Eich cyfrifoldebau cyfreithiol ac ariannol wrth rentu

Wrth rentu eiddo, mae’n bwysig bod yn ymwybodol o’ch rhwymedigaethau ariannol a chyfreithiol i’r landlord. Fel arall, rydych chi mewn perygl o golli eich blaendal pan fyddwch yn symud allan ac, o bosibl, gallech hyd yn oed wynebu cael eich troi allan.

Darllenwch eich cytundeb tenantiaeth yn ofalus

Cyn arwyddo cytundeb tenantiaeth, sicrhewch eich bod yn ei ddarllen i gyd, gan gynnwys y print mân. Bydd yn rhestru eich rhwymedigaethau fel tenant. Er enghraifft, efallai bydd yn rhaid i chi:

  • Gynnal a chadw’r ardd a’i gadw’n daclus
  • Cychwyn yswiriant cynnwys
  • Talu’r drwydded deledu (hyd yn oed os yw eich landlord yn darparu’r teledu), y Dreth Gyngor neu’r Trethi, taliadau gwasanaeth neu rent tir
  • Cael y carpedi, y llenni, y ffenestri a’r popty wedi eu glanhau yn broffesiynol cyn i chi adael yr eiddo a chael derbynneb i’w ddangos i’r landlord

Cofiwch y bydd angen i chi gael eich blaendal yn ôl ar ddiwedd eich tenantiaeth i dalu’r blaendal ar eich eiddo rhent nesaf – peidiwch â gwneud unrhyw beth fydd yn eich rhoi mewn perygl o beidio â’i gael yn ôl. Efallai y bydd arnoch angen tystlythyr gan eich landlord ar gyfer unrhyw le newydd y byddwch yn ei rentu neu ar gyfer morgais os byddwch chi’n meddwl prynu rhywle yn nes ymlaen.

Sut i osgoi costau annisgwyl yn awr neu yndenantaudenantau y dyfodol

Peidiwch â chael eich dal!

Dau denant sy’n fyfyrwyr yn anwybyddu llythyrau’r Dreth Gyngor gan y cyngor, gan gymryd yn ganiataol bod y costau hyn yn cael ei gynnwys yn eu rhent. Nid yw hynny’n wir a dim ond pan ydynt yn derbyn gwŷs i’r llys am beidio â thalu’r Dreth Gyngor y maent heb ei thalu, y maent yn sylweddoli pa mor ddifrifol yw’r sefyllfa. Peidiwch â gadael i hyn ddigwydd i chi.

  • Sicrhewch eich bod yn deall 100% pa filiau sy’n gyfrifoldeb arnoch chi i’w talu – os nad ydych yn sicr, gofynnwch
  • Gwnewch gofnod ysgrifenedig neu ffotograffig o unrhyw ddifrod sydd yn yr eiddo yn barod pan ydych chi’n symud i mewn a gofynnwch i’r landlord neu’r asiant i gydnabod hyn
  • Os yw’r eiddo wedi ei ddodrefnu, gwiriwch y llechres yn erbyn yr hyn sy’n cael ei gynnwys yn y fflat fel nad ydych yn ddiweddarach yn cael eich dal yn gyfrifol am unrhyw eitemau coll nad oedd ar gael yn y lle cyntaf
  • Amlygwch brif agweddau cytundeb eich tenantiaeth y bydd arnoch angen eu cadw mewn cof cyn i chi adael yr eiddo – sicrhewch eich bod wedi eu cyflawni erbyn yr adeg y byddwch yn gadael
  • Cynilwch neu rhowch bot o arian o’r neilltu yn awr, y gallwch ei ddefnyddio i gwrdd â’ch treuliau symud allan pan fyddwch yn gadael yr eiddo

Eich cytundeb tenantiaeth – unig denant neu gyd-denantiaid

Os ydych chi’n rhannu eiddo â rhywun, mae’n bwysig cadarnhau a ydych yn gyd-denant neu a ydych yn unig denant a bod unrhyw rai eraill yno, i bob diben, yn westeion i chi – ac felly’n gyfrifoldeb arnoch chi.

Os ydych yn gyd-denantiaid:

  • Bydd dau neu fwy ohonoch wedi eich rhestru ar eich cytundeb tenantiaeth
  • Mae pob un o’r enwau hynny ar y cytundeb yn gyfrifol am dalu’r rhent a chwrdd â’r holl rwymedigaethau i’r landlord a osodwyd yng nghytundeb y denantiaeth
  • Os bydd un ohonoch yn symud allan, bydd y person hwnnw yn gyfrifol am dalu eu rhan hwy o’r rhent hyd nes bydd cytundeb y denantiaeth yn cael ei newid - fodd bynnag, os yw amodau cytundeb y denantiaeth yn cynnwys ‘atebolrwydd cyd ac unigol’ ar gyfer talu’r rhent, os nad yw rhywun y mae ei enw ar y brydles yn talu, mae gan y landlord yr hawl i fynd ar ôl y tenant/iaid sy’n weddill i gael rhan y person hwnnw

Darllenwch ragor am gyd-denantiaeth ar wefan Shelter.

Os chi yw’r unig denant:

  • Dim ond chi sy’n cael eich rhestru ar gytundeb y denantiaeth
  • Chi yn unig sy’n gyfrifol am y cyfan o’r rhent a’r biliau
  • Os ydych ar hyn o bryd yn rhannu’r rhent a’r biliau gyda phartner neu gyd-letywyr ac maent yn symud allan, bydd yn rhaid i chi ysgwyddo’r costau hyn i gyd ar eich pen eich hun
  • Nid oes gan eich partner neu eich cydletywr/wyr hawl cyfreithiol i fyw yn yr eiddo os yw eich trefniad neu eich perthynas yn torri i lawr – bydd yn rhaid iddynt ddod o hyd i lety gwahanol. Fodd bynnag, chi fydd yn gyfrifol am unrhyw ddifrod y byddant yn ei achosi i’r eiddo

Mae’n syniad da i bob un ohonoch arbed mis o rent, fel bo gennych bot argyfwng y gallwch ddibynnu arno mewn sefyllfa fel hon.

Beth yw gwarantydd rhent?

Os ydych chi’n ifanc iawn, yn ddi-waith neu’n fyfyriwr neu’n rhentu am y tro cyntaf – gall y landlord feddwl ei fod yn mentro mwy gyda chi na gyda’r tenantiaid eraill. O ganlyniad, efallai y byddant yn gofyn i chi ofyn i rywun (rhiant fel arfer) fod yn ‘warantwr’ – i roi gwarant y bydd y rhent yn cael ei dalu.

Golyga hyn, os byddwch yn methu â thalu’r rhent un mis, yn gyfreithiol gall y landlord alw ar eich gwarantwr i dalu yn eich lle. Mae hyn yn werth ei gadw mewn cof yn arbennig os yw’r eiddo yn cael ei rannu, gan y gall y gwarantwr fod yn gyfrifol am unrhyw anallu i dalu rhent gan denantiaid eraill – nid yn unig eu plentyn eu hunain.

Eto, mae’n werth cychwyn pot cynilion mewn argyfwng i sicrhau nad ydych yn rhoi’r baich ariannol ar eich rhieni i dalu eich rhent os ydych chi’n colli eich swydd neu’n mynd yn sâl.

Chwiliwch am ragor o wybodaeth am warantau ar wefan LandlordZone.

Cyllidebu a rhannu’r costau pan ydych yn rhentu