Cymorth i bobl sy’n gaeth i’w morgais - cwestiynau cyffredin

Os ydych yn gaeth i’ch morgais ac yn ei chael hi’n anodd newid i gytundeb fmwy fforddiadwy, bydd y canllaw hwn yn ateb rhai o’r cwestiynau a ofynnir amlaf.

Darganfyddwch fwy am y newidiadau a’r help sydd ar gael i bobl sy’n gaeth i’w morgais.

Oes rhaid i mi ddefnyddio brocer morgeisi?

Nid oes unrhyw ofyniad i ddefnyddio brocer. Fodd bynnag, ar y dudalen hon, fe welwch restr o froceriaid a fydd â gwybodaeth benodol am y benthycwyr sydd naill ai’n defnyddio’r rheolau wedi’u haddasu neu sy’n ceisio helpu pobl sy’n gaeth i’w morgeisi mewn ffyrdd eraill. Dylai defnyddio brocer sydd â’r wybodaeth hon ei gwneud hi’n haws o ran adnabod a gwneud cais i fenthyciwr newydd.

Ydw i’n gymwys o dan yr asesiad fforddiadwyedd wedi’i addasu pe bawn i’n methu taliad morgais?

I fod yn gymwys rhaid i chi fod yn gyfoes â’ch taliadau morgais a heb fethu unrhyw daliadau yn ystod y 12 mis diwethaf.

Os ydych wedi methu taliad yn ystod y 12 mis diwethaf, ni fyddwch yn gymwys.

Beth pe bawn wedi gohirio talu oherwydd yr achosion o goronafeirws?

Ni ystyrir bod gohirio taliadau oherwydd argyfwng coronafeirws fel bod mewn ôl-ddyledion ac felly ni fyddant yn effeithio ar eich cymhwysedd ar gyfer y rheolau newydd.

A oes opsiynau newid eraill ar gael?

Oes. Gall benthycwyr ddewis edrych ar nifer o wahanol opsiynau i helpu a bydd yr hyn sydd ar gael i chi yn amrywio yn ôl benthyciwr. Bydd brocer morgeisi yn gwybod pa fenthycwyr sy’n cynnig gwahanol opsiynau newid.

Pam mai dim ond rhai benthycwyr y gallaf eu defnyddio?

Nid yw’n ofynnol i fenthycwyr gymhwyso’r newidiadau hyn, ond mae’r rheolydd, yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA), yn annog benthycwyr i wneud y newidiadau hyn lle bynnag y bo modd.

A fyddaf yn gallu cael cytundeb morgais rhatach newydd?

Os gwrthodwyd morgais i chi yn y gorffennol, efallai y gallwch nawr newid i forgais rhatach, os ydych yn gymwys. Fodd bynnag, nid oes unrhyw sicrwydd y byddwch yn cael cytundeb morgais newydd neu ratach gan y bydd hyn yn dibynnu ar eich amgylchiadau unigol.

Rwyf am symud cartref felly rwyf eisiau morgais newydd ar eiddo newydd, a allaf wneud cais?

Dim ond os ydych yn newid morgais ar eich cartref presennol y mae’r newidiadau hyn yn eich helpu. Ni fyddwch yn gymwys o dan y rheolau newydd os ydych am symud cartref neu os ydych yn prynu eiddo ychwanegol.

Rydw i dros 60 oed, pa opsiynau ail-forgeisio sydd ar gael i mi?

Nid oes unrhyw gyfyngiadau oedran ar y rheolau newydd. Os ydych yn cwrdd â’r meini prawf cymhwysedd, gallai’r newidiadau hyn olygu y gallwch symud i gytundeb morgais well neu ratach os ydych chi wedi cael trafferth newid yn y gorffennol.

Mae gan fenthycwyr opsiynau eraill hefyd os ydych chi dros 60 oed, gan gynnwys morgeisi llog yn unig wedi ymddeoliad a rhyddhau ecwiti. Bydd cyfyngiadau oedran ar rai o’r rhain.

Mae bob amser yn syniad da siarad â brocer i drafod eich amgylchiadau penodol a pha opsiynau a allai fod ar gael i chi.

Mae gen i forgais llog yn unig, a allaf i wneud cais o hyd?

Cyn belled â’ch bod yn cwrdd â’r meini prawf cymhwysedd, gallwch wneud cais o hyd. Fodd bynnag, mae’n debygol y bydd angen i chi gael cynllun i ad-dalu’r morgais sy’n ddyledus ar ddiwedd ei dymor a gallu darparu prawf o’ch gallu i ad-dalu.

Os nad oes gennych hwn, dylech siarad â’ch benthyciwr presennol i drafod eich opsiynau. Gallai hyn gynnwys newid rhan o’ch morgais i ad-daliad (cyfalaf a llog), a fydd yn cynyddu eich taliadau misol ond yn eich gadael mewn gwell sefyllfa i ad-dalu’ch morgais yn ddiweddarach.

Os ydych yn poeni na fyddwch yn gallu ad-dalu’r morgais, dylech weithredu nawr i ddeall eich opsiynau a’r hyn y gallwch ei wneud i wella’ch sefyllfa. Bydd gweithredu’n gynnar yn eich rhoi yn y sefyllfa orau bosibl ar ddiwedd eich morgais, neu’n gwella eich opsiynau i gael cytundeb morgais newydd well yn y dyfodol.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?