Gwybodaeth allweddol a chyfnodau ailfeddwl

Ydych chi’n ystyried buddsoddi? Mae rhai penderfyniadau mawr i’w gwneud - ond, fel defnyddiwr, mae gennych eich hawliau. Mae’n rhaid i gwmni sy’n gwerthu ISAs, cronfeydd buddsoddi, polisïau bywyd a phensiwn a chynhyrchion buddsoddi a chynilo eraill roi ffeithiau allweddol neu ddogfen gwybodaeth i fuddsoddwyr i chi a chyfle i chi newid eich meddwl.

Gwybodaeth am eich cynnyrch

Pan fydd cwmni yn gwerthu neu’n argymell cynnyrch buddsoddi, fel cronfa, pensiwn neu bolisi yswiriant bywyd, neu gynhyrchion cynilo penodol fel ISAs Arian Parod, mae angen iddynt roi gwybodaeth i chi mewn modd sy’n glir a hawdd ei ddeall.

Gwneir hyn drwy ddogfen ffeithiau allweddol – a elwir yn aml yn ddogfen nodweddion allweddol neu’n ddogfen gwybodaeth allweddol i fuddsoddwyr. Trosolwg o’r cynnyrch ydyw a dylai fod yn hawdd ei ddeall.

Sicrhewch fod gennych y wybodaeth hon bob amser a’ch bod wedi bwrw golwg drosti cyn i chi benderfynu buddsoddi.

Beth sydd mewn dogfen ffeithiau allweddol?

Nid telerau ac amodau llawn y buddsoddiad yw dogfen ffeithiau allweddol. Yn hytrach, dylai dogfennau gwybodaeth roi’r wybodaeth sydd ei hangen arnoch i wneud penderfyniad hyddysg – gall fod angen i chi gyfeirio hefyd at y telerau ac amodau llawn.

Ar gyfer cynnyrch buddsoddi maent yn cwmpasu pethau fel:

  • sut mae’r cynnyrch yn gweithio
  • y risgiau a’r manteision posibl
  • beth rydych yn ymrwymo iddo

Gall dogfen ar wahân a elwir yn nodweddion allweddol enghreifftiol gael ei darparu hefyd a fydd yn dangos:

  • Sut allai’r cynnyrch berfformio (gan gymryd rhai ystyriaethau’n ganiataol) er yn annhebygol o ddangos sut allai’r cynnyrch hefyd golli’i werth.
  • Gwybodaeth ar rai o’r ffioedd y byddwch yn eu talu, yn cynnwys cost unrhyw gomisiynau a sut allai’r rhain effeithio ar yr arian a gewch yn ôl. Nodwch y gallai rhai ffioedd fel costau trafodion gael eu hepgor felly ni fydd hyn yn rhoi rhestr gyflawn o’r ffioedd a godir.

Mae angen i’r cwmni ddweud wrthych am y canlynol:

  • eich hawl i ganslo’r cynnyrch, ac a oes unrhyw ffioedd ar gyfer gwneud hynny
  • y broses os hoffech wneud cwyn
  • iawndal a allai fod ar gael o’r Cynllun Iawndal Gwasanaethau Ariannol os na all y cwmni gyflawni ei rwymedigaethau o ran y cynnyrch (os yw’n gymwys)

Defnyddio gwybodaeth allweddol

Dylech ddefnyddio dogfennau gwybodaeth allweddol i’ch helpu i gymharu gwahanol gynhyrchion, a’ch helpu i roi sicrwydd i chi’ch hun beth rydych yn ymrwymo iddo pan fyddwch yn penderfynu buddsoddi.

Dylech bob amser:

  • sicrhau eich bod yn gwybod a ydych yn delio â chwmni sydd wedi’i awdurdodi gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol, ac a oes gennych yr hawl i gyflwyno unrhyw gŵyn i Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol
  • cadarnhau’r ffioedd cysylltiedig
  • cadw copi o’r dogfennau gwybodaeth allweddol

Cyfle i ailystyried

Ni waeth pa mor ofalus y byddwch yn gwneud eich gwaith ymchwil, mae bob amser yn bosibl gwneud camgymeriad a dewis buddsoddiad nad ydych yn gwbl fodlon ag ef - yn enwedig os bydd cyffro buddsoddi yn mynd yn drech na chi.

Unwaith y byddwch wedi cael cyfle i feddwl, efallai y byddwch yn gweld pethau’n wahanol, felly mae’n rhaid i gwmnïau ariannol roi cyfle i chi ailystyried.

Beth yw cyfnod ailystyried?

Rhaid i gyfnodau i ail-feddwl bara am 14 neu 30 diwrnod calendr o leiaf, gan ddibynnu ar y cynnyrch. Efallai y bydd cwmnïau yn cynnig cyfnodau i ail-feddwl hirach, er rhaid iddynt ddatgan unrhyw amodau ychwanegol perthnasol.

Fel arfer, ni fydd raid i chi dalu cosb am ganslo, ond efallai y bydd raid i chi wneud hynny gyda rhai cynnyrch, fel polisïau neu gronfeydd yswiriant bywyd, a dylid egluro hynny wrth iddynt egluro’ch hawl i ganslo.

Mae’n bosibl y bydd yn rhaid i chi dalu hefyd am unrhyw gostau y bydd y cwmni wedi mynd iddynt. Er enghraifft, os gwnaeth eich buddsoddiad golli arian yn ystod yr ychydig ddiwrnodau cyn i chi ganslo, efallai na chewch y swm llawn y gwnaethoch ei fuddsoddi yn ôl.

Dylech bob amser ddarllen y ddogfen ffeithiau allweddol – dylai nodi’r rheolau.

Sut i ddefnyddio eich cyfnod ailfeddwl

Rhaid i gyfnodau i ail-feddwl bara am 14 neu 30 diwrnod o leiaf, er gall cwmnïau gynnig cyfnodau hirach. Yn ystod y cyfnod hwnnw, bydd gennych yr hawl i newid eich meddwl am y buddsoddiad. Peidiwch fyth â bod ofn arddel yr hawl hon. Nid oes raid i chi roi’r rheswm i’r cwmni am newid eich meddwl.

Dylech ddefnyddio eich cyfnod ailfeddwl fel cyfle ychwanegol i sicrhau eich bod yn gyfforddus â’ch dewis. Os ydych yn ailfeddwl, peidiwch ag oedi. Mae’n bosibl mai dim ond pythefnos o gyfnod ailfeddwl a roddir a gall y cyfnod hwn hedfan.

Cysylltwch â’r darparwr ar unwaith. Bydd y ddogfen ffeithiau allweddol yn nodi sut i arddel eich hawl i ganslo (fel arfer bydd yn rhaid i chi ganslo’n ysgrifenedig). Mae’n bwysig cadw cofnod o ba bryd yr anfonwch eich hysbysiad gan ei fod yn ddilys cyn belled y caiff ei anfon cyn i’r cyfnod canslo ddod i ben.

Ond byddwch yn ymwybodol na fyddwch o bosibl yn cael swm llawn eich buddsoddiad yn ôl – darllenwch delerau ac amodau eich cynnyrch.

Peidiwch â bod ofn canslo. Dyma eich hawl fel defnyddiwr.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?