Hawlio lwfans profedigaeth a budd-daliadau eraill

Mae marwolaeth priod neu bartner yn brofiad anodd iawn. Mae’r newid hwn yn eich bywyd weithiau’n anoddach fyth os bydd yn rhaid i chi nawr fyw ar lai o gyflog. Gallech fod yn gymwys am lwfans profedigaeth a budd-daliadau eraill i’ch helpu i ymdopi â cholli’ch partner.

Os nad ydych yn siŵr a ydych yn gymwys ar gyfer unrhyw un o’r budd-daliadau hyn, gallwch gysylltu â Turn2Us neu Cyngor ar Bopeth i’ch helpu i wirio pa fudd-daliadau allech chi eu hawlio.

Os ydych yn cael anhawster talu am angladd eich partner, gallwch ymgeisio an Daliad Angladd.
Dysgwch ragor yn Help i dalu am angladd

Budd-daliadau profedigaeth os oeddech yn briod neu mewn partneriaeth sifil

Mae’r budd-daliadau hyn ar gyfer y rhai sydd wedi colli gŵr, gwraig neu bartner sifil. Mae gan bob cynllun feini prawf penodol y mae’n rhaid i chi eu bodloni er mwyn gallu eu hawlio.

Sylwch hefyd, os hawliwch yr hawliadau hyn, gallai hynny effeithio ar eich budd-daliadau eraill fel:

  • Lwfans Gofalwr
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
  • Budd-dal Analluogrwydd
  • Cymhorthdal Incwm
  • Lwfans Ceisio Gwaith
  • Credyd Pensiwn
  • Credyd Cynhwysol

Am ragor o wybodaeth ar sut allai hyn effeithio ar eich budd-daliadau eraill, cysylltwch â’r Gwasanaeth Profedigaeth a redir gan Wasanaeth Pensiwn yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP):

  • Os ydych yn byw yng Nghymru a Lloegr, ffoniwch 0345 606 0265 (rhaid talu am y galwadau)
  • Am y llinell gymorth Gymraeg, ffoniwch 0345 606 0275 (rhaid talu am y galwadau)
  • Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, ffoniwch 0800 085 2463 (galwadau am ddim).

Taliad Profedigaeth

Dyma gynllun budd-daliadau’r llywodraeth sy’n rhoi un taliad unwaith ac am byth di-dreth i chi o £2,000.

Rhaid i’r ymadawedig fod wedi talu digon o gyfraniadau Yswiriant Gwladol i’w briod neu i’w bartner sifil sy’n goroesi er mwyn gallu gwneud hyn.

Am feini prawf a ffurflen gais, ewch i wefan GOV.UK.

Lwfans Profedigaeth

Os ydych yn hŷn na 45 oed ond heb gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth eto, gallwch ymgeisio am y lwfans hwn.

Mae’r cynllun hwn yn talu lwfans i chi am hyd at 52 wythnos o’r dyddiad y bu farw eich priod. Mae’r lwfans hwn yn drethadwy.

Gellir ôl-dalu taliadau am hyd at dri mis yn unig. Felly, mae’n rhaid i chi wneud cais cyn pen tri mis ers marwolaeth eich priod, neu byddwch yn colli’r budd-dal hwn.

Am ragor o wybodaeth a ffurflen gais, ewch i wefan GOV.UK.

Lwfans Rhiant Gweddw

Mae’r cynllun hwn yn talu uchafswm o £112.55 o lwfans yr wythnos i chi. Mae’r lwfans hwn yn drethadwy.

Rhaid i chi fod yn rhiant gydag o leiaf un plentyn yn ddibynnol arnoch chi er mwyn bod yn gymwys i gael budd-dal plant.

Am feini prawf a ffurflen gais, ewch i wefan GOV.UK.

Budd-daliadau profedigaeth os oeddech yn byw gyda’ch gilydd

Nid oes budd-daliadau profedigaeth i gyplau a fu’n cyd-fyw heb briodi neu a oedd mewn partneriaeth sifil.

Ond gallwch ymgeisio am fudd-daliadau eraill yn eich enw, fel Credyd Cynhwysol, Cymhorthdal Incwm, neu Gredyd Treth mewn Gwaith ar ôl marwolaeth eich partner. Gweler y tabl isod am y rhestr o’r budd-daliadau sydd ar gael.

Gallech hawlio Taliad Angladd hefyd i helpu gyda chostau angladd.

Budd-daliadau eraill sydd ar gael

Os sylweddolwch eich bod yn wynebu lleihad yn eich incwm ar ôl i’ch partner farw, efallai y dymunwch chi hawlio rhai budd-daliadau.

Dyma’r budd-daliadau sydd ar gael i bobl ar incwm isel.

Budd-dal Cymhwysedd
Lwfans Ceisio Gwaith (JSA) Rydych yn ifancach nag oedran Pensiwn y Wladwriaeth, heb fawr ddim o gynilion, ar gael i weithio ac yn dymuno gwneud hynny.
Cymhorthdal Incwm Rydych yn ifancach nag oedran Pensiwn y Wladwriaeth, yn feichiog neu’n rhiant sengl gyda phlentyn dan 5 oed, neu’n ofalwr gydag ychydig neu ddim incwm, a dim mwy nag £16,000 mewn cynilion.
Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA) Ni allwch weithio oherwydd salwch neu anabledd, ac rydych yn ifancach nag oedran Pensiwn y Wladwriaeth.
Credyd Treth Gwaith Rydych yn gweithio o leiaf 16 awr yr wythnos (neu ragor yn ddibynnol ar eich oed) ond rydych ar incwm isel.
Credyd Cynhwysol Rydych yn chwilio am waith neu ar incwm isel (ar gael yn unig yn Lloegr, Cymru a’r Alban)
Credyd Pensiwn Rydych yn hŷn na’r oedran Pensiwn y Wladwriaeth
Budd-dal Tai Rydych ar incwm isel ac nid oes gennych fwy na £16,000 mewn cynilion (mae’r budd-dal hwn yn talu rhan neu’r cyfan o’ch rhent, ond nid biliau cyfleustodau)
Budd-dal Treth Gyngor Mae’n rhaid eich bod ar incwm isel neu heb incwm a bod gennych fawr ddim o gynilion (mae’r budd-dal hwn yn talu rhan neu’r cyfan o’ch Treth Gyngor)
Rhyddhad trethi Yn debyg iawn i Fudd-dal y Dreth Gyngor ond ar gael i bobl sy’n byw yng Ngogledd Iwerddon yn unig.

Mae rhai budd-daliadau i bobl ar incwm isel yn destun ‘prawf-modd’. Golyga hyn y bydd unrhyw gynilion neu incwm sydd gennych yn effeithio ar eich cymhwysedd i gael budd-daliadau. Mae hyn yn cynnwys etifeddiant a allai wthio’ch cynilion dros y trothwy o £16,000.

Cofiwch, rhaid i chi adrodd unrhyw newid mewn amgylchiadau cyn gynted â phosib. Bydd hyn o gymorth i chi gael y budd-daliadau sy’n ddyledus i chi.

I gael gwybod pa fudd-daliadau allech chi eu hawlio a sut i gyflwyno hawliad, defnyddiwch un o’r cyfrifianellau budd-daliadau yn y dolenni isod.

Gallwch gael rhagor o gyngor a chymorth hefyd ar fyw ar incwm is yn Byw ar gyllideb.

Cyfrifiannellau budd-daliadau

Am grynodeb cyffredinol o’r budd-daliadau y gallech fod yn gymwys ar eu cyfer, defnyddiwch gyfrifiannell budd-daliadau Cyngor ar Bopeth.

Am grynodeb mwy manwl o’r hyn y gallech ei gael, defnyddiwch y:

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?