Gwystlwyr – sut maen nhw’n gweithio

Pan fyddwch yn mynd at wystlwr bydd gennych ddau ddewis – naill ai gadael rhywbeth gwerthfawr fel gwarant ar gyfer cael benthyciad, er enghraifft ased fel darn o emwaith neu hen beth gwerthfawr, neu werthu’r eitem i’r gwystlwr. Mae’r erthygl hon yn esbonio’r opsiwn cyntaf. Mae gwystlwyr yn gallu rhoi benthyg arian yn sydyn ond yn codi cyfraddau llog uwch na banciau’r stryd fawr.

## Beth yw gwystlwyr?

  • Rydych yn rhoi’r eitem (sef y gwystl) i’r gwystlwr a bydd yn ei brisio i chi.
  • Dylai’r gwystlwr roi ‘Dogfen Wybodaeth cyn Llofnodi Contract’ ichi a fydd yn nodi telerau’r cytundeb credyd cyn cwblhau’r trafodyn.
  • Byddwch yn llofnodi’r cytundeb credyd ac mi gewch gyfnod o amser ar gyfer ad-dalu’r benthyciad. Yr uchafswm yw saith mis, ond gall fod yn llai, megis 30-90 diwrnod, er enghraifft.
  • Bydd y gwystlwr yn rhoi derbynneb ichi am yr eitem y bydd yn rhaid ichi ei chadw i brofi mai chi biau’r eitem.
  • Pan fyddwch wedi talu’r arian yn ôl byddwch yn cael yr eitem yn ôl. Ond, os na fyddwch yn talu’r benthyciad yn ôl ar ôl y cyfnod y cytunwyd arno, gall y gwystlwr werthu’r eitem er mwyn cael ei arian yn ôl.
  • Mae modd ymestyn y benthyciad, unwaith y byddwch wedi ad-dalu’r llog sydd wedi cronni.
  • Ceir cyfnod o 14 diwrnod ar gyfer ailystyried a newid eich meddwl. O fewn y cyfnod hwn mae gennych hawl i dynnu’n ôl o’r cytundeb.

Os ydych chi eisiau defnyddio gwystlwr, dewiswch un sy’n aelod o Gymdeithas Genedlaethol y Gwystlwyr, sydd â chod ymddygiad ar gyfer aelodau.

## Sut mae gwystlwyr yn gweithio? - Faint fyddwch yn ei dalu, a sut

Gallwch ddisgwyl talu cyfradd llog uwch i wystlwr na’r cyfraddau a godir ar fenthyciadau gan fanciau’r stryd fawr, ond fel arfer bydd yn llawer llai na’r llog a godir gan ddarparwr diwrnod cyflog.

Efallai y dyfynnir cyfradd fisol neu ddyddiol i chi, er y bydd y gwystlwr hefyd yn gorfod dangos y gyfradd llog fisol a’r APR (cyfradd ganrannol flynyddol y tâl). Chwiliwch am y cyfraddau mwyaf cystadleuol.

Fel arfer bydd angen i chi ad-dalu’r benthyciad mewn un taliad, yn hytrach na rhandaliadau.

Os bydd angen mwy o amser arnoch chi i dalu’n ôl, gall y gwystlwr gytuno i ymestyn y cyfnod a llunio cytundeb credyd newydd, er y gall wrthod. Fel arfer byddai’n disgwyl i chi dalu o leiaf y llog sy’n ddyledus gennych yn ôl.

## Beth y gallwch chi ei wystlo

Gallwch wystlo unrhyw beth gwerthfawr y gellir ei ailwerthu. Gemwaith yw’r eitem fwyaf poblogaidd ond mae pobl wedi gwystlo unrhyw beth o fagiau llaw drudfawr i geir egsotig neu hen.

Gwystlwyr – y manteision

  • Os nad oes gennych statws credyd da, gallai fod yn haws benthyg gan wystlwr na darparwr arall, ac efallai y bydd llai o wiriadau credyd.
  • Mae’n sydyn – fel arfer mi gewch eich arian ar y diwrnod.
  • Dylai gwystlwr adael ichi gael eich nwyddau’n ôl unrhyw bryd a dim ond codi llog am y cyfnod yr ydych wedi cael benthyg yr arian.
  • Os yw’r eitem yn cael ei gwerthu, a bod yna ddiffyg, fel arfer ni fydd y gwystlwr yn dod i ofyn i chi amdano (ond gwiriwch y bydd hynny’n wir).

Gwystlwyr – yr anfanteision

  • Gall defnyddio gwystlwr fod yn ffordd gymharol ddrud o fenthyca.
  • Fel arfer dim ond canran o werth yr eitem y byddwch yn cael ei benthyca. Er enghraifft, os oes gennych chi emwaith sy’n werth £200, efallai mai dim ond benthyciad o £100 y byddwch yn ei gael.

## Beth i’w wneud os na allwch eu talu yn ôl

Os na fyddwch yn gallu ad-dalu’r benthyciad erbyn y dyddiad a ddim am weld eich eitem yn cael ei gwerthu gallwch ofyn i’r gwystlwr a yw’n fodlon ymestyn y terfyn amser, ond does dim rhaid iddo gytuno.

Os byddwch wedi cael benthyg hyd at £75 a ddim yn gallu talu’r benthyciad yn ôl, bydd perchnogaeth o’r eitem yn cael ei basio’n awtomatig i’r gwystlwr. Os benthycoch fwy na £75, gall y gwystlwr ei werthu a chadw’r elw – ond rhaid iddynt gael y gwerth gorau ar gyfer yr eitem, ac os oes unrhyw beth dros ben (wedi talu’r ddyled a didynnu’r costau megis costau arwerthiant), rhaid iddynt ddychwelyd hyn i chi.

Os byddwch wedi cael benthyg dros £100, rhaid i’r gwystlwr ddweud wrthych chi ymlaen llaw ei fod am ei gwerthu. Mae hyn yn rhoi cyfle ichi dalu a chael eich nwyddau’n ôl.

## Beth sy’n digwydd os byddwch yn colli’ch derbynneb?

Os benthycoch chi hyd at £75 gallwch ofyn i’r gwystlwr am ‘ffurflen safonol’ y byddwch yn ei llofnodi i ddweud mai chi yw perchennog yr eiddo.

Os benthycoch chi dros £75 bydd angen i chi lofnodi datganiad statudol. Gallai hyn olygu mynd at ynad neu Gomisiynydd Llwon, neu Ustus Heddwch os ydych chi’n byw yn yr Alban. Cewch fynd at gyfreithiwr hefyd, ond mae’n debyg y bydd yn codi ffi am wneud hyn.

## Beth sy’n digwydd os nad ydych yn ad-dalu’r ddyled

Gwnewch yn siŵr eich bod yn gwybod gwerth yr eitem cyn ei gwystlo. Wedyn bydd gennych chi dystiolaeth os ydych yn teimlo bod y gwystlwr wedi’i gwerthu am lai na’i gwerth.

Yn gyntaf cwynwch wrth y gwystlwr mewn llythyr. Cewch ddefnyddio tystiolaeth megis erthyglau o bapur newydd neu ddyfynbrisiau ysgrifenedig i ategu’ch hawliad.

Os na fydd y gwystlwr yn ymateb neu os na lwyddwch i ddatrys y broblem cyn pen wyth wythnos, gallwch fynd â’ch cwyn i Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol (FOS).

Cewch fynd â gwystlwr i’r Llys Hawliadau Bach. Ond bydd ffioedd i’w talu ac mae perygl na fydd y setliad a gewch yn eich bodloni.

Ewch i wefan Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol

Opsiynau eraill heblaw gwystlwyr

Mae benthyca gan wystlwr yn ddrud a gall gostio mwy nag arian ichi. Cofiwch ystyried opsiynau eraill.

Benthyciadau Cyllidebu gan y Gronfa Gymdeithasol

Benthyca gan Undeb Credyd

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?