Cynlluniau i’ch helpu i brynu cartref newydd yn yr Alban

Darllenwch ein canllaw ar gynlluniau i brynu cartref yn yr Alban yn cynnwys Cymorth i Brynu a Rhan-berchnogaeth, a chanfod a allwch chi brynu eich cartref eich hun drwy un o’r cynlluniau hyn.

Cymorth i brynu

Mae Cymorth i Brynu (yr Alban) yn cynnwys dau gynllun. Y Cynllun Adeiladu Newydd Fforddiadwy ar gael i adeiladwyr cartrefi mwy a’r Cynllun Adeiladu Newydd Datblygwyr Llai i adeiladwyr cartrefi llai ac mae ar gael trwy adeiladwyr sy’n cymryd rhan.

5 Chwefror 2021, nid yw’r cynllun Cymorth i Brynu (yr Alban) yn derbyn ceisiadau i’r Cynllun Adeiladu Newydd Fforddiadwy: Cymorth i Brynu (yr Alban) mwyach. Byddant yn parhau i dderbyn ceisiadau i’r cynllun Datblygwr Llai: Cymorth i Brynu (yr Alban).

Os oes gennych chi gais ar hyn o bryd o dan y cynllun Adeiladu Newydd Fforddiadwy, bydd hwn yn dal i gael ei brosesu. Os oes gennych chi unrhyw gwestiynau ynglŷn a pha gynllun mae’ch cais presennol yn rhan ohono, bydd angen i chi gysylltu â’ch asiant gweinyddol.

Mae Cymorth i Brynu (yr Alban) yn gynllun ecwiti ar y cyd wedi’i anelu at helpu prynwyr tro cyntaf yn ogystal â rhai sy’n symud o’u cartrefi i brynu eu tŷ wedi’i adeiladu o’r newydd.

Bydd yr asiantiaid sy’n gweinyddu’r cynlluniau yn nodi ym mha gynllun y bydd eich cais yn cael ei brosesu.

Mae’r rheolau sy’n cwmpasu’r ddau gynllun yn union yr un fath:

  • Mae’n rhaid fod gennych chi flaendal o 5% o leiaf.
  • Mae’n rhaid i’ch blaendal a morgais gwmpasu isafswm cyfunol o 85% o’r pris prynu.
  • Bydd Llywodraeth yr Alban o ganlyniad yn cymryd cyfran o hyd at 15% o’r pris prynu gan gadw gwarant dros y gyfran hon hyd y byddwch chi’n berchen ar eich cartref yn gyfan gwbl.
  • Mae’n rhaid i’r morgais fod yn forgais ad-dalu o 25% o leiaf. Nid yw hyn yn gallu bod yn forgais cyntaf llog yn unig.

Mae manylion am sut i wneud cais am y cynllun adeiladu newydd fforddiadwy: Cymorth i Brynu (yr Alban) ar wefan Llywodraeth yr Alban.

Cymorth i Brynu yr Alban

Cynllun Cymorth i Brynu: popeth y mae angen i chi wybod

Mae dau gynllun rhannu ecwiti arall yn yr Alban, a gafodd eu creu ar gyfer prynwyr tro cyntaf yn unig, dan y rhaglen LIFT yno (Menter Cost isel i Brynwyr Tro Cyntaf).

##
Ecwiti Cyflenwad Newydd Ar y Cyd (NSEE)

Os ydych chi’n dymuno prynu cartref wedi’i adeiladu o’r newydd gan gymdeithas dai neu gyngor lleol ond nad ydych chi’n gallu fforddio’r gost gyfan, gallech chi gael cymorth trwy’r cynllun Rhannu Ecwiti Cyflenwad Newydd (NSSE).

Mae’r cynllun NSSE ar gael ledled yr Alban. Mae’n agored i brynwyr tro cyntaf a’r grwpiau mynediad blaenoriaeth hyn:

  • pobl 60 oed a throsodd
  • rhentwyr cymdeithasol (pobl sy’n rhentu o’r cyngor neu gymdeithas dai)
  • pobl anabl
  • aelodau’r lluoedd arfog
  • cyn-wasanaethwyr sydd wedi gadael y lluoedd arfog o fewn y ddwy flynedd ddiwethaf
  • gweddwon, gwŷr gweddw a phartneriaid eraill personél y lluoedd am hyd at ddwy flynedd ar ôl i’w partner golli ei fywyd/ei bywyd tra’n gwasanaethu.

Mae’r cynllun NSSE hefyd ar gael i bobl sydd wedi bod yn berchen ar gartref o’r blaen ac sydd wedi profi newid arwyddocaol mewn amgylchiadau – er enghraifft, tor-priodas.

Trwy’r cynllun NSSE byddwch chi’n gallu prynu cartref wedi’i adeiladu o’r newydd heb orfod cyllido’i gost gyfan, a byddwch yn derbyn cymorth gan Lywodraeth yr Alban.

Byddwch chi’n talu am y gyfran fwyaf – fel arfer rhwng 60% ac 80% o gost y cartref – a bydd Llywodraeth yr Alban yn cadw’r gyfran sy’n weddill o dan ‘gytundeb rhannu ecwiti’, y bydd yn mynd i mewn iddo gyda chi.

Mae’n golygu hefyd os byddwch chi byth yn dewis gwerthu’r cartref, bydd Llywodraeth yr Alban yn cael cyfran o’r arian.

Faint allwch chi fforddio ei fenthyca?

Cyfrifiannell fforddiadwyedd

Pan werthwch byddwch yn ad-dalu’ch darparwr morgais a Llywodraeth yr Alban. Dyma enghraifft o’r cynllun ar gyfer rhywun sy’n prynu 60% o’r eiddo:

Cost yr eiddo £100,000 % o’r gost
Cyfran Llywodraeth yr Alban £40,000 40%
Eich cyfran £60,000 60%
Pris gwerthu’r eiddo £120,000  
Cyfran Llywodraeth yr Alban £48,000 40%
Eich cyfran £72,000 60%*

Gan fod y cynllun NSSE wedi’i anelu at aelwydydd ag incymau isel i ganolig, bydd y cyngor lleol neu landlord cymdeithasol yn eich ardal yn asesu’ch cais i weld os ydych chi’n gymwys.

Bydd angen i chi allu dangos nad ydych chi’n gallu prynu catref wedi’i adeiladu o’r newydd sy’n gweddu i’ch anghenion heb gael cymorth gan y cynllun NSSE.

Gwiriwch y daflen NSSE am ragor o wybodaeth cyn gwirio lleoliadau prosiectau Rhannu Ecwiti Cyflenwad Newydd sydd ar gael ar hyn o bryd.

Dylech chi gysylltu â’r landlord cymdeithasol cofrestredig neu gyngor lleol perthnasol a byddant yn rhoi rhagor o wybodaeth i chi ar y cynllun ac yn dweud wrthych sut i anfon cais atynt.

## Cynllun Rhannu Ecwiti Marchnad Agored

Mae’r Cynllun Rhannu Ecwiti Marchnad Agored yn helpu prynwyr tro cyntaf ar incymau isel i ganolig i brynu cartref ar y farchnad agored (o fewn trothwy pris penodol), lle mae hyn yn synhwyrol a chynaliadwy iddynt wneud hynny.

Er bod y cynllun yn agored ar hyn o bryd i helpu pob prynwr tro cyntaf, mae’n agored hefyd i ymgeiswyr grŵp blaenoriaeth sy’n cynnwys rhentwyr cymdeithasol (mewn geiriau eraill, pobl sy’n rhentu eiddo gan naill ai awdurdod lleol neu gymdeithas adeiladu), pobl anabl, pobl 60 oed a throsodd, aelodau’r lluoedd arfog, cyn-wasanaethwyr sydd wedi gadael y lluoedd arfog o fewn y ddwy flynedd ddiwethaf, a gweddwon, gwŷr gweddw a phartneriaid eraill personél y lluoedd am hyd at ddwy flynedd ar ôl i’w partner gael ei ladd/ei lladd tra’n gwasanaethu yn y lluoedd arfog.

O dan y cynllun bydd gofyn i chi gyfrannu rhwng 60%-90% o bris brynu’r cartref gyda Gweinidogion yr Alban yn cyllido’r swm sy’n weddill. Er y byddwch chi’n berchen ar yr eiddo’n gyfan gwbl, bydd buddiannau Llywodraeth yr Alban yn cael eu diogelu gan warant safonol ar eich eiddo.

Fe gewch chi ragor o wybodaeth gyffredinol am y Cynllun Rhannu Ecwiti Marchnad Agored a gwybodaeth gyffredinol am y broses o brynu tŷ ar y wefan mygov.scot {:target=”_blank”} a Shelter yr Alban.

Rhan-berchnogaeth

Mae hyn yn gyfuniad o brynu a rhentu; wedi’i anelu yn bennaf at brynwyr am y tro cyntaf.

Rydych yn prynu cyfran o eiddo (25%, 50% neu 75% fel arfer), ac mae’r gweddill yn berchen i gymdeithas dai neu sefydliad tai cymdeithasol arall.

Chi sy’n talu’r costau meddiant i’r Gymdeithas Dai (sy’n cyfateb â rhent a ostyngwyd) ar y rhan nad yw’n perthyn i chi.

Bydd blaenoriaeth i gartrefi rhanberchnogaeth yn cael ei rhoi i:

  • brynwyr tro cyntaf â dewisiadau tai cyfyngedig
  • aelodau o’r lluoedd arfog
  • cyn-wasanaethwyr sydd wedi gadael y lluoedd arfog o fewn y ddwy flynedd ddiwethaf
  • gweddwon, gwŷr gweddw a phartneriaid eraill personél y lluoedd am hyd at ddwy flynedd ar ôl i’w partner gael ei ladd/ei lladd tra’n gwasanaethu
  • tenantiaid sector cyhoeddus
  • teuluoedd ar incymau isel
  • pobl anabl.

Eich cyngor lleol

Shelter Scotlandopens in new window

Eich cam nesaf

Gwneud cais am forgais

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?