Hawlio lwfans profedigaeth a budd-daliadau eraill

Mae marwolaeth priod neu bartner yn brofiad anodd iawn. Mae’r newid hwn yn eich bywyd weithiau’n anoddach fyth os bydd yn rhaid i chi nawr fyw ar lai o gyflog. Gallech fod yn gymwys am lwfans profedigaeth a budd-daliadau eraill i’ch helpu i ymdopi â cholli’ch partner.

Budd-daliadau profedigaeth os oeddech yn briod neu mewn partneriaeth sifil

Gallwch gysylltu â Turn2Us neu Cyngor ar Bopeth i’ch helpu i wirio pa fudd-daliadau allwch chi eu hawlio.

Mae’r budd-daliadau hyn ar gyfer y rhai sydd wedi colli gŵr, gwraig neu bartner sifil. Mae gan bob cynllun feini prawf penodol y mae’n rhaid i chi eu bodloni er mwyn gallu eu hawlio.

Os ydych yn hawlio’r budd-daliadau hyn, gallai effeithio ar eich cymhwysedd i gael budd-daliadau eraill (sgroliwch i lawr i ‘Sut mae eich budd-daliadau profedigaeth yn effeithio ar fudd-daliadau eraill’ am ragor o wybodaeth).

Taliad Profedigaeth

Beth yw Taliad Profedigaeth?

Cynllun budd-dal gan y llywodraeth sy’n talu cyfandaliad di-dreth os bydd eich gŵr, eich gwraig, neu’ch partner sifil yn marw.

Rhaid i’r ymadawedig fod wedi talu digon o gyfraniadau Yswiriant Gwladol er mwyn i’w briod neu ei bartner sifil sy’n goroesi fedru hawlio.

Faint gaf i

Taliad un tro sefydlog o £2,000.

Am feini prawf a ffurflen gais, ewch i wefan GOV.UK.

Lwfans Profedigaeth

Beth yw Lwfans Profedigaeth?

Os ydych yn hŷn na 45 oed, ond heb gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth eto, gallwch ymgeisio am Lwfans Profedigaeth (a enwyd yn Bensiwn Gweddw yn flaenorol).

Mae’r cynllun hwn yn talu lwfans i chi am hyd at 52 wythnos o’r dyddiad y bu farw eich priod.

Gellir ôl-dalu taliadau am hyd at dri mis yn unig. Felly, mae’n rhaid i chi wneud cais cyn pen tri mis ers marwolaeth eich priod, neu byddwch yn colli’r budd-dal hwn.

Faint gewch chi

Mae’r swm y gallech ei gael yn amrywio o £33.77 yr wythnos i £112.55 yr wythnos, yn ddibynnol ar y lefel o gyfraniadau Yswiriant Gwladol a wnaed gan eich gŵr, eich gwraig, neu’ch partner sifil a’ch oed pan fu ef neu hi farw. Mae’r lwfans hwn yn drethadwy.

Am ragor o wybodaeth a ffurflen gais, ewch i wefan GOV.UK.

Lwfans Rhiant Gweddw

Beth yw Lwfans Rhiant Gweddw?

Os ydych yn rhiant a bod o leiaf un plentyn yn ddibynnol arnoch, eich bod yn weddw ac yn ifancach nag oed Pensiwn y Wladwriaeth, gallech fedru hawlio Lwfans Rhiant Gweddw.

Gallech hefyd hawlio os bydd eich gŵr neu’ch partner sifil yn marw tra byddwch yn feichiog.

Faint gewch chi

Mae’r cynllun hwn yn talu uchafswm o £112.55 o lwfans yr wythnos i chi. Mae’r lwfans hwn yn drethadwy.

Am feini prawf a ffurflen gais, ewch i wefan GOV.UK.

Budd-daliadau profedigaeth os oeddech yn byw gyda’ch gilydd

Nid oes unrhyw fudd-daliadau profedigaeth os oeddech yn byw gyda’ch gilydd ond nid oeddech yn briod neu mewn partneriaeth sifil.

Ond gallwch roi cynnig ar ymgeisio am fudd-daliadau eraill yn eich enw chi, fel Credyd Cynhwysol, Cymhorthdal Incwm, neu Gredyd Treth mewn Gwaith ar ôl marwolaeth eich partner. Gweler y tabl isod am y rhestr o’r budd-daliadau sydd ar gael.

Taliad Angladd

Beth yw Taliad Angladd?

Os ydych ar incwm isel ac yn cael anhawster talu am angladd eich partner, gallwch ymgeisio am Daliad Angladd.

Os oes ystâd yn perthyn i’r ymadawedig, fel arfer bydd angen i chi dalu unrhyw arian yn ôl a gafwyd drwy’r cynllun Taliadau Angladd.

Faint gewch chi

Bydd yr hyn a gewch chi yn dibynnu ar eich amgylchiadau, ond gall fod hyd at £700.

Dysgwch ragor yn Help i dalu am angladd.

Sut i hawlio budd-daliadau os ydych ar incwm isel

Rhaid i chi adrodd unrhyw newid mewn amgylchiadau cyn gynted â phosib. Bydd hyn o gymorth i chi gael y budd-daliadau sy’n ddyledus i chi.

Os sylweddolwch eich bod yn wynebu lleihad yn eich incwm ar ôl i’ch partner farw, efallai y gallwch chi hawlio rhai budd-daliadau.

I wneud hyn, bydd angen i chi adael i’r Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) wybod bod yr unigolyn wedi marw.

Mae rhai budd-daliadau i bobl ar incwm isel yn destun ‘prawf-modd’. Golyga hyn y bydd unrhyw gynilion neu incwm sydd gennych yn effeithio ar eich cymhwysedd i gael budd-daliadau.

Mae hyn yn cynnwys etifeddiant a allai wthio’ch cynilion dros y trothwy o £16,000.

Gallwch gael rhagor o gyngor a chymorth hefyd ar fyw ar incwm is yn Byw ar gyllideb.

Tell Us Once

Os ydych yn byw yng Nghymru, yr Alban neu Loegr, gallwch gysylltu â gwasanaeth Tell Us Once i ganslo budd-daliadau a hawliadau’r ymadawedig.

Gall y gwasanaeth Tell Us Once hysbysu’r DVLA, HMRC, y Swyddfa Basbort a’r cyngor lleol ar eich cyfer a gwirio a ydych yn gymwys i gael cymorth gyda chostau angladd neu fudd-daliadau eraill.

  • Cysylltwch â’r gwasanaeth Tell Us Once.
  • Neu, gallwch ffonio’r Llinell Gymorth Profedigaeth ar 0345 606 0265, neu 0345 606 0275 am y llinell Gymraeg.
  • Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon cysylltwch â’r Gwasanaeth Profedigaeth ar 0800 085 2463.

Budd-daliadau ar gael i bobl ar incwm isel

Budd-dal Cymhwysedd
Lwfans Ceisio Gwaith (JSA) Rydych yn ifancach nag oedran Pensiwn y Wladwriaeth, heb fawr ddim o gynilion, ar gael i weithio ac yn dymuno gwneud hynny.
Cymhorthdal Incwm Rydych yn ifancach nag oedran Pensiwn y Wladwriaeth, yn feichiog neu’n rhiant sengl gyda phlentyn dan 5 oed, neu’n ofalwr gydag ychydig neu ddim incwm, a dim mwy nag £16,000 mewn cynilion.
Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA) Ni allwch weithio oherwydd salwch neu anabledd, ac rydych yn ifancach nag oedran Pensiwn y Wladwriaeth.
Credyd Treth Gwaith Rydych yn gweithio o leiaf 16 awr yr wythnos (neu ragor yn ddibynnol ar eich oed) ond rydych ar incwm isel.
Credyd Cynhwysol Rydych yn chwilio am waith neu ar incwm isel (ar gael yn unig yn Lloegr, Cymru a’r Alban)
Credyd Pensiwn Rydych yn hŷn na’r oedran Pensiwn y Wladwriaeth
Budd-dal Tai Rydych ar incwm isel ac nid oes gennych fwy na £16,000 mewn cynilion (mae’r budd-dal hwn yn talu rhan neu’r cyfan o’ch rhent, ond nid biliau cyfleustodau)
Budd-dal Treth Gyngor Mae’n rhaid eich bod ar incwm isel neu heb incwm a bod gennych fawr ddim o gynilion (mae’r budd-dal hwn yn talu rhan neu’r cyfan o’ch Treth Gyngor)
Rhyddhad trethiyn agor mewn ffenestr newydd Yn debyg iawn i Fudd-dal y Dreth Gyngor ond ar gael i bobl sy’n byw yng Ngogledd Iwerddon yn unig.

Sut mae eich budd-daliadau profedigaeth yn effeithio ar fudd-daliadau eraill

Os ydych yn derbyn unrhyw un o’r budd-daliadau canlynol, mae’n bosib y bydd dechrau derbyn Lwfans Profedigaeth neu Lwfans Rhiant Gweddw’n effeithio ar eich taliadau.

  • Cymhorthdal Incwm
  • Budd-dal Analluogrwydd
  • Lwfans Ceisio Gwaith
  • Lwfans Gofalwr
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
  • Credyd Cynhwysol
  • Credyd Pensiwn (dim ond os ydych yn derbyn Lwfans Profedigaeth)

Mae Taliad Profedigaeth yn cyfrif fel cynilion pan gyfrifir eich hawl i rai budd-daliadau sy’n amodol ar brawf modd.

Golyga hynny, os ydych yn cael y Taliad Profedigaeth untro, gallech weld gostyngiad yn y budd-daliadau dilynol:

  • Cymhorthdal Incwm
  • Lwfans Ceisio Gwaith yn Seiliedig ar Incwm
  • Budd-dal Tai
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
  • Credyd Cynhwysol

Am ragor o wybodaeth ar sut allai hyn effeithio ar eich budd-daliadau eraill, cysylltwch â’r Gwasanaeth Profedigaeth a redir gan Wasanaeth Pensiwn yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP):

  • Os ydych yn byw yng Nghymru a Lloegr, ffoniwch 0345 606 0265 (rhaid talu am y galwadau).
  • Am y llinell gymorth Gymraeg, ffoniwch 0345 606 0275 (rhaid talu am y galwadau).
  • Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, ffoniwch 0800 085 2463 (galwadau am ddim).

Cyfrifianellau budd-daliadau

Mae nifer o gyfrifiannellau budd-daliadau a all eich helpu i gyfrifo beth allwch ei hawlio.

Am grynodeb cyffredinol o’r budd-daliadau y gallech fod yn gymwys ar eu cyfer, defnyddiwch gyfrifiannell budd-daliadau Cyngor ar Bopeth.
Am grynodeb mwy manwl o’r hyn y gallech ei gael, defnyddiwch y gyfrifiannell fudd-daliadau Turn2us, neu’r gyfrifiannell budd-daliad Entitledto.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?