Delio â phroblemau pensiwn a gwneud cwyn

Os bydd problem gyda’ch pensiwn, mae yna sefydliadau a all eich helpu. Mae’r canllaw hwn yn dweud wrthych chi wrth bwy y gallwch gwyno a’r hyn i’w ddisgwyl.

Eich Pensiwn y Wladwriaeth

Yn y rhan fwyaf o achosion, eich pwynt cyswllt cyntaf os bydd gennych gŵyn cysylltiedig â’ch Pensiwn y Wladwriaeth yw’r Gwasanaeth Pensiynau (ffôn: 0345 606 0265), a fydd yn ymateb i’ch cwyn o fewn saith diwrnod.

Fodd bynnag, os yw eich cwyn yn ymwneud â chofnod eich cyfraniadau Yswiriant Gwladol, dylech gysylltu â Chyllid a Thollau Ei Mawrhydi (HMRC). Cewch fanylion am weithdrefnau cwynion HMRC er ei wefan.

Os ydych yn dymuno mynd â’ch cwyn ymhellach yn dilyn hynny, gallwch wneud hynny drwy’r tribiwnlys perthnasol:

Pensiynau cyfraniadau wedi’u diffinio

Mae’r sefydliad cywir i gysylltu ag ef gyda’ch cwyn yn dibynnu ar natur y broblem – gweler isod.

Cwynion ynglŷn â’r ffordd y mae eich cynllun pensiwn yn cael ei redeg

Yn y lle cyntaf dylech gysylltu â’r cwmni yr ymunoch â’r cynllun pensiwn drwyddo. Efallai mai darparwr y pensiwn ei hun fydd hyn, neu fe allai fod yn ymgynghorydd ariannol proffesiynol.

Os na allwch ddatrys y broblem fel hyn, y peth nesaf y dylech ei wneud yw cysylltu â’r Ombwdsman Pensiynau drwy ffonio 020 7630 2200. Mae’n cynnig gwasanaeth am ddim gyda’r nod o ddatrys anghydfodau o’r fath.

Cwynion ynglŷn â gwerthu a marchnata pensiynau

Os ydych o’r farn y cawsoch eich cynghori’n anghywir pan brynoch eich pensiwn, neu, er enghraifft, y cawsoch wybodaeth a brofodd i fod yn anghywir, dylech gwyno wrth y cwmni lle prynoch y pensiwn (y darparwr neu’r cynghorydd ariannol). Os nad ydych chi’n hapus efo’r ffordd y bu i’r cwmni ddelio â’ch cwyn, dylech gysylltu â’r Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol (FOS) ar 0800 023 4567 neu 0300 123 9 123.

Enghraifft nodweddiadol o un o’r math o gŵyn y mae’r Ombwdsman Ariannol yn mynd i’r afael â nhw yw lle cynghorwyd unigolyn i gymryd pensiwn personol yn hytrach na chymryd y cam doethaf sef ymuno â’i gynllun gweithle.

Os bydd busnes eich darparwr pensiwn yn mynd i’r wal

Os bydd busnes eich darparwr pensiwn yn mynd i’r wal neu os yw’n mynd yn ansolfent, gan olygu na all dalu’r arian sy’n ddyledus i chi, dylech gysylltu â’r Cynllun Iawndal Gwasanaethau Ariannol (FSCS) ar 0800 678 1100.

Pensiynau buddion wedi’u diffinio

Os yw eich cyflogwr yn rhedeg cynllun pensiwn galwedigaethol (fel pensiwn yn gysylltiedig â chyflog), yna yn ôl y gyfraith dylai fod ganddo weithdrefn gwynion ffurfiol. Felly yr hyn y dylech ei wneud gyntaf ynglŷn â’ch cwyn yw gofyn i’ch cyflogwr beth ddylech chi ei wneud.

  • Os na allwch ddatrys y mater fel hyn, cysylltwch â’r Gwasanaeth Cyngor am Bensiynau ar 0300 123 1047 neu drwy’r ddolen isod.
  • Os nad yw hynny’n datrys y broblem cysylltwch â’r Ombwdsman Pensiynau ar 020 7630 2200.

Os bydd busnes eich cyflogwr yn mynd i’r wal

Os ydych yn aelod o gynllun pensiwn buddiant diffiniedig (pensiwn cyflog terfynol neu’n seiliedig ar enillion) a bod eich cyflogwr yn mynd i’r wal heb ddigon o arian yn ei gynllun i dalu’ch pensiwn, mae’n bosib y byddwch yn gallu cael cymorth trwy sefydliad o’r enw y Gronfa Diogelu Pensiynau (PPF).

Bydd swm yr iawndal a gewch yn amrywio yn ôl eich amgylchiadau:

  • Os ydych wedi ymddeol a thu hwnt i oedran ymddeol arferol y cynllun ac eisoes yn derbyn eich pensiwn yna, fel arfer, bydd y PPF yn dal i dalu’r un pensiwn ichi ag yr ydych yn ei gael eisoes.
  • Os ydych wedi ymddeol yn gynnar yn cymryd eich pensiwn yn barod, byddwch yn derbyn 90% o swm eich taliad pensiwn yn amodol ar gap blynyddol. Mae swm y cap yn dibynnu ar eich oedran a’r dyddiad yr aeth y cwmni i’r wal – po gynharaf rydych wedi ymddeol po isaf fydd y cap. Gallwch wirio cyfraddau cap cyfredol ar wefan PPF.
  • Os nad ydych wedi dechrau cymryd eich pensiwn, unwaith eich bod yn cyrraedd oedran ymddeol arferol eich cynllun, bydd y PPF yn darparu 90% o’r incwm y byddech wedi ei dderbyn drwy eich pensiwn, yn defnyddio cap fel y disgrifir uchod.

Ym mhob achos, bydd eich pensiwn yn codi yn unol â chwyddiant ar gyfer cyfraniadau a wnaed o 5 Ebrill 1997 ymlaen – yn amodol i uchafswm o 2.5% ar hyn o bryd. Bydd unrhyw elfen o’ch pensiwn a seiliwyd ar gyfraniadau a wnaed cyn y dyddiad hwn yn aros yr un peth.

Os oes gennych chi gŵyn am ymgynghorydd ariannol

Os oes gennych chi gŵyn yn ymwneud ag ymgynghorydd ariannol, dylech geisio datrys y gŵyn gydag ef yn y lle cyntaf. Dylent fod â threfniadau wedi’u sefydlu i ddelio â materion o’r fath.

Os nad ydych chi’n hapus ag ymateb yr ymgynghorydd, cysylltwch â Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol ar 0800 023 4567 neu 0300 123 9 123 – gall y gwasanaeth roi cymorth i chi ddatrys y broblem.

Os yw eich cwyn yn ymwneud ag arian yr ydych wedi’i golli o ganlyniad i dderbyn cyngor gwael, ond bod eich ymgynghorydd bellach wedi mynd i’r wal, dylech gysylltu â’r Cynllun Iawndal Gwasanaethau Ariannol (FSCS) ar 0800 678 1100.