Hawlio lwfans profedigaeth a budd-daliadau eraill

Mae marwolaeth priod neu bartner yn brofiad anodd iawn. Fe all y newid hwn yn eich bywyd fod yn anos os oes yn rhaid i chi fyw ar incwm is. Mae’r cymorth y gallwch chi ei hawlio yn dibynnu ar eich perthynas â’r person fu farw ac yn dibynnu a oeddech chi’n briod neu mewn partneriaeth sifil neu’n byw gyda’ch partner. Mae’r dudalen hon yn dweud mwy am y budd-daliadau profedigaeth a chymorth arall y gallech chi fod yn gymwys iddynt os ydych chi bellach yn byw ar incwm isel.

Budd-daliadau profedigaeth os oeddech yn briod neu mewn partneriaeth sifil

Gallwch gysylltu â Turn2Us neu Cyngor ar Bopeth i’ch helpu i wirio pa fudd-daliadau allwch chi eu hawlio.

Mae budd-daliadau profedigaeth i bobl y mae eu gŵr, eu gwraig neu’u partner sifil wedi marw. Bydd pa fudd-daliadau a faint yr ydych chi’n gymwys i’w dderbyn yn dibynnu ar:

  • Eich oedran

  • A oes gennych blant dibynnol

  • A oedd y person sydd wedi marw wedi talu digon o Gyfraniadau Yswiriant Gwladol yn ystod eu hoes gweithio.

Newidiadau i fudd-daliadau profedigaeth o fis Ebrill 2017

O’r 6 Ebrill 2017, mae’r budd-daliadau profedigaeth hyn wedi’u disodli gan Daliad Cymorth Profedigaeth:

  • Taliad Profedigaeth

  • Lwfans Profedigaeth

  • Lwfans Rhiant Gweddw.

Serch hynny, fe all Taliad Profedigaeth, Lwfans Profedigaeth a Lwfans Rhiant Gweddw gael eu hôl-ddyddio am hyd at dri mis.

Felly os gwnaeth eich priod neu bartner sifil farw ar 5 Ebrill 2017 neu cyn hynny, fe allech chi eu hawlio os ydych chi’n gymwys ac yn ymgeisio o fewn tri mis i ddyddiad eu marwolaeth.

Os ydych chi’n derbyn Lwfans Profedigaeth neu Lwfans Rhiant Gweddw ar hyn o bryd, byddwch yn parhau i’w derbyn am y tro.

Beth yw Taliad Cymorth Profedigaeth?

Os yw’ch priod neu bartner sifil yn marw ar 6 Ebrill 2017 neu ar ôl hynny, fe allech chi fod yn gymwys i dderbyn Taliad Cymorth Profedigaeth i’ch helpu i ymdopi yn ariannol.

Fe delir y budd-dal i chi ar un o ddwy gyfradd yn dibynnu a ydych chi’n gyfrifol am blant.

Rhaid eich bod chi’n iau nac Oed Pensiwn y Wladwriaeth er mwyn hawlio Taliad Cymorth Profedigaeth.

Mae’n rhaid bod eich priod neu bartner sifil wedi gwneud digon o Gyfraniadau Yswiriant Gwladol yn ystod eu hoes gweithio i chi gymhwyso.

Dim ond am 18 mis ar ôl marwolaeth eich priod neu bartner sifil y bydd Taliad Cymorth Profedigaeth yn cael ei dalu felly mae’n bwysig eich bod chi’n hawlio cyn gynted â phosibl er mwyn osgoi colli arian.

Faint yw Taliad Cymorth Profedigaeth?

Telir Taliad Cymorth Profedigaeth ar naill ai gyfradd uwch neu gyfradd safonol:

Cyfradd uwch

Fe’i telir i ferched beichiog neu os oes hawl gennych i Fudd-dal Plant. Byddwch chi’n derbyn:

  • Taliad misol o £350 am 18 mis ar ôl y farwolaeth.

  • Un taliad o £3,500 yn ystod y mis cyntaf.

Cyfradd safonol

I bawb arall. Byddwch chi’n derbyn:

  • Taliad misol o £100 am 18 mis.

  • Un taliad o £2,500 yn ystod y mis cyntaf.

Fe allech chi fod yn gymwys hefyd i hawlio budd-daliadau incwm isel arall i ategu at eich incwm, megis credydau treth, Budd-dal Tai, Gostyngiad y Dreth Gyngor neu Gredyd Cynhwysol.

Sut ydw i’n hawlio Taliad Cymorth Profedigaeth?

Gallwch ei hawlio o’r dyddiad pan fydd y person yn marw.

Gellir ôl-ddyddio hawliadau am hyd at dri mis yn unig.

Felly gwnewch yn siŵr eich bod chi’n hawlio o fewn tri mis i farwolaeth eich priod neu bartner sifil neu fe allech chi golli rhai o’ch taliadau.

Ffoniwch linell gymorth y Gwasanaeth Profedigaeth neu casglwch ffurflen o’ch Canolfan Byd Gwaith lleol.

Llinell gymorth Gwasanaeth Profedigaeth

Ffôn: 0345 606 0265
Iaith Gymraeg: 0345 606 0275

Ffôn Testun: 0345 606 0285
Iaith Gymraeg: 0345 606 0295

Dydd Llun i Ddydd Gwener, 8am i 6pm
Dysgwch am gostau galwadau

Taliad Profedigaeth

Beth yw Taliad Profedigaeth?

Roedd Taliad Profedigaeth yn fudd-dal llywodraeth a oedd yn talu cyfandaliad o £2,000 yn ddi-dreth os oedd eich gŵr, gwraig neu bartner sifil yn marw ac wedi talu digon o gyfraniadau Yswiriant Gwladol er mwyn i chi allu hawlio.

Ni fyddwch bellach yn gallu hawlio Taliad Profedigaeth os gwnaeth eich priod neu bartner sifil farw ar 6 Ebrill 2017 neu ar ôl hynny. Bydd yn rhaid i chi hawlio Taliad Cymorth Profedigaeth yn lle hynny.

Serch hynny, gellir ôl-ddyddio Taliad Profedigaeth am hyd at dri mis o ddyddiad marwolaeth eich priod neu bartner sifil.

Felly fe fyddwch chi’n gallu hawlio Taliad Profedigaeth os bu farw eich priod neu bartner sifil ar 5 Ebrill 2017 neu cyn hynny a’ch bod chi’n hawlio o fewn tri mis i’w marwolaeth.

Lwfans Profedigaeth

Beth yw Lwfans Profedigaeth?

Mae Lwfans Profedigaeth (a enwir yn flaenorol yn Bensiwn Gweddw) yn fudd-dal a delir i briod neu bartner sifil sy’n goroesi os ydych chi’n 45 oed o leiaf ond nad ydych chi hyd yma yn oed derbyn Pensiwn y Wladwriaeth.

Ni allwch bellach hawlio Lwfans Profedigaeth os fu farw eich priod neu bartner sifil ar 6 Ebrill 2017 neu ar ôl hynny. Rhaid i chi hawlio Taliad Cymorth Profedigaeth.

Serch hynny, gellir ôl-ddyddio Lwfans Profedigaeth am hyd at dri mis.

Felly byddwch chi’n dal yn gallu hawlio Lwfans Profedigaeth os fu farw eich priod ar 5 Ebrill 2017 neu cyn hynny a’ch bod chi’n hawlio o fewn tri mis i ddyddiad eu marwolaeth.

Os ydych chi’n derbyn Lwfans Profedigaeth ar hyn o bryd byddwch chi’n parhau i’w dderbyn am hyd at 52 wythnos i ddyddiad marwolaeth eich priod neu bartner sifil.

Faint yw Lwfans Profedigaeth?

Mae’r swm y gallech chi ei dderbyn yn amrywio o £34.11 yr wythnos i £113.70 yr wythnos, gan ddibynnu ar lefel y cyfraniadau Yswiriant Gwladol a wnaed gan eich gŵr, gwraig neu bartner sifil a’ch oed adeg eu marwolaeth. Mae’r lwfans hwn yn drethadwy.

Am ragor o wybodaeth a ffurflen gais, ewch i wefan GOV.UK

Lwfans Rhiant Gweddw

Beth yw Lwfans Rhiant Gweddw?

Roedd Lwfans Rhiant Gweddw yn fudd-dal i bobl a oedd ag o leiaf un plentyn yn dibynnu arnynt ac a oedd islaw oed Pensiwn y Wladwriaeth pan fu farw eu priod neu’u partner sifil.

Fe allech chi hefyd hawlio os fu farw eich gŵr neu bartner sifil tra’r oeddech chi’n feichiog.

Ni allwch hawlio Lwfans Rhiant Gweddw mwyach os fu farw eich priod neu bartner sifil ar 6 Ebrill 2017 neu ar ôl hynny.

Serch hynny gellir ôl-ddyddio Lwfans Rhiant Gweddw am hyd at dri mis

Felly os fu farw eich priod neu bartner sifil ar 5 Ebrill 2017 neu cyn hynny, gwnewch yn siŵr eich bod yn hawlio o fewn tri mis i ddyddiad marwolaeth eich priod neu bartner sifil.

Os ydych eisoes yn derbyn Lwfans Rhiant Gweddw byddwch chi’n parhau i’w dderbyn am y tro.

Os byddwch chi’n ail-briodi neu’n symud i mewn gyda phartner newydd, ni fyddwch yn gymwys mwyach i dderbyn Lwfans Rhiant Gweddw a rhaid i chi roi gwybod i’r Adran Gwaith a Phensiynau am y newid yn eich amgylchiadau neu fe allech chi dderbyn gormod o fudd-daliadau.

Faint yw Lwfans Rhiant Gweddw?

Gallwch dderbyn hyd at £113.70 yr wythnos. Mae’r lwfans hwn yn drethadwy.

I weld a ydych chi’n gymwys ac i gael ffurflen hawlio, ewch i wefan GOV.UK.

Budd-daliadau profedigaeth os oeddech yn byw gyda’ch gilydd

Ni allwch chi hawlio budd-daliadau profedigaeth os oeddech chi’n byw gyda’ch gilydd ond nad oeddech yn briod neu mewn partneriaeth sifil.

Ond fe allwch chi geisio ymgeisio am fudd-daliadau eraill, megis Cymhorthdal Incwm, Budd-dal Tai, Credyd Treth Gwaith neu Gredyd Cynhwysol ar ôl marwolaeth eich partner.

Sut i hawlio budd-daliadau os ydych ar incwm isel

Os ydych chi’n wynebu cwymp mewn incwm ar ôl i’ch partner farw, efallai y gallwch chi hawlio ystod o fudd-daliadau i ychwanegu at eich incwm a helpu gyda phethau megis costau tai neu fagu eich plant.

Mae rhai buddion yn amodol ar brawf modd. Golyga hyn y bydd unrhyw gynilion neu incwm sydd gennych yn effeithio ar eich cymhwysedd i dderbyn budd-daliadau.

Mae hyn yn cynnwys etifeddiaeth sy’n mynd â’ch cynilion dros y trothwy £16,000.

Ceisiwch adrodd am y farwolaeth cyn gynted â phosibl. Bydd hyn yn eich helpu i dderbyn y budd-daliadau y mae gennych yr hawl iddynt cyn gynted â phosibl.

Er mwyn gwneud hyn, bydd angen i chi roi gwybod i’r Adran Gwaith a Phensiynau bod y person wedi marw.

Tell Us Once

Os ydych yn byw yng Nghymru, yr Alban neu Loegr, gallwch gysylltu â gwasanaeth Tell Us Once i ganslo budd-daliadau a hawliadau’r ymadawedig.

Gall y gwasanaeth Tell Us Once hefyd hysbysu’r DVLA, CThEM, Y Swyddfa Basport a’r cyngor lleol ar eich rhan a gwirio os ydych chi’n gymwys am gymorth gyda chostau angladd neu fudd-daliadau eraill.

  • Cysylltwch â’r gwasanaeth Tell Us Once
  • Gallwch ffonio llinell gymorth y Gwasanaeth Profedigaeth ar 0345 606 0265, neu 0345 606 0275 am wasanaeth cyfrwng Cymraeg.
  • Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon cysylltwch â’r Gwasanaeth Profedigaeth ar 0800 085 2463.

Mae rhagor o gyngor a chymorth am fyw ar incwm is yn Byw ar gyllideb

Cofiwch, rhaid i chi adrodd unrhyw newid mewn amgylchiadau cyn gynted â phosib. Bydd hyn o gymorth i chi gael y budd-daliadau sy’n ddyledus i chi.

I gael gwybod pa fudd-daliadau allech chi eu hawlio a sut i gyflwyno hawliad, defnyddiwch un o’r cyfrifianellau budd-daliadau yn y dolenni isod.

Mae rhagor o gyngor hefyd a chymorth am fyw ar incwm is yn Byw ar gyllideb.

Taliad Angladd

Beth yw Taliad Angladd?

Os ydych ar incwm isel ac yn cael anhawster talu am angladd eich partner, gallwch ymgeisio am Daliad Angladd.

Os gwnaeth y person a fu farw adael arian, fel arfer bydd angen i chi dalu yn ôl unrhyw swm y gwnaethoch chi ei dderbyn trwy’r cynllun Taliadau Angladd.

Faint gewch chi

Mae’r swm y byddwch chi’n ei dderbyn yn dibynnu ar eich amgylchiadau, ond fe allai fod hyd at £700 tuag at gostau angladd a thaliadau i dalu am gostau pethau megis ffioedd claddu neu amlosgi.

Dysgwch ragor yn Help i dalu am angladd

Sut mae eich budd-daliadau profedigaeth yn effeithio ar fudd-daliadau eraill

Os ydych chi’n hawlio unrhyw un o’r budd-daliadau a ganlyn, fe allai hyn effeithio ar eich taliadau os byddwch chi’n derbyn Taliad Cymorth Profedigaeth neu’n derbyn Lwfans Profedigaeth neu Lwfans Rhiant Gweddw.

  • Credyd Cynhwysol
  • Cymhorthdal Incwm
  • Budd-dal Analluogrwydd
  • Lwfans Ceisio Gwaith
  • Lwfans Gofalwr
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
  • Credyd Pensiwn (dim ond os ydych yn derbyn Lwfans Profedigaeth)

Mae Taliad Profedigaeth neu’r cyfandaliad y byddwch chi’n ei dderbyn fel rhan o’r Taliad Cymorth Profedigaeth yn cyfrif fel cynilion pan fydd eich hawliad i rai budd-daliadau prawf modd yn cael ei gyfrifo.

Mae hyn yn golygu os byddwch chi’n derbyn un cyfandaliad, fe allech chi weld gostyngiad yn y budd-daliadau a ganlyn:

  • Cymhorthdal Incwm
  • Budd-dal Tai
  • Lwfans Ceisio Gwaith yn Seiliedig ar Incwm
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
  • Credyd Cynhwysol

Er mwyn gweld sut y gallai hyn effeithio ar fudd-daliadau eraill, cysylltwch â’r Gwasanaeth Profedigaeth, a redir gan Wasanaeth Pensiwn yr Adran Gwaith a Phensiynau:

  • Os ydych yn byw yng Nghymru a Lloegr, ffoniwch 0345 606 0265 (rhaid talu am y galwadau).
  • Am y llinell gymorth Cymraeg, ffoniwch 0345 606 0275 (rhaid talu am y galwadau).
  • Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, ffoniwch 0800 085 2463 (galwadau am ddim).

Cyfrifianellau budd-daliadau

Mae nifer o gyfrifianellau budd-daliadau a all eich helpu i gyfrifo beth allwch ei hawlio.

I gael syniad cyffredinol o’r budd-daliadau y gallech fod yn gymwys i’w derbyn, defnyddiwch gyfrifiannell budd-daliadau Cyngor ar Bopeth.

Am ddadansoddiad manylach o’r hyn y gallech chi ei dderbyn, defnyddiwch y gyfrifiannell budd-daliadau Turn2us, neu’r gyfrifiannell Hawl i Fudd-daliadau .

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?