Gwasanaethau gofal i’ch helpu i aros yn eich cartref eich hun

Mae’r rhan fwyaf ohonom am fyw’n annibynnol yn ein cartrefi ein hunain cyhyd â phosibl. Wrth lwc, hyd yn oed os ydych yn gwella o salwch neu gwymp, neu os oes angen cymorth arnoch gyda’ch gofal hirdymor, mae amrywiaeth o wasanaethau cymorth ar gael i’ch helpu i wneud hynny.

Beth yw gofal cartref?

Awgrym da

Nid yw gofal cartref at ddant pawb. Ond mae ymweliadau rheolaidd gan ofalwyr ac ambell addasiad i’r cartref yn gallu’ch helpu i gadw’ch cysuron cartref a’ch annibyniaeth.

Mae gofal cartref yn disgrifio’r gwasanaethau gofal sy’n galluogi pobl i fyw yn eu cartrefi eu hunain, a ddarperir gan amlaf gan weithwyr gofal neu nyrsys. Gall gofal cartref gynnwys popeth o help i lanhau’r tŷ unwaith yr wythnos, i ymweliadau sawl gwaith y diwrnod i helpu gydag ymolchi, gwisgo a thasgau gofal personol eraill.

Mae cael gofal yn y cartref yn ddewis mwyfwy cyffredin yn lle aros yn yr ysbyty neu symud i gartref gofal.

Nid yn unig rydych yn osgoi unrhyw aflonyddwch ac yn aros mewn man cyfarwydd, ond hefyd gall fod yn ddewis mwy darbodus na gofal preswyl.

Pa wasanaethau gofal cartref sydd ar gael?

Bydd y gwasanaethau a gynigir ichi’n seiliedig ar asesiad a gynhelir gan adran gwasanaethau cymdeithasol eich cyngor lleol (neu’ch Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon).

‘Pecyn gofal’ yw’r enw arno a bydd yn cael ei ysgrifennu fel rhan o’ch cynllun gofal personol.

Gall gwasanaethau gynnwys help gyda:

  • Codi o’r gwely yn y bore, ymolchi a gwisgo
  • Defnyddio’r toiled ac offer ymataliaeth
  • Paratoi prydau bwyd a diod
  • Help gyda bwyta ac yfed
  • Nôl presgripsiynau
  • Rhoi meddyginiaeth ar bresgripsiwn neu anogaeth i’w gymryd
  • Tasgau yn ymwneud ag iechyd, yn unol â’r hyn a gytunwyd â meddygon neu nyrsys cymunedol
  • Gofal nyrsio gan nyrs gofrestredig
  • Siopa
  • Nôl pensiynau
  • Help gydag arian, rheoli a thalu biliau
  • Mynd allan o’r tŷ a chyfarfod ffrindiau
  • Goruchwyliaeth a chwmni
  • Setlo am y noson a mynd i’r gwely

Talu am ofal cartref yn eich cartref eich hun

Awgrym da

Os nad oes angen mwy nag ychydig oriau o help y dydd a bod modd addasu’ch cartref i’ch anghenion, efallai mai gofal cartref fydd yr ateb mwyaf ymarferol a chost effeithiol.

Bydd y swm fydd rhaid i chi ei dalu yn dibynnu ar:

  • eich iechyd a mudoledd
  • pa lefel o gymorth a chefnogaeth ydych chi angen
  • gwerth eich asedau

Efallai bydd eich awdurdod lleol yn talu rhywfaint neu’r cyfan o’r costau, ond efallai hefyd y bydd yn rhaid ichi dalu am yr holl wasanaethau eich hun.

Cofiwch eich bod yn hawlio’r holl fudd-daliadau y mae gennych hawl iddynt – Lwfans Gweini a Lwfans Byw i’r Anabl (neu Daliad Annibyniaeth Personol) yw’r rhai mwyaf cyffredin.

Sut i drefnu gofal hirdymor gartref

Gwnewch gais am gymorth gan eich cyngor lleol, fel arfer yr adran gwasanaethau cymdeithasol (neu’r Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol leol yng Ngogledd Iwerddon).

Cyn y gallant eich helpu, rhaid iddynt gynnal asesiado’ch anghenion gofal.

Hyd yn oed os byddwch yn trefnu’r gofal ac yn talu amdano eich hun, mae’n syniad da cael asesiad priodol i’ch helpu i ddeall a phenderfynu pa fath o ofal a chymorth sydd eu hangen arnoch, a beth sydd ar gael.

Ar ôl yr asesiad anghenion gofal, fe gewch asesiad ariannol hefyd i bennu a oes angen ichi dalu am eich gofal eich hun, neu a fydd eich cyngor lleol yn cyfrannu.

Os yw’ch cyngor lleol (neu’ch Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon) yn cytuno i ariannu rhywfaint neu’r cyfan o’ch gwasanaethau gofal, byddwch yn cael dewis rhwng:

● Y cyngor yn darparu’r gwasanaethau’n uniongyrchol ichi

● Cael taliadau uniongyrchol gan y cyngor, a threfnu’ch gwasanaethau cymorth a gofal eich hun a thalu amdanynt eich hun

Darllenwch ein canllaw: Taliadau uniongyrchol - trefnu a thalu am eich gofal eich hun

Darllenwch ein canllaw: Cyflogi rhywun i roi cymorth gyda’ch gofal

Cyllido’ch gofal eich hun gartref – pethau eraill i’w hystyried

Mae nifer o ddewisiadau os oes rhaid ichi dalu am eich gofal cartref eich hun, gan gynnwys:

● Blwydd-dal anghenion brys

● Symud i gartref llai o faint - fel byngalo er enghraifft

● Cynllun rhyddhau ecwiti priodol (os ydych yn berchennog cartref)

● Polisïau yswiriant y gallech chi neu’ch priod fod wedi’u prynu amser maith yn ôl

I gael gwybod rhagor, darllenwch ein herthygl ‘Hunangyllido’ch gofal hirdymor’.

Rhagor o wybodaeth am ofal cartref

Gofal cartref, addasiadau ac offer yng Ngogledd Iwerddon

Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, mae gan wefan nidrect ran ddefnyddiol ar sut i wneud eich cartref yn haws i fyw ynddo.

Darllenwch am eich cartref, addasiadau ac offeropens in new window ar wefan nidirect.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?