Hawlio lwfans profedigaeth a budd-daliadau eraill

Mae marwolaeth priod neu bartner yn brofiad anodd iawn. Fe all y newid hwn yn eich bywyd fod yn anos os oes yn rhaid i chi fyw ar incwm is. Mae’r cymorth y gallwch chi ei hawlio yn dibynnu ar eich perthynas â’r person fu farw ac yn dibynnu a oeddech chi’n briod neu mewn partneriaeth sifil neu’n byw gyda’ch partner. Mae’r dudalen hon yn dweud mwy am y budd-daliadau profedigaeth a chymorth arall y gallech chi fod yn gymwys iddynt os ydych chi bellach yn byw ar incwm isel.

Budd-daliadau profedigaeth os oeddech yn briod neu mewn partneriaeth sifil

Gallwch gysylltu â Turn2Us neu Cyngor ar Bopeth i’ch helpu i wirio pa fudd-daliadau allwch chi eu hawlio.

Mae budd-daliadau profedigaeth i bobl y mae eu gŵr, eu gwraig neu’u partner sifil wedi marw. Bydd pa fudd-daliadau a faint yr ydych chi’n gymwys i’w dderbyn yn dibynnu ar:

  • Eich oedran
  • A oes gennych blant dibynnol
  • A oedd y person sydd wedi marw wedi talu digon o Gyfraniadau Yswiriant Gwladol yn ystod eu hoes gweithio.

Os oeddech chi a’ch cymar yn gymwys i hawlio lwfans priodas ar unrhyw adeg o Ebrill 2015, ond na wnaethoch ei hawlio cyn marwolaeth eich partner, gallwch nawr hawlio gwerth hyd at bedair blynedd o daliadau ôl-ddyddiedig a fethwyd.

Dysgwch fwy am lwfans priodas

Taliad Cymorth Profedigaeth

Mae’r Taliad Cymorth Profedigaeth yn cymryd lle’r Lwfans Profedigaeth, Lwfans Rhiant Gweddw a’r Taliad Profedigaeth.

Telir y budd-dal i chi ar un o ddau gyfradd, yn ddibynnol ar a ydych yn gyfrifol am blant.

Rhaid eich bod islaw Oedran Pensiwn y Wladwriaeth er mwyn hawlio’r Taliad Cymorth Profedigaeth.

Rhaid bod eich cymar neu bartner sifil wedi gwneud Cyfraniadau Yswiriant Gwladol am o leiaf 25 wythnos yn ystod ei oes gwaith er mwyn i chi fod yn gymwys. Os bu eich gŵr, eich gwraig, neu’ch partner sifil farw o ganlyniad i anaf diwydiannol, efallai na fydd ei gyfraniadau/chyfraniadau yswiriant gwladol yn bwysig.

Telir y Taliad Cymorth Profedigaeth am 18 mis yn unig wedi’r dyddiad pan fu farw eich cymar neu bartner sifil, felly mae’n bwysig eich bod yn ei hawlio cyn gynted â phosibl i osgoi colli unrhyw arian.

Faint yw Taliad Cymorth Profedigaeth?

Telir Taliad Cymorth Profedigaeth ar naill ai gyfradd uwch neu gyfradd safonol:

Cyfradd uwch

Fe’i telir i ferched beichiog neu os oes hawl gennych i Fudd-dal Plant. Byddwch chi’n derbyn:

  • Taliad misol o £350 am 18 mis ar ôl y farwolaeth.
  • Un taliad o £3,500 yn ystod y mis cyntaf.

Cyfradd safonol

I bawb arall. Byddwch chi’n derbyn:

  • Taliad misol o £100 am 18 mis.
  • Un taliad o £2,500 yn ystod y mis cyntaf.

Efallai y byddwch hefyd yn gallu hawlio budd-daliadau incwm isel eraill i ychwanegu at eich incwm, fel credydau treth, Budd-dal Tai, Gostyngiad yn y Dreth Gyngor neu Gredyd Cynhwysol.

Sut ydw i’n hawlio Taliad Cymorth Profedigaeth?

Gallwch ei hawlio o’r dyddiad pan fydd y person yn marw.

Gellir ôl-ddyddio hawliadau am hyd at dri mis yn unig.

Felly, gwnewch yn siŵr eich bod chi’n hawlio o fewn tri mis i farwolaeth eich priod neu bartner sifil neu fe allech chi golli rhai o’ch taliadau.

Ffoniwch linell gymorth y Gwasanaeth Profedigaeth neu casglwch ffurflen o’ch Canolfan Byd Gwaith lleol.

Llinell gymorth Gwasanaeth Profedigaeth

Ffôn: 0345 606 0265
Iaith Gymraeg: 0345 606 0275

Ffôn Testun: 0345 606 0285
Iaith Gymraeg: 0345 606 0295

Dydd Llun i Ddydd Gwener, 8am i 6pm
Dysgwch am gostau galwadau

Budd-daliadau profedigaeth os oeddech yn byw gyda’ch gilydd

Ni allwch chi hawlio budd-daliadau profedigaeth os oeddech chi’n byw gyda’ch gilydd ond nad oeddech yn briod neu mewn partneriaeth sifil.

Ond fe allwch chi geisio ymgeisio am fudd-daliadau eraill, megis Cymhorthdal Incwm, Budd-dal Tai, Credyd Treth Gwaith neu Gredyd Cynhwysol ar ôl marwolaeth eich partner.

Sut i hawlio budd-daliadau os ydych ar incwm isel

Os ydych chi’n wynebu cwymp mewn incwm ar ôl i’ch partner farw, efallai y gallwch chi hawlio ystod o fudd-daliadau i ychwanegu at eich incwm a helpu gyda phethau megis costau tai neu fagu eich plant.

Mae rhai buddion yn amodol ar brawf modd. Golyga hyn y bydd unrhyw gynilion neu incwm sydd gennych yn effeithio ar eich cymhwysedd i dderbyn budd-daliadau.

Mae hyn yn cynnwys etifeddiaeth sy’n mynd â’ch cynilion dros y trothwy £16,000.

Ceisiwch adrodd am y farwolaeth cyn gynted â phosibl. Bydd hyn yn eich helpu i dderbyn y budd-daliadau y mae gennych yr hawl iddynt cyn gynted â phosibl.

Er mwyn gwneud hyn, bydd angen i chi roi gwybod i’r Adran Gwaith a Phensiynau bod y person wedi marw.

Tell Us Once

Os ydych yn byw yng Nghymru, yr Alban neu Loegr, gallwch gysylltu â gwasanaeth Tell Us Once i ganslo budd-daliadau a hawliadau’r ymadawedig.

Gall y gwasanaeth Tell Us Once hefyd hysbysu’r DVLA, CThEM, Y Swyddfa Basport a’r cyngor lleol ar eich rhan a gwirio os ydych chi’n gymwys am gymorth gyda chostau angladd neu fudd-daliadau eraill.

  • Cysylltwch â’r gwasanaeth Tell Us Once
  • Gallwch ffonio llinell gymorth y Gwasanaeth Profedigaeth ar 0345 606 0265, neu 0345 606 0275 am wasanaeth cyfrwng Cymraeg.
  • Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon cysylltwch â’r Gwasanaeth Profedigaeth ar 0800 085 2463.

Mae rhagor o gyngor a chymorth am fyw ar incwm is yn Byw ar gyllideb

Cofiwch, rhaid i chi adrodd unrhyw newid mewn amgylchiadau cyn gynted â phosib. Bydd hyn o gymorth i chi gael y budd-daliadau sy’n ddyledus i chi.

I gael gwybod pa fudd-daliadau allech chi eu hawlio a sut i gyflwyno hawliad, defnyddiwch un o’r cyfrifianellau budd-daliadau yn y dolenni isod.

Mae rhagor o gyngor hefyd a chymorth am fyw ar incwm is yn Byw ar gyllideb.

Taliad Angladd

Beth yw Taliad Angladd?

Os ydych ar incwm isel ac yn cael anhawster talu am angladd eich partner, gallwch ymgeisio am Daliad Angladd.

Os gwnaeth y person a fu farw adael arian, fel arfer bydd angen i chi dalu yn ôl unrhyw swm y gwnaethoch chi ei dderbyn trwy’r cynllun Taliadau Angladd.

Faint gewch chi

Mae’r swm y byddwch chi’n ei dderbyn yn dibynnu ar eich amgylchiadau, ond fe allai fod hyd at £700 tuag at gostau angladd a thaliadau i dalu am gostau pethau megis ffioedd claddu neu amlosgi.

Dysgwch ragor yn Help i dalu am angladd

Sut mae eich budd-daliadau profedigaeth yn effeithio ar fudd-daliadau eraill

Ni fydd hawlio budd-daliadau profedigaeth yn effeithio ar eich budd-daliadau am 12 mis wedi eich taliad cyntaf. Wedi 12 mis, gall effeithio ar eich budd-daliadau os ydych yn hawlio:

  • Credyd Cynhwysol
  • Cymhorthdal Incwm
  • Budd-dal Analluogrwydd
  • Lwfans Ceisio Gwaith
  • Lwfans Gofalwr
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
  • Credyd Pensiwn (dim ond os ydych yn derbyn Lwfans Profedigaeth)

Bydd y cyfandaliad a dderbyniwch yn rhan o’r Taliad Cymorth Profedigaeth yn cyfrif fel cynilion wedi 12 mis hefyd. Gallai hyn effeithio ar eich hawl i rai budd-daliadau gyda phrawf modd, yn cynnwys:

  • Cymhorthdal Incwm
  • Budd-dal Tai
  • Lwfans Ceisio Gwaith yn Seiliedig ar Incwm
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
  • Credyd Cynhwysol

Er mwyn gweld sut y gallai hyn effeithio ar fudd-daliadau eraill, cysylltwch â’r Gwasanaeth Profedigaeth, a redir gan Wasanaeth Pensiwn yr Adran Gwaith a Phensiynau:

  • Os ydych yn byw yng Nghymru a Lloegr, ffoniwch 0345 606 0265 (rhaid talu am y galwadau).
  • Am y llinell gymorth Cymraeg, ffoniwch 0345 606 0275 (rhaid talu am y galwadau).
  • Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, ffoniwch 0800 085 2463 (galwadau am ddim).

Cyfrifianellau budd-daliadau

Mae nifer o gyfrifianellau budd-daliadau a all eich helpu i gyfrifo beth allwch ei hawlio.

I gael syniad cyffredinol o’r budd-daliadau y gallech fod yn gymwys i’w derbyn, defnyddiwch gyfrifiannell budd-daliadau Cyngor ar Bopeth.

Am ddadansoddiad manylach o’r hyn y gallech chi ei dderbyn, defnyddiwch y gyfrifiannell budd-daliadau Turn2us, neu’r gyfrifiannell Hawl i Fudd-daliadau .

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?