Gochelwch rhag cynhyrchion cynilo a buddsoddi gwenwynig

Os ydych yn ystyried buddsoddi, mae gennych sawl dewis. Mae rhai yn rhesymol ddiogel, mae rhai yn cynnwys lefelau cymedrol o risg a gall rhai fod yn wenwynig.

Cynhyrchion risg uchel

Awgrym da

Yn gyffredinol, os bydd yr adenillion a gaiff eu haddo yn anghredadwy, mae’n debygol na ddylech eu credu.

Nid oes unrhyw reswm pam na ddylid buddsoddi mewn cynhyrchion risg uchel os ydynt yn addas ar gyfer eich nodau ariannol a bod gennych chi elfen fuddsoddi fwy diogel eisoes mewn buddsoddiadau risg isel fel ISA Arian Parod. Edrychwn ar rai ohonynt yn yr erthygl hon, ac yn ystyried eraill yn ein canllaw cynhyrchion buddsoddi risg uchel. Ond os nad yw cynnyrch risg uchel yn addas ar gyfer eich amgylchiadau ac anghenion, yna gall olygu perygl mawr i chi. Mae hyn yn digwydd os yw cynnyrch yn:

  • llawer mwy o risg nag yr hyn a ddatganwyd i chi
  • cael ei werthu heb esboniad priodol o’r risgiau ac/neu
  • nid ydynt yn gymwys i gael iawndal os aiff pethau o chwith

Mae’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) yn rhybuddio am fuddsoddiadau arbennig o beryglus a gwenwynig ac yn mynnu bod cwmnïau’n ystyried eu cronfa o gwsmeriaid posibl cyn cynllunio’r fath gynhyrchion. Ni ddylai cynghorwyr ariannol gymeradwyo’r fath gynhyrchion os nad ydynt yn addas ichi ac rydym yn eich annog i beidio â phrynu’r cynhyrchion cymhleth neu beryglus hyn heb gael cyngor yn gyntaf.

Cynhyrchion strwythuredig

Gyda chynhyrchion strwythuredig, caiff eich arian ei fuddsoddi mewn contractau ariannol a gynlluniwyd i gynhyrchu elw yn gysylltiedig â pherfformiad y farchnad stoc. Bydd yr hyn a gewch yn dibynnu ar gyfres o reolau. Gallai fod yn rhywbeth fel:

“Os bydd mynegai’r FTSE 100 yn codi o leiaf 20% yn ystod y tair blynedd nesaf, byddwch yn cael elw o 30%. Os na, byddwch ond yn cael eich arian gwreiddiol yn ôl.”

Os ydych yn nerfus am fuddsoddi, efallai y byddwch yn meddwl ei fod yn fargen dda. Byddwch yn cael y budd o fuddsoddi yn y farchnad stoc (adenillion uwch o bosibl) ond heb gymaint o ansicrwydd, oherwydd byddwch yn gwybod yr union ganlyniadau posibl.

Ymddangos yn ddigon syml? Ddim o gwbl.

  • Fel arfer bydd cryn dipyn o brint mân yn y telerau, ac mae’n anodd iawn barnu pa mor debygol y gallwch wneud arian.
  • Mae rhai cynhyrchion strwythuredig yn cynnig cymal sy’n gwarantu y cewch swm penodol o arian yn ôl, ond nid felly bob cynnyrch – ond hyd yn oed os bydd eich cynnyrch chi yn gwneud hynny, mae’n bosibl y gwelwch fod y banc sy’n cefnogi’r cynllun yn ansefydlog, neu os aiff rhywbeth o chwith, na fydd gennych unrhyw ddiogelwch.
  • Mae llawer o bryder bod cynhyrchion strwythuredig wedi cael eu camwerthu yn y gorffennol, am fod cynghorwyr ariannol yn cael lefel uchel o gomisiwn am eu gwerthu.

Cynlluniau buddsoddi cyfunol heb eu rheoleiddio

Efallai y byddwch wedi clywed sôn am fuddsoddi mewn cronfeydd. Mewn cronfa, caiff eich arian ei gyfuno gydag arian llawer o bobl eraill a’i fuddsoddi gan reolwr cronfa arbenigol.

Caiff y rhan fwyaf o gronfeydd eu rheoleiddio gan yr FSA, sy’n rhoi rhyw fath o ddiogelwch i chi os aiff pethau o chwith – ond gyda rhai cronfeydd, y cyfeirir atynt fel cynlluniau buddsoddi cyfunol heb eu rheoleiddio (UCIS), ni fydd y diogelwch hynny ar gael i chi.

Gall cynlluniau buddsoddi cyfunol heb eu rheoleiddio olygu pethau fel cronfeydd ymddiogelu neu fathau mwy anarferol o fuddsoddi, fel coedwigaeth, cynhyrchu ffilmiau ac eiddo tramor.

  • Fel arfer byddant yn honni y gallant gynnig elw uchel, a dylai hynny bob amser weithredu fel rhybudd. Bydd elw uchel bob amser yn cynnwys risg uchel.
  • Sgamiau syml yw rhai o’r cynlluniau hyn. Mae rhai yn ddilys, ond yn aml maent yn addo gormod ac nid ydynt yn cyflawni digon, neu maent yn cael eu gwerthu’n anghyfreithlon.
  • Gan na chânt eu rheoleiddio, ni allwch gwyno i’r FCA na Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol, os byddwch o’r farn bod cynnyrch wedi’i gamwerthu i chi neu eich bod wedi cael eich twyllo gan sgam.

Dywed yr FCA:

“Rydym wedi gweld tystiolaeth bod UCIS yn cael eu gwerthu i aelodau cyffredin o’r cyhoedd, gyda rhai cwsmeriaid yn cael eu cynghori i fuddsoddi eu pensiwn buddsoddi personol (SIPP) mewn UCIS. Nid argymhellir hyn ar gyfer y mwyfarif o bobl gan fod UCIS, o ran eu natur, yn gynhyrchion peryglus. Rydym wedi dod o hyd i dystiolaeth bod rhai cyfleoedd buddsoddi cymhleth yn cael eu hyrwyddo a’u gwerthu’n anghyfreithlon i aelodau o’r cyhoedd.”

Cynhyrchion cyfnewid wedi’u masnachu

Mae cynhyrchion cyfnewid wedi’u masnachu (ETPs) yn gynhyrchion y mae eu gwerth yn codi ac yn gostwng yn ôl gwerth mynegai (grŵp o gwmnïau a ddefnyddir i fesur twf marchnad) neu fesur arall, fel pris olew neu aur.

Mae ETPs wedi’u masnachu yn adnabyddus ac yn syml ond mae rhai yn llawer mwy cymhleth ac nid ydynt i gyd yn cynnig yr un lefel o amddiffyn ichi os bydd pethau’n mynd o chwith.

Cyfeirir at ETPs sydd ar ffurf cronfeydd buddsoddi fel cronfeydd cyfnewid wedi’u masnachu (ETFs) a chânt eu rheoleiddio. Mae llawer yn gorfforol ddal y cyfranddaliadau neu fuddsoddiadau eraill maent yn bwriadu eu tracio ac felly maent yn eithaf syml ac yn debyg i fathau eraill o fuddsoddiadau y gallech eu hystyried.

Fodd bynnag, mae rhai ETFs yn gymhleth a mwy peryglus, er enghraifft, tracio mynegai mewn ffyrdd artiffisial (y cyfeirir ato fel strategaeth fuddsoddi synthetig) neu dracio ased anarferol, y gallai fod yn anodd i’w ddiffinio a’i fesur.

Mae mathau eraill o ETP nas sefydlir fel cronfeydd. Gallent fod yn fondiau neu gallent fod â strwythurau mwy cymhleth. Nis rheoleiddir gan yr FCA, felly efallai na fydd gennych ond ychydig o amddiffyn neu ddim amddiffyn o gwbl. Maent yn cynnwys nwyddau cyfnewid wedi’u masnachu (ETCs) a nodion cyfnewid wedi’u masnachu (ETNs), ac nid ydynt yn addas ar gyfer y mwyafrif o bobl.

Dywed yr FCA:

“Efallai na fydd cynhyrchion cyfnewid wedi’u masnachu yn addas i bob buddsoddwr. Mae risgiau eraill yn gysylltiedig â hwy sy’n cynnwys stocfenthyca, gwarant gyfochrog a masnachu ETP. Dylech ofyn a yw eich ETP yn cael ei amlygu i’r risgiau hyn.”

Buddsoddiadau polisi bywyd wedi’u masnachu (bondiau marwolaeth)

Gelwir cynhyrchion bywyd wedi’u masnachu yn ‘fondiau marwolaeth’ gan eu bod yn buddsoddi mewn polisïau aswiriant bywyd dinasyddion yr Unol Daleithiau, fel arfer. Mae bond marwolaeth yn dal yr hawliau i’r alldaliadau o bolisïau yswiriant pan fydd deiliad y polisi yn marw - felly po gynharaf y bydd y bobl yn marw, po orau fydd perfformiad eich buddsoddiad.

  • Gall bondiau marwolaeth fod yn seiliedig ar strategaethau diffygiol. Mae’r strategaeth y mae bond marwolaeth yn ei dilyn yn seiliedig ar gyfrifiadau o ran pa hyd y bydd pobl yn byw - sy’n anodd iawn i’w amcangyfrif, oherwydd datblygiadau meddygol.
  • Yn aml caiff bondiau marwolaeth eu camwerthu – cewch eich temtio gan adenillion uchel na fyddant o bosibl yn cael eu gwireddu, ac efallai na chewch eich hysbysu am y risgiau.
  • Mae llawer o fondiau marwolaeth yn methu’n llwyr, felly gallech golli eich arian i gyd.
  • Gyda llawer ohonynt, ni fyddwch wedi’ch diogelu gan yr FCA na Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol os aiff rhywbeth o chwith.

Dywed yr FCA:

“Rydym yn poeni y gallai’r farchnad hon dyfu gan achosi colledion pellach i gwsmeriaid yn y dyfodol. Mae buddsoddiadau polisi bywyd wedi’u masnachu (TLPIs) neu ‘fondiau marwolaeth’ yn gynhyrchion cymhleth nad ydynt yn gyffredinol addas ar gyfer y farchnad fanwerthu dorfol.”