Lwfans Person Dall (£2,390 ar gyfer y Flwyddyn Dreth 2018-19) neu’r Lwfans Pâr Priod (sy’n rhoi swm sy’n ddibynnol ar eich amgylchiadau personol).

Fodd bynnag, yn gyffredinol, oni bai bod unrhyw un o’r uchod yn berthnasol i chi, os ydych yn ennill dros £16,850, nid yw’r gyfradd Gychwynnol o Dreth yn berthnasol i chi. Serch hynny, nid yw hynny’n golygu y bydd raid i chi dalu treth ar enillion.

Y rheswm am hynny yw bod y gyfradd gychwynnol yn gostwng £1 am bob £1 o incwm nad yw’n gysylltiedig ag incwm dros £11,850. Mae’r lwfans cynilion personol uchod, yn ychwanegu at y rheolau hyn ar gynilion di-dreth, sy’n egluro pam na fyddwch yn talu treth fel arfer ar gynilion os enillwch lai na £17,850.

Mae hyn yn eich galluogi i ennill hyd at £5,000 mewn llog ar gynilion yn ddi-dreth a thalu dim treth ychwaith ar hyd at £1,000 o log ar gynilion wrth i chi ddefnyddio’ch lwfans cynilion personol.

Er enghraifft, rhywun ar gyflog o £14,500 y flwyddyn a llog ar gynilion o £150:

Golyga hyn y gellir ennill £2,350 yn ddi-dreth mewn llog ar gynilion, felly bydd y £150 o log a enillwyd gan yr unigolyn ar ei gynilion yn ddi-dreth.
Incwm Lwfans Personol Y swm a enillwyd dros y lwfans personol Y swm o gynilion sy’n weddill y caniateir iddo fod yn ddi-dreth
£14,500 £11,850 £2,650 £2,350

Fodd bynnag, bydd y £2,650 o incwm cyflogaeth dros y lwfans personol safonol o £11,850 yn drethadwy ar 20% (y gyfradd sylfaenol o dreth), felly yn yr enghraifft hon bydd gan yr unigolyn swm treth incwm o £530 yn daladwy ar ei incwm cyflogaeth ac yn talu cyfraniadau yswiriant gwladol ar enillion dros £8,424 y flwyddyn (ar gyfer y flwyddyn dreth 2018-19).

Am ragor o wybodaeth am Dreth ar log cynilion ewch i GOV.UK.

Hawlio treth yn ôl

Os ydych o’r farn eich bod wedi gordalu treth ar eich cynilion, gallwch ei hawlio’n ôl drwy gwblhau ffurflen R40 ar GOV.UKopens in new window.

Cynilion di-dreth

Mae rhai cynnyrch cynilo yn talu llog sy’n ddi-dreth- er nid oes angen i’r rhan fwyaf o gynilwyr gynilo mewn ISA i ennill llog yn ddi-dreth, yn sgil dyfodiad y Lwfans Cynilion Personol.

Eich lwfans ISA ar gyfer y flwyddyn dreth 2018/19 yw £20,000, sy’n golygu y gallwch barhau i gynilo yn ddi-dreth hyd yn oed os ydych yn drethdalwr ar gyfradd ychwanegol.

Mae cynnyrch cynilion di-dreth yn cynnwys ISAs arian parod a rhai cynnyrch NS&I, fel tystysgrifau cynilo a Bondiau Plant (nid yw Bondiau Plant ar gael mwyach, ond os oes gennych chi rai eisoes yna mae gennych chi ddewisiadau. Dysgwch ragor ar ein tudalen Bondiau Plant).

Buddsoddiadau yn seiliedig ar gyfranddaliadau

Os ydych yn berchen ar gyfranddaliadau, gallech gael incwm ar ffurf difidendau. Mae difidendau yn gyfran o’r elw a wna’r cwmni a gyhoeddodd y cyfranddaliadau yr ydych wedi buddsoddi ynddynt.

Os oes gennych gronfa fuddsoddi sydd wedi ei buddsoddi mewn cyfranddaliadau, yna gallech gael dosraniadau sydd wedi eu trethu yn yr un modd â difidendau.

Ar gyfer y flwyddyn dreth 2018-19, y Lwfans Difidend di-dreth yw £2,000 y flwyddyn.

Trethir difidendau uwchben y lefel hon ar:

  • 7.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd sylfaenol)
  • 32.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd uwch)
  • 38.1% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd ychwanegol).

Ni effeithir ar unrhyw ddifidendau a dderbynnir o fewn pensiwn neu ISA gan barhau’n ddi-dreth.

Bydd angen i drethdalwyr cyfradd sylfaenol sy’n cael difidendau o fwy na £5,000 gwblhau ffurflen hunanasesu.

Enghreifftiau:

  1. Os cewch incwm difidend hyd at £2,000 y tu allan i ISA. Os ydych yn drethdalwr cyfradd uwch neu gyfradd ychwanegol, ni fyddwch yn talu treth ar eich difidendau.
  2. Os yw cyfanswm eich incwm yn llai na £11,850 (y lwfans personol ar hyn o bryd), diogelir unrhyw incwm gan eich lwfans personol. Ni fydd gennych unrhyw dreth i’w dalu gan nad yw’ch lwfans difidend o £2,000 wedi ei gyffwrdd.
  3. Os derbynnir eich incwm difidend o fewn ISA, bydd yn parhau’n ddi-dreth ac ni fydd y lwfans difidend yn effeithio ar unrhyw incwm a gewch.

Buddsoddiadau effeithlon o ran treth

Yn gyffredinol, mae ISAs stociau a chyfranddaliadau yn ddefnyddiol os ydych yn talu treth incwm ar y gyfradd uwch neu ychwanegol. Fodd bynnag, mae’n bwysig yn gyntaf pwyso a mesur y manteision ac anfanteision os bydd costau ychwanegol ynghlwm.

Ar gyfer y flwyddyn dreth 2018-19, y Lwfans Difidend di-dreth yw £2,000

Golyga hynny y bydd unrhyw incwm difidend uwchben £2,000, a dderbynnir fel rhywbeth nad yw ar gyfer ISA, yn cael ei drethu ar:

  • 7.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd sylfaenol)
  • 32.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd uwch)
  • 38.1% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd ychwanegol).

Mae unrhyw elw o gyfranddaliadau sy’n codi mewn gwerth yn gwbl rydd o Dreth ar Enillion Cyfalaf os ydych yn eu dal trwy ISA.

Ble nad yw’r buddsoddiadau yn eich ISA stociau a chyfranddaliadau yn talu difidendau, ond yn hytrach yn talu llog (er enghraifft, bondiau llywodraeth a chorfforaethol), mae’r llog yn parhau’n ddi-dreth.

Buddsoddiadau yswiriant bywyd

Un ffordd o fuddsoddi mewn cronfeydd buddsoddi yw trwy bolisi yswiriant bywyd.

Y cwmni yswiriant sy’n berchen ar y cronfeydd, a rhaid iddo dalu treth ar incwm ac enillion a wna. Pan fydd yr elw yn cael ei dalu i chi, mae’n cyfrif fel incwm bob tro ac rydych yn cael eich trin fel pe bai treth ar y gyfradd sylfaenol o 20% eisoes wedi ei didynnu.

Ni ellir adennill y dreth hon. Os nad ydych yn talu treth gan eich bod yn ennill llai na £11,850, neu eich bod yn talu’r gyfradd sylfaenol o dreth, nid oes rhagor o dreth i chi ei thalu.

Rhaid i drethdalwyr cyfradd uwch a chyfradd ychwanegol dalu treth ychwanegol o 20% a 25% oni bai bod y polisi yswiriant yn ‘gymhwysol’, ac felly nid oes unrhyw dreth ychwanegol.

Mae polisïau a gyhoeddir gan swyddfa Bywyd yn y DU, ble byddwch yn talu premiymau rheolaidd am 10 mlynedd neu fwy, yn debygol o fod yn gymhwysol; nid felly polisïau ble byddwch yn talu premiwm cyfandaliad sengl.

Opsiynau eraill

Efallai y bydd yn gwneud synnwyr i ystyried mathau eraill o gronfeydd buddsoddi, megis ymddiriedolaethau uned a chwmnïau buddsoddi penagored (OEICS), yn hytrach na buddsoddiadau yswiriant bywyd.

Gyda’r cronfeydd eraill hyn, mae rhan o’r elw a dderbyniwch yn cyfrif fel incwm (ac yn gyffredinol wedi eu trethu fel y disgrifir uchod yn yr adran ar fuddsoddiadau seiliedig ar gyfranddaliadau), tra gall rhan ddod o enillion oherwydd cynnydd mewn prisiau.

Yn arbennig, gan fod gennych derfyn lwfans di-dreth enillion cyfalaf mawr (£11,700 y flwyddyn ar gyfer y flwyddyn dreth 2018/19), gallech orfod talu llai o dreth os oes gennych y mathau hyn o gronfeydd buddsoddi yn hytrach na rhai buddsoddiadau yswiriant bywyd.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?