Esbonio cynlluniau tai cyd-berchnogaeth

Mae cynlluniau cyd-berchnogaeth yn groesiad rhwng prynu a rhentu; wedi’u hanelu yn bennaf at brynwyr am y tro cyntaf. Rydych chi’n berchen ar gyfran ac yna’n rhentu’r rhan nad ydych chi’n berchen arni ar gyfradd ostyngol. Darllenwch fwy i ganfod sut y maen nhw’n gweithio a sut i ymgeisio.

Sut y mae cyd-berchnogaeth yn gweithio

Gyda chyd-berchnogaeth, rydych chi’n prynu rhwng chwarter a thri chwarter eiddo. Mae gennych ddewis i brynu cyfran fwy yn yr eiddo yn ddiweddarach.

Mae’r cynlluniau hyn wedi’u hanelu at bobl nad ydynt yn ennill digon i brynu cartref yn gyfan. Gallai hyn hefyd gynnwys gweithwyr allweddol megis nyrsys, athrawon a heddweision, ynghyd â’r rheini sy’n 55 oed a’n hŷn neu bobl gydag anghenion arbennig.

Mae’r rhan fwyaf o gartrefi sydd ar gael wedi’u hadeiladu o’r newydd, ond mae rhai yn eiddo sy’n cael eu hailwerthu gan gymdeithasau tai. Mae’r holl gartrefi cyd-berchnogaeth yn Lloegr yn cael eu cynnig ar sail lesddaliad yn unig.

Mae pob gwlad yn cynnal ei chynllun perchnogaeth a rennir ychydig yn wahanol – gweler y dolenni isod am ragor o wybodaeth:

Faint allwch chi fforddio ei fenthyca

Cyfrifiannell fforddiadwyedd

Pwy all ymgeisio am Gyd-berchnogaeth?

Mae’r meini prawf ynghylch pwy sy’n gymwys am y cynllun perchnogaeth ar y cyd yn amrywio o un wlad i’r llall. Gweler y dolenni uchod am fanylion ynglŷn â phwy all ymgeisio am y cynllun ym mhob gwlad.

  • Prynwyr am y tro cyntaf neu’r rheini a oedd yn arfer bod yn berchen ar gartref ond na allant fforddio un nawr
  • Pobl y mae eu hincwm cartref ar y cyd yn llai na £80,000 (yn Llundain mae’n llai na £90,000)
  • Rydych yn rhentu eiddo gan y cyngor neu gymdeithas dai

Nid oes raid i chi fod yn weithiwr allweddol, fel nyrs neu athro, i fedru ymgeisio am berchnogaeth ar y cyd. Ond bydd y rhai sydd yn y fyddin yn cael blaenoriaeth dros ymgeisiwyr eraill.

Os ydych yn 55 oed neu’n hŷn, gallwch wneud cais am gynllun perchnogaeth cartref gwahanol o’r enw ‘Rhan-berchnogaeth Pobl Hŷn’. Mae’r cynllun yn debyg iawn i gynllun perchnogaeth a rennir arferol ond cewch brynu hyd at 75% o’ch cartref yn unig. Unwaith byddwch yn berchen ar 75%, ni fydd raid i chi dalu rhent ar y gweddill.

Os oes gennych chi anabledd hirdymor ac ni allwch ddod o hyd i gartref addas ar gyfer eich anghenion, gallwch gael cymorth gan gynllun ‘Perchnogaeth Cartref i Bobl gydag Anableddau hirdymor (HOLD)’.

Gallwch gael rhagor o wybodaeth ar y ddau gynllun gan eich asiant Cymorth i Brynu lleol.

Beth yw’r broses ymgeisio?

  • Siaradwch â’ch Tîm Tai yn eich cyngor lleol, neu gymdeithas dai, i weld a yw’r cynllun ar gael yn eich ardal a pha un a ydych chi’n gymwys i ymgeisio
  • Nid oes raid i chi fod yn byw mewn cartref sy’n berchen i’r cyngor i fod yn gymwys. Edrychwch ar wefan Share to Buy i weld pa eiddo sydd ar gael yn Lloegr, neu First Steps os ydych yn byw yn Llundain
  • Edrychwch i weld a allwch chi gael morgais. Ni fydd pob benthyciwr yn rhoi morgais i chi ar gyfer cyd-berchnogaeth ond bydd y rhan fwyaf o’r prif rai yn fodlon gwneud. Bydd yn rhaid i chi ymgeisio am forgais i dalu am eich cyfran, a bydd yn rhaid i chi fynd trwy wiriadau fforddiadwyedd llym gan y darparwr benthyciadau. Bydd disgwyl i chi hefyd fod yn gallu darparu blaendal
  • Gwnewch yn siŵr y byddwch chi’n gallu fforddio holl gostau perchnogaeth tai; gan gynnwys ffioedd morgais, costau symud, treth stamp, yswiriant, atgyweiriadau, cynnal a chadw ac, os yw’r fflat mewn bloc, y tâl gwasanaeth. Cofiwch ar gyfer Cyd-berchnogaeth, er mai dim ond cyfran o’r eiddo yr ydych chi’n berchen arni, chi fydd yn gyfrifol am dalu’r holl gostau cynnal a chadw

Mwy o wybodaeth am Ffioedd a chostau morgais.

Yng Ngogledd Iwerddon, mae Rhan-berchnogaeth yn helpu prynwyr am y tro cyntaf a all fforddio o leiaf 50% o’u heiddo dewisol. Mae hyn yn berthnasol i gartrefi sy’n werth hyd at £175,000.

Mae rhagor o wybodaeth ar wefan NIDirect.

Cynlluniau tai eraill

Mae nifer o gynlluniau eraill gan y llywodraeth sy’n helpu perchnogion tai gan gynnwys Cymorth i Brynu, cynllun rhannu ecwiti a Hawl i Brynu.

Mae’n bwysig nodi bod cynlluniau Cyd-berchnogaeth a’r cynlluniau “Benthyciad Ecwiti” Cymorth i Brynu yn wahanol. Gyda chyd-berchnogaeth, dim ond rhan o’r eiddo yr ydych chi’n berchen arni gyda’r opsiwn i brynu mwy. Gyda chynlluniau “Benthyciad Ecwiti” Cymorth i Brynu, rydych chi’n berchen ar yr eiddo cyfan o’r dechrau ond mae’n rhaid i chi ad-dalu cyfran o’i werth pan fyddwch chi’n ei werthu – cyfwerth â’r gyfran o ecwiti’r llywodraeth a gymeroch wrth ei brynu.

Cymorth i brynu a chynlluniau tai eraill

Yr Alban - cynlluniau

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?