Gair o gyngor ar gyfer dewis buddsoddiadau

Defnyddiwch yr awgrymiadau a chamau allweddol hyn i’ch helpu i ddod o hyd i fuddsoddiad sy’n gywir i chi.

1. Adolygu’ch anghenion a nodau

Mae’n wir werthfawr i gymryd yr amser i ystyried beth rydych ei eisiau mewn gwirionedd gan eich buddsoddiadau. Mae adnabod eich hunan, a gwybod eich anghenion a nodau a’ch chwant am risg yn lle da i ddechrau, felly dechreuwch drwy gwblhau ymarfer canfod ffeithiau ariannol.

2. Ystyriwch am ba hyd y gallwch gynilo

Meddyliwch am ba mor fuan y byddwch angen cael eich arian yn ôl. Mae cyfnodau amser yn amrywio ar gyfer gwahanol nodau a bydd yn effeithio ar y mathau o risg y gallwch eu hwynebu. Er enghraifft:

  • Os ydych yn cynilo ar gyfer blaendal ar dŷ ac yn gobeithio prynu ymhen cwpl o flynyddoedd, ni fydd buddsoddiadau’n addas gan fod eu gwerth yn mynd i fyny neu i lawr. Arhoswch gyda chyfrifon cynilo arian parod fel ISAs Arian Parod.
  • Os ydych yn cynilo ar gyfer eich pensiwn ymhen 25 mlynedd, gallwch anwybyddu cwympau tymor byr yng ngwerth eich buddsoddiadau a chanolbwyntio ar y tymor hir. Dros yr hirdymor, mae buddsoddiadau’n tueddu i roi cyfle gwell i chi na chyfrifon arian parod i orchfygu chwyddiant ac i gyrraedd eich nod pensiwn.

3. Llunio cynllun buddsoddi

Unwaith eich bod yn glir ynghylch eich anghenion a nodau – ac ar ôl asesu faint o risg y gallwch ei hwynebu – lluniwch gynllun buddsoddi. Bydd hwn yn eich helpu i adnabod y mathau o gynhyrchion a allai fod yn addas ichi.

Rheol dda i’w pharchu yw cychwyn gyda buddsoddiadau risg isel fel ISAs Arian Parod. Yna, ychwanegwch fuddsoddiadau risg canolig fel ymddiriedolaethau unedau os ydych yn fodlon derbyn perfformiad mwy anwadal. Dylech ystyried buddsoddiadau risg uchel unwaith y byddwch wedi cynilo buddsoddiadau risg isel a chanolig, ac nid cyn hynny. Hyd yn oed wedyn, dylech wneud hynny dim ond os ydych yn fodlon wynebu’r risg o golli’r arian a fuddsoddwyd gennych ynddynt.

4. Arallgyfeiriwch!

Mae’n rheol sylfaenol wrth fuddsoddi bod rhaid ichi dderbyn mwy o risg er mwyn gwella’ch siawns o gael elw gwell. Ond gallwch reoli a gwella’r cydbwysedd rhwng risg ac elw trwy ledaenu’ch arian ar draws mathau o fuddsoddiadau a sectorau gwahanol nad yw eu prisiau o angenrheidrwydd yn symud yn yr un cyfeiriad - yr enw ar hyn yw arallgyfeirio. Gall eich helpu i sefydlogi’ch enillion gan ddal i weld twf, a lleihau’r risg gyffredinol yn eich portffolio.

5. Penderfynwch pa mor weithredol rydych am fod

Os oes arnoch angen cymorth i ddeall cynnyrch ariannol, ceisiwch gyngor annibynnol cyn i chi brynu.

Gall buddsoddi gymryd cymaint neu cyn lleied o’ch amser ag yr hoffech:

  • Os ydych eisiau bod yn weithredol ac yn mwynhau gwneud penderfyniadau buddsoddi, gallech ystyried prynu cyfranddaliadau unigol - ond gwnewch yn siŵr eich bod yn deall y risgiau.
  • Os nad oes amser nag awydd gennych i graffu’r farchnad yn ymarferol – neu os oes gennych ond swm bach o arian i’w fuddsoddi – yna mae cronfeydd buddsoddi’n ddewis poblogaidd, fel ymddiriedolaethau uned, Cwmnïau Buddsoddi Penagored (OEICs). Gyda’r rhain, cyfunir eich arian ag arian llawer o fuddsoddwyr eraill ac fe’i defnyddir i brynu ystod eang o fuddsoddiadau.
  • Os ydych yn ansicr ynghylch y mathau o fuddsoddiad sydd eu hangen arnoch, neu pa gronfeydd buddsoddi i’w dewis, ceisiwch gyngor ariannol.

6. Gwiriwch y taliadau

Os ydych yn prynu buddsoddiadau, fel cyfranddaliadau unigol, yn uniongyrchol, bydd angen ichi ddefnyddio gwasanaeth stocbrocer a thalu taliadau delio. Os ydych yn penderfynu ar gronfeydd buddsoddi, mae taliadau, er enghraifft i dalu rheolwr y gronfa. Ac, os cewch gyngor ariannol, byddwch yn talu’r cynghorydd am hyn.

P’un ai os ydych yn ystyried broceriaid stoc, cronfeydd buddsoddi neu gynghorwyr, mae’r ffioedd yn amrywio o’r naill ddarparwr i’r llall. Gofynnwch i unrhyw ddarparwr i egluro eu holl daliadau fel y gwyddoch beth fyddwch yn ei dalu, cyn ymrwymo’ch arian. Er y gall taliadau uwch olygu safon uwch weithiau, bob tro gofynnwch ichi’ch hunan os yw’r taliad yn rhesymol ac os gallwch gael safon debyg a thalu llai rhywle arall.

7. Buddsoddiadau i’w hosgoi

Osgowch y cynnyrch risg uchel ar y tudalennau isod oni bai eich bod yn ddeall yn llawn eu risgiau penodol a rydych yn hapus i’w derbyn. Dylech ystyried buddsoddiadau risg uchel unwaith y byddwch wedi cynilo buddsoddiadau risg isel a chanolig, ac nid cyn hynny.

Fel arfer mae’n well i osgoi rhai buddsoddiadau’n gyfangwbl. Dysgwch pam isod.

8. Adolygwch yn gyfnodol – ond peidiwch a ‘gwylio stociau’

Mae ymchwil yn dangos bod buddsoddwyr sy’n gwylio eu buddsoddiadau o ddydd i ddydd yn tueddu i brynu a gwerthu’n rhy aml ac yn derbyn elw gwaelach na buddsoddwyr sy’n gadael eu harian i dyfu am y tymor hir.

Bydd adolygiadau rheolaidd - dyweder, unwaith y flwyddyn - yn sicrhau eich bod yn gallu olrhain sut mae’ch buddsoddiadau’n perfformio a’ch bod yn gallu addasu’ch cynilion fel bo angen i gyrraedd eich nod. Byddwch yn cael cyfriflenni cyson i’ch helpu i wneud hyn. Cewch wybod mwy isod.

Fodd bynnag, peidiwch â chael eich temtio i weithredu bob tro mae prisiau’n symud mewn cyfeiriad annisgwyl. Mae marchnadoedd yn codi a chwympo drwy’r amser ac, os ydych yn fuddsoddwr tymor hir, gallwch ddod drwy’r amrywiadau hyn.

Camau buddsoddi allweddol

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?