Beth yw cost angladd?

Mae llawer o bethau i’w cadw mewn cof a phenderfynu wrth drefnu angladd. Yn aml mae’n gyfnod anodd i deulu a ffrindiau sy’n delio â cholled. Mae angladd hefyd, er mawr syndod i rai pobl, yn llawer drytach nag y dychmygont. Mae angladd a drefnir yn y modd arfer yn costio, ar gyfartaledd, £3,675. Byddwn yn rhoi dadansoddiad i chi o gostau ac yn awgrymu ambell ffordd i’ch helpu i gynllunio angladd dda ond fforddiadwy.

Cost gyfartalog angladd

Dengys ffigurau diwedd bod angladd yn defnyddio trefnydd angladdau yn costio £3,675* ar gyfartaledd. Gall y gost yma amrywio cryn dipyn, yn ddibynnol ar y lleoliad a threfniadau’r angladd. Yn Llundain, er enghraifft, mae pris angladd yn bron i ddwbl y cyfartaledd cenedlaethol

Ond mae’n bosibl cael angladd ystyrlon am lawer llai. Er enghraifft, gallech gael ‘amlosgiad uniongyrchol’, sy’n costio tua £1,600, ac yna trefnu seremoni yn eich cartref. Neu gallech hyd yn oed drefnu’r angladd eich hun.

Pa bynnag fath o angladd a ddewiswch, gall costau amrywio yn helaeth hyd yn oed yn yr un lleoliad. Felly gwnewch yn siŵr eich bod yn cael dyfynbrisiau gan fwy nag un darparwr.

Mae’r tabl isod yn rhoi awgrym o beth allech chi ei dalu am angladd syml sy’n cynnwys costau’r trefnydd angladdau ond nid costau dewisol fel seremoni fawreddog.

Sut bynnag y byddwch yn dewis trefnu angladd, dylech osod cyllideb y byddwch yn cadw ati.

Math o angladd Cost gyfartalog Cynnwys
Amlosgiad uniongyrchol £1,600 Casglu am yr ymadawedig, arch syml, wrn a dychwelyd y lludw
Amlosgiad yn defnyddio trefnydd angladdau £3,214 _ Casglu ac gofalu am yr ymadawedig, arch syml, hers, a rheoli gwasanaeth syml ond nid yw’n cynnwys seremoni fawreddog
Claddu yn defnyddio trefnydd angladdau £4,136_ Casglu ac gofalu am yr ymadawedig, arch syml, hers, a rheoli gwasanaeth syml ond nid yw’n cynnwys seremoni fawreddog

Beth yw ‘amlosgiad uniongyrchol’?

Fe’i cynigir gan rai cwmnïau ble cesglir y corff o farwdai yn ystod oriau gwaith arferol a’u hamlosgi ar adeg gyfleus. Fel arfer nid oes cyfle i weld y corff na chynnal seremoni o flaen llaw, na limwsîn ar gyfer y teulu a galarwyr.

Ac os ydych chi eisiau cael y lludw wedyn, gwnewch yn siŵr eich bod yn gofyn am hynny. Fel arfer mae angen i chi eu casglu, ond efallai y bydd rhai yn eu danfon am dâl.

Yna mae hyn yn eich gadael i gynnal seremoni, os dymunwch, ar amser a lleoliad o’ch dewis chi.

A wyddech chi?

Dewisodd y cerddor David Bowie a’r awdur arobryn Gwobr Booker Anita Brookner eill dau amlosgiad uniongyrchol yn lle angladd.

Faint ydyw?

Rydym yn awgrymu cyllideb o tua £1,600. Rydym wedi canfod sawl cwmni ar-lein yn cynnig amlosgiad uniongyrchol am oddeutu £1,000. Mae’r pris hwn fel arfer yn cynnwys costau trydydd parti fel ardystiad meddyg a ffioedd amlosgfa.

Os hoffech chi gael dychwelyd y lludw i chi, gall hyn gostio £100 yn ychwanegol. Ac mae casglu’r corff tu allan i oriau gwaith arferol, neu o gartref nyrsio neu gartref yn tua £500 ychwanegol. Mae hyn yn dod â chyfanswm cost amlosgiad uniongyrchol i £1,600.

Gall costau amrywio yn ddibynnol ar y lleoliad. Felly, chwiliwch am y cynnig gorau a gwirio os yw’r cwmni yn cynnig pris rhesymol ar gyfer eich ardal chi.

Os byddwch yn dewis cynnal seremoni wedyn, bydd angen i chi ystyried y costau hyn hefyd. Fodd bynnag, mae yna amrywiaeth o ddulliau cost isel i gynnal seremoni, fel ei gynnal adref.

Sut i ddod o hyd i un?

Gallwch chwilio ar-lein am ‘amlosgiad uniongyrchol’ yn eich ardal.

Os ydych chi’n byw yng Nghymru neu Loegr, gallech gysylltu â’r darparwyr cenedlaethol hyn:

Neu defnyddiwch y safleoedd isod i ddod o hyd i ddarparwr lleol. Gwnewch yn siŵr eich bod yn defnyddio mwy nag un gan y byddant yn dangos canlyniadau gwahanol. Efallai na fydd rhai yn darparu amlosgiadau uniongyrchol.

Defnyddio trefnydd angladdau

Gall trefnydd angladdau helpu gwneud pethau’n haws i chi i drefnu angladd, gan roi amser i chi alaru. Ond mae hyn yn debygol o olygu angladd ddrytach.

Beth yw cost trefnydd angladdau?

Ffioedd y trefnydd angladd angladdau yw’r rhan ddrytaf o angladd. Mae’n gyfrifol am dros 69% o gost angladd amlosgiad, a 53% o angladd claddu, gan roi cost gyfartalog o £2,411*. Bydd cyfanswm cost yr angladd yn ddibynnol ar y costau trydydd parti (alldaliadau) a chostau dewisol.

Os ydych chi’n defnyddio trefnydd angladdau, bydd yn casglu, paratoi a danfon yr ymadawedig i’r fynwent neu’r amlosgfa. Bydd hefyd yn sicrhau y llenwir y ffurflenni angenrheidiol ar gyfer amlosgiad neu gladdu. A bydd rhai hefyd yn trefnu seremoni syml yn rhan o’r ffi.

Byddant hefyd yn darparu arch, hers a limwsîn fel arfer. Ond gall yr eitemau hyn gronni’n fuan iawn yn seiliedig ar beth fyddwch chi’n ei ddewis. Er enghraifft, mae pris arch yn gallu costio cyn lleied â £100 hyd at gymaint â £10,000.

Os yw pris yn peri gofid, dylech ofyn i’ch trefnwr angladdau lleol os yw’n cynnig angladd syml neu amlosgiad uniongyrchol.

Sut i ddod o hyd i drefnydd angladdau

Ni ddylech ddewis yr un cyntaf a welwch. Ffoniwch ddetholiad a chael o leiaf ddau amcan bris cyn i chi ddewis yr un sydd orau i chi.

Dylech hefyd ystyried defnyddio trefnwr angladdau annibynnol lleol. Maent fel arfer yn rhatach na chwmni cenedlaethol.

Defnyddiwch y gwefannau hyn i ddod o hyd i’ch trefnwr angladdau lleol. Gwnewch yn siŵr eich bod yn defnyddio mwy nag un safle gan y bydd y canlyniadau’n amrywio rhwng safleoedd.

Gallech hefyd ddefnyddio gwefan Funeral Choice i gymharu prisiau eich cyfarwyddwyr angladdau lleol. Gallwch fanylu ar y canlyniadau drwy newid eich ardal chwilio. Nid yw’r prisiau a roddir yn cynnwys y ffi amlosgi neu gladdu.

A wyddech chi?

Gan ddefnyddio’r Down to Earth guide, fe drefnodd Michael angladd deimladol ac ysbrydol wobrwyol ar gyfer ei fam. Er ei fod yn anodd, trwy wneud popeth ei hun, gallodd ddod â chost lawn angladd i lawr i £1,200.

Trefnu angladd heb drefnydd angladdau

Gallwch arbed dros £1,000 os byddwch yn dewis peidio defnyddio trefnydd angladdau. Ond bydd yn galw am fwy o ymdrech gennych chi. Bydd cyfanswm cost yr angladd yn ddibynnol ar ffioedd trydydd parti (alldaliadau) a’r costau dewisol a ddetholwch.

Gallwch ddefnyddio’r rhestr isod i’ch helpu i drefnu amlosgiad syml eich hun.

1. Gofalu am yr ymadawedig

OS bydd yr unigolyn wedi marw mewn ysbyty neu hosbis, byddant yn cadw a gofalu am y corff am gyfnod rhesymol o amser. Byddant hefyd fel arfer yn trefnu tystysgrif feddygol gydag achos marwolaeth.

Ond os bu farw’r unigolyn adref, rhaid i chi ffonio am feddyg neu ambiwlans i gael y dystysgrif feddygol.

Os nad oes angen cyfeirio’r farwolaeth at y crwner, gallwch ofalu am yr ymadawedig yn y cartref. Gallwch eu rhoi i orwedd mewn lle heb fod yn gynnes, yn ddelfrydol am lai nag wythnos, wrth i chi brynu arch a threfnu’r seremoni.

2. Cofrestru’r farwolaeth

Rhaid i chi gofrestru’r farwolaeth mewn swyddfa gofrestru o fewn pum niwrnod. Ni allwch wneud trefniadau pellach nes i chi wneud hyn.

Bydd angen i chi fynd â’r dystysgrif farwolaeth, sydd wedi ei llofnodi gan feddyg, pan fyddwch yn cofrestru’r farwolaeth. Ewch i’r wefan GOV.UK am ragor o wybodaeth ar sut i gofrestru marwolaeth.

Wedi i chi gofrestru’r farwolaeth, byddwch yn cael Tystysgrif ar gyfer Claddu neu Amlosgi (y ‘ffurflen werdd’), a Thystysgrif Cofrestru Marwolaeth (ffurflen BD8). Byddwch chi angen y ‘ffurflen werdd’ i gael lle yn yr amlosgfa.

3. Dewis arch neu amdo

Nid yw’n ofyniad cyfreithiol i chi ddefnyddio arch ar gyfer angladd. Mae amdo yn ddewis amgen addas a fforddiadwy. Gweler Sut i leihau cost angladd isod am ragor o awgrymau.

Gall yr amlosgfa neu fynwent eich cynghori ar pa eitemau personol allwch chi eu gosod gyda’r corff os ydych chi’n ystyried gwneud hyn.

4. Cael lle yn yr amlosgfa

I gael lle yn yr amlosgfa, bydd angen i chi lenwi ffurflen yn yr amlosgfa, sydd fel arfer yn cael ei galw yn ‘Awdurdod i waredu ar weddillion amlosgedig’.

Efallai y byddant hefyd yn gofyn i chi gwblhau ‘ffurflen cyfarwyddyd angladd’. Bydd angen i chi lenwi manylion yr ymadawedig, a hefyd rhoi eich dewisiadau ar gyfer amseru a cherddoriaeth yn ystod y seremoni.

5. Dewiswch pwy fydd yn arwain seremoni os ydych angen un

Mae cael seremoni yn benderfyniad personol iawn. Ond os ydych chi neu os oedd yr ymadawedig eisiau un, gallwch ei gynllunio ac arwain eich hun. Mae gan wefan y Good Funeral Guide gyngor ar arwain y seremoni.

Neu, gallech ofyn i ‘weinydd angladdau annibynnol’ neu aelod o’r glerigiaeth i wneud hyn. I ddod o hyd i rywun i arwain y gwasanaeth, gofynnwch i’r amlosgfa neu fynwent am restr o gysylltiadau lleol, neu ewch i wefan Funeral Celebrants.

6. Cludo’r corff

Bydd angen i chi drefnu cludiant i’r amlosgfa. Nid yw’n ofyniad cyfreithiol i ddefnyddio hers i wneud hyn. Gallwch gludo’r arch neu amdo mewn car ystâd neu fan.

Gallwch gael rhagor o gyngor ar drefnu’r angladd eich hun ar y gwefannau Good Funeral Guide a Natural Death Centre.

Os ydych chi’n teimlo fod hyn i gyd yn ormod i chi ei wneud, dylech ystyried ‘amlosgiad uniongyrchol’.

Costau trydydd parti (costau alldaliadau)

Mae costau trydydd parti, a elwir hefyd yn ‘gostau alldaliadau’ yn derm ffansi am ffioedd y mae’n rhaid i chi dalu i drydydd parti naill ai i gladdu neu amlosgi’r corff.

Os ydych chi’n defnyddio trefnydd angladdau, mae’n debygol y byddant yn trefnu’r taliad hwn i chi, ond byddant yn siŵr o ofyn am arian hwn o flaen llaw.

Gall costau amrywio cryn dipyn yn dibynnu ar eich dewisiadau. Er enghraifft, mae amlosgiad fel arfer yn rhatach hyd yn oed os ydych chi’n defnyddio trefnydd angladdau. Fodd bynnag, gall costau claddu amrywio gryn dipyn ar hyd a lled y wlad, gyda chost bedd newydd yn costio ychydig dros £550 ym Melfast, hyd at dros £4700 yn ardaloedd Llundain a Brighton.

Math o ffi Cost gyfartalog    
Ffioedd claddu £1,950 Ffioedd amlosgi £733
Tystysgrif cyfeiriwr meddygol yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon (ar gyfer amlosgiad yn unig) £164 Ffi clerigwr/gweinyddwr £148

Mae’r ffi claddu fel arfer yn talu am brydlesu plot claddu, a chloddio a llenwi’r bedd. Fel arfer bydd yna ffi i ddefnyddio’r amlosgfa i amlosgi’r corff.

Cyn i chi benderfynu ar fynwent neu amlosgfa, mae yna ambell beth i’w hystyried a allai effeithio ar y gost derfynol:

  1. Weithiau mae yna wahaniaeth mawr yn y pris o gael angladd mewn un amlosgfa i un arall ychydig filltiroedd ar wahân. Felly, mae’n syniad da i wirio eich ardaloedd lleol a chyfagos i gymharu’r gost a chwilio am yr un gorau i chi.
  2. Dylech hefyd ofyn a oes gan y fynwent ‘daliadau ar gyfer rhai nad ydynt yn breswylwyr’. Mae’r rhain yn daliadau ychwanegol ar gyfer claddu rhywun nad oedd byw mewn dosbarth neu fwrdeistref.
  3. Fel arfer mae yna hefyd dâl ar wahân i gadw bedd yn lân a thaclus. Fel arfer fe’i telir yn flynyddol. Cyn i chi benderfynu pa fynwent i ddefnyddio, dylech wirio faint yw hyn.
  4. Weithiau bydd yna dâl ar wahân i ddefnyddio’r fynwent neu amlosgfa i gynnal gwasanaeth yr angladd. Dylech wirio i weld os yw hyn wedi ei gynnwys yn y ffioedd claddu neu amlosgi.

Gallai costau’r trydydd parti hefyd gynnwys ffioedd ar gyfer gwasanaethau penodol. Er enghraifft, ffioedd meddyg i ardystio’r farwolaeth, aelod o’r glerigiaeth i gynnal gwasanaeth yr angladd, neu weinyddwr i arwain gwasanaeth nad yw’n grefyddol.

Os ydych chi’n defnyddio trefnydd angladdau i drefnu angladd, weithiau mae’r costau trydydd parti wedi eu cynnwys yn y pecyn angladd. Bydd y rhan fwyaf o drefnwyr angladdau yn gofyn i chi dalu am y costau alldaliadau cyn yr angladd. Dylech wirio’r amcan bris a roddant cyn cytuno i’w defnyddio.

Costau dewisol

Mae yna nifer o eitemau a gwasanaethau y gallwch eu hychwanegu i angladd. Fodd bynnag, mae pob eitem yn costio arian. Po fwyaf y byddwch yn ychwanegu, y drutaf yn y byd yw’r angladd. Byddai’n hawdd iawn i chi ychwanegu £2,000 neu fwy i fil yr angladd.

Efallai yr hoffech ystyried yn ofalus a oes angen yr eitemau a gwasanaethau yn yr angladd. Os ydych chi’n teimlo bod eu hangen, dylech chwilio i weld a allwch eu cael am bris llai.

Eitem Cost gyfartalog*
Carreg fedd neu blac coffaol £801
Arlwyo £397
Limwsîn £235
Llogi lleoliad £192
Blodau £151
Ffi i ddychwelyd y lludw (dim ond ar gyfer amlosgiad uniongyrchol) £62
Hysbysiad angladd £62
Hysbysiad marwolaeth neu goflith £66
Taflenni trefn y gwasanaeth £72
Wrn O £30
Copïau o’r dystysgrif marwolaeth (bydd angen sawl copi ar gyfer profiant) O £4 y copi

Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth am gostau angladd ar y wefan Funeral Costs Help.

Sut i leihau cost angladd

Does dim angen teimlo dan bwysau i wario arian mawr neu fynd i ddyled, dim ond i ddangos eich serch a pharch. Gallwch gael angladd sy’n urddasol ac ystyrlon heb orfod gwario swm enfawr o arian.

Mae amlosgiad fel arfer yn mynd i gostio llai na chladdu. Fel y mae trefnu’r angladd eich hun yn hytrach na defnyddio trefnydd angladdau.

Ond mae ambell ffordd i leihau cost angladd ymhellach beth bynnag a ddewiswch:

  1. Cymharu prisiau
    Gall costau angladd amrywio gryn dipyn. Felly er y gall pethau fod yn anodd i chi, mae’n bwysig i gymharu prisiau. Gofynnwch am amcan bris gan un trefnwr angladdau, arlwywr neu werthwr blodau er mwyn cymharu prisiau. Yna gallwch ddewis un sy’n gweddu i’ch cyllideb.
  2. Holwch deulu a ffrindiau
    Er enghraifft, yn hytrach na thalu am arlwywr, gofynnwch i deulu neu ffrindiau i ddod â bwyd a diod i ddilyn yr angladd. Gallech hefyd ofyn iddynt eich helpu i chwilio am ddewisiadau rhatach.
  3. Casgliad elusennol a choffâd
    Gall prynu a chynnal carreg fedd neu blac coffa fod yn ddrud. Yn hytrach, gallwch greu coffâd ar-lein ble gall teulu a ffrindiau roi rhodd i elusen er cof am yr ymadawedig. Mae gwefannau fel JustGiving yn cynnig coffâd ar-lein elusennol penagored.
  4. Amser y dydd ar gyfer amlosgiad, a phwy fyddwch chi’n defnyddio
    Gall dewis amser rhatach, os yw ar gael, megis yn gynnar yn y bore neu yn ystod yr wythnos, hefyd leihau’r gost. Gallech hefyd ddewis amlosgfa sy’n cael ei redeg gan y cyngor, sydd fel arfer yn rhatach nag un preifat. Fodd bynnag, efallai y bydd y cyfleusterau a’r addurn ychydig yn syml, felly ewch i’w weld o flaen llaw.
  5. Math o arch
    Does dim byd yn y gyfraith i ddweud bod yn rhaid i chi ddefnyddio arch. Felly gallwch ddefnyddio amdo yn hytrach. A pheidiwch â theimlo dan bwysau i ddewis arch neu amdo drud os yw’ch cyllideb yn gyfyngedig. Weithiau gallwch gael dewis rhatach gan ddarparwyr eirch ac amodau ar-lein, fel The Coffin Company. Neu, cymrwch olwg ar restr Good Funeral Guide’s o gwmnïau a argymhellir.
  6. Claddu naturiol
    Mae claddu mewn mynwent draddodiadol yn gyffredinol yn ddrytach. Mae hyn yn fwy gwir fyth os nad oedd yr ymadawedig yn byw yn yr ardal, gan y codir ffioedd peidio preswylio weithiau. Efallai yr hoffech ystyried man claddu naturiol, fel coetir, yn lle mynwent. Yn aml maent yn rhatach na mynwent draddodiadol. I ddod o hyd i fan claddu naturiol, ewch i wefan y Natural Death Centre.

Am ragor o wybodaeth ar leihau cost angladd, ewch i wefannau Down to Earth a Natural Death Centreyn agor mewn ffenestr newydd.

Help i dalu am angladd

Os ydych chi’n poeni am gost angladd, neu’n meddwl y byddai’n anodd i chi dalu am angladd, darllenwch ein canllaw Help i dalu am angladd am gyngor.

*Ffynhonnell: Mae rhywfaint o’r data yn yr erthygl hon yn seiliedig ar adroddiad SunLife Cost of Dying 2016, ac Adroddiad y Royal London National Funeral Cost Index 2016.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?