Help gyda chostau gofal plant

Mae cost gofal plant yn gwneud tolc sylweddol yng nghyllideb y teulu. Yn ffodus, mae digon o help ar gael gan y llywodraeth a chyflogwyr - o gredydau treth a thalebau di-dreth i ofal plant am ddim.

Credyd Treth Gwaith – yr elfen gofal plant

Credyd Treth Plant

Pan fyddwch chi’n gwneud cais am Gredyd Treth Gwaith, byddwch chi’n cael gwybod a ydych chi hefyd yn gymwys am Gredyd Treth Plant i helpu gyda chostau magu plant.

Beth yw’r elfen gofal plant?

Mae’r ‘elfen gofal plant’ yn un o’r elfennau sy’n rhan o’r Credyd Treth Gwaith. Os ydych chi’n gymwys, gallai dalu am hyd at 70% o’ch costau gofal plant.

Pwy sy’n ei gael?

Gallwch ymgeisio am elfen gofal plant y Credyd Treth Gwaith os ydych chi’n:

Faint yw’r elfen gofal plant?

Gyda’r elfen gofal plant, gallwch gael help gyda hyd at 70% o’ch costau gofal plant.

Mae’r tabl isod yn dangos faint allech chi ei gael yn y flwyddyn dreth 2015-16:

Nifer y plant Os ydych chi’n talu hyd at: Fe allech chi gael hyd at:
1 £175 yr wythnos £122.50 yr wythnos
2 neu fwy £300 yr wythnos £210 yr wythnos

Os ydych chi’n talu mwy na hyn am ofal plant, ni fyddwch chi’n gallu hawlio’r elfen gofal plant.

Os ydych chi’n gymwys ar gyfer yr elfen gofal plant, ni fyddwch chi o reidrwydd yn derbyn y symiau llawn.

Bydd faint rydych chi’n ei gael yn dibynnu ar:

  • Eich incwm
  • Yr oriau rydych chi’n gweithio
  • Eich costau gofal plant
Dysgwch fwy am Gredyd Treth Gwaith

O 11 Ebrill 2016, gall teuluoedd mewn gwaith sy’n derbyn Credyd Cynhwysol gael hyd at 85% o’u cost gofal plant misol. Y mwyaf y gallwch ei gael yw £646.35 y mis am un plentyn, a £1108.04 y mis am ddau neu fwy o blant. Gallwch hawlio ar yr amod y darperir eich gofal plant gan ddarparwr sydd wedi cofrestru neu wedi’i gymeradwyo gan y llywodraeth.

Addysg blynyddoedd cynnar a gofal plant am ddim

Dewis y gofal plant cywir

Dewch o hyd i’r dewis gofal plant cywir ar eich cyfer chi gyda’n canllawiau i ddewisiadau gofal plant.

Beth yw addysg blynyddoedd cynnar a gofal plant am ddim?

Mae gan bob plentyn tair a phedair oed yn y DU yr hawl i addysg gynnar neu ofal plant am ddim.

Mae faint allwch chi ei gael yn dibynnu ar ym mha wlad ydych chi’n byw.

Cymru

Gall plant tair a phedair oed dderbyn 10 awr o addysg gynnar yr wythnos am ddim am 38 wythnos.

Os ydych chi’n byw mewn ardal Dechrau’n Deg mae’n bosibl y byddwch chi’n gallu derbyn gofal plant rhan amser am ddim pan fydd eich plentyn yn ddwy-flwydd oed.

Dysgwch fwy am addysg gynnar yng Nghymru gan eich Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd lleol

Lloegr

Mae gan bob plentyn tair a phedair oed hawl i gael 570 awr o ofal plant neu addysg gynnar am ddim bob blwyddyn. Mae gan rai plant dwy oed hawl i gael gofal plant ac addysg gynnar am ddim os ydych chi’n hawlio budd-daliadau penodol neu os oes gennych anabledd.

Yn gyffredinol, mae hyn yn golygu 15 awr yr wythnos am 38 wythnos.

Gallwch fanteisio ar yr oriau am ddim hyn gyda darparwyr gofal plant sydd wedi cofrestru gydag Ofsted, megis:

  • Meithrinfeydd a dosbarthiadau meithrin
  • Grwpiau chwarae a chyn ysgol
  • Gofalwyr plant cofrestredig
  • Canolfannau Plant Sure Start

O fis Medi 2016, bydd rhaglen beilot mewn rhai ardaloedd yn cynyddu’r ddarpariaeth i 30 awr yr wythnos am ddim.

Mae cynllun ar waith i dreialu 15 awr ychwanegol o ofal plant am ddim. Dylai’r ddarpariaeth hon fod ar gael yn genedlaethol o fis Medi 2017. Bydd y rheiny sy’n gymwys yn cael cyfanswm o 30 awr.

Mae’n annhebygol y byddwch chi’n gymwys i gael yr oriau ychwanegol hyn os yw un o’r rhieni’n ddi-waith neu os nad yw’r un o’r ddau’n gweithio. Bydd rhaid i’r ddau riant fod yn ennill yr hyn sy’n cyfateb i 16 awr yr wythnos ar yr isafswm cyflog cenedlaethol neu’r cyflog byw, neu’n ennill llai na £100,000 y flwyddyn.

Gallwch ddysgu mwy am hyn ar y wefan Made For Mums

Yr Alban

Gall plant tair a phedair oed gael 600 awr o ofal plant ac addysg gynnar am ddim bob blwyddyn.

Mae hyn yn gyfystyr i tua 16 awr bob wythnos am 38 wythnos.

Mae’n bosib y bydd rhai teuluoedd sydd â phlentyn dwy oed hefyd yn gymwys os ydynt yn derbyn budd-daliadau penodol.

Gogledd Iwerddon

Mae gan blant hawl i o leiaf 12.5 awr o addysg cyn ysgol am ddim yr wythnos am 38 wythnos mewn blwyddyn cyn dechrau’r Flwyddyn Cynradd Un.

Dysgwch fwy am addysg cyn-ysgol am ddim yng Ngogledd Iwerddon

Taliadau uniongyrchol ar gyfer gofal plant

Costau gofal plant

Bydd costau gofal plant yn dibynnu ar y dewis a wnewch a’ch lleoliad. Am syniad bras o gostau gofal plant, trwowch at ein cymhariaeth costau gofal plant cyfartalog.

Beth yw taliad uniongyrchol?

Taliadau gan eich cyflogwr i’ch darparwr gofal plant cofrestredig neu gymeradwy.

Gelwir hyn hefyd yn ‘ofal plant dan gontract uniongyrchol’.

Faint yw taliad uniongyrchol?

Gall eich cyflogwr dalu hyd at y symiau canlynol bob mis heb i chi orfod talu treth nac Yswiriant Gwladol ar y swm:

  • £243 y mis os ydych chi’n talu treth ar y gyfradd sylfaenol (20%)
  • £124 y mis os ydych chi’n talu treth ar y gyfradd uwch (40%)
  • £110 y mis os ydych chi’n talu treth ar y gyfradd ychwanegol (45%)

Os yw’ch cyflogwr yn talu mwy na hyn i’ch darparwr gofal plant, bydd yn rhaid i chi dalu treth ar y swm hwnnw, oni bai eich bod chi’n ennill llai na £8,500 y flwyddyn.

Talebau gofal plant

A wyddoch chi?

Mae’n well i’r rhan fwyaf o bobl hawlio credydau treth yn lle defnyddio cynllun aberthu cyflog gyda thalebau gofal plant.

Beth yw talebau gofal plant?

Rhoddir talebau gofal plant i chi gan eich cyflogwr i’ch helpu i dalu am ofal plant.

Gallwch ddewis eich darparwr gofal plant eich hun, ar yr amod ei fod yn ddarparwr sydd wedi cofrestru gyda neu ei gymeradwyo gan Ofsted.

Gallai’r talebau gael eu cynnig fel budd ar ben eich tâl arferol neu trwy gynllun ‘aberthu cyflog’ ble’r ydych chi’n rhoi’r gorau yn barhaol i beth o’ch cyflog er mwyn derbyn talebau gofal plant.

Faint ydyw?

Bydd faint y byddwch yn ei gael yn dibynnu ar a ydych yn talu Treth incwm ar:

  • y gyfradd sylfaenol (20%)
  • y gyfradd uwch (40%)
  • y gyfradd ychwanegol (45%)

Gall pob rhiant gael y symiau canlynol o dalebau gofal plant heb orfod talu treth nac Yswiriant Gwladol arnynt:

  • £243 y mis (£55 yr wythnos) os ydych chi’n talu treth ar y gyfradd sylfaenol
  • £214 y mis (£28 yr wythnos) os ydych chi’n talu treth ar y gyfradd uwch
  • £110 y mis (£25 yr wythnos) os ydych chi’n talu treth ar y gyfradd ychwanegol a’ch bod wedi ymuno â’r cynllun talebau gofal plant ar 6 Ebrill 2011 neu ar ôl hynny.

Byddwch yn talu treth ar unrhyw dalebau ychwanegol a gewch chi gan eich cyflogwr, oni bai eich bod yn ennill llai na £8,500 y flwyddyn.

Gall talebau gofal plant gan eich cyflogwr effeithio ar faint o gredydau treth a gewch.

Defnyddiwch gyfrifiannell talebau gofal plant GOV.UK i’ch helpu chi i gyfrifo eich dewis gorau ar gyfer talu am ofal plant

Meithrinfeydd y gweithle

Beth yw meithrinfa’r gweithle?

Mae rhai cyflogwyr yn sefydlu eu meithrinfeydd eu hunain, naill ai yn y gweithle neu mewn lleoliad arall.

Faint yw meithrinfa’r gweithle?

Eich cyflogwr sy’n penderfynu faint y byddwch chi’n talu am ddefnyddio meithrinfa’r gweithle. P’un ai a yw am ddim neu’n swm â chymhorthdal, mae’n cyfrif fel mantais ddi-dreth i’ch swydd.

Siaradwch â’ch cyflogwr i ganfod a ydynt yn cynnig meithrinfa’r gweithle.

Cynllun Gofal Plant Di-dreth (o 2017)

Beth yw’r Cynllun Gofal Plant Di-dreth?

Cynllun gofal plant di-dreth newydd yw hwn. Mae’n debyg y caiff ei gyflwyno yn gynnar yn 2017.

O dan y cynllun newydd, bydd y llywodraeth yn talu 20% o’ch bil gofal plant blynyddol.

Mae hyn yn golygu, ar gyfer pob 80c y byddwch yn ei dalu am ofal plant, bydd y llywodraeth yn talu 20c.

Pwy sy’n ei gael?

Bydd y cynllun ar gael i blant dan 12 oed (17 i blant anabl), gyda’r plant ieuengaf yn gymwys gyntaf oll ar gyfer y cynllun.

Mae yna restr o feini prawf i rieni eu bodloni er mwyn bod yn gymwys ar gyfer y cynllun. Am ragor o wybodaeth, ewch i’r wefan Turn2Us.

Yn wahanol i dalebau gofal plant, bydd y cynllun hefyd ar gael i rieni hunangyflogedig.

Faint yw’r Cynllun Gofal Plant Di-dreth?

Byddwch chi’n cynilo mewn cyfrif ar-lein i dalu am eich costau gofal plant.

Yna bydd y llywodraeth yn cyfrannu 20% at eich cyfrif (yr un peth â chyfradd sylfaenol o Dreth Incwm).

Bydd y llywodraeth yn cyfrannu hyd at £2,000 y flwyddyn fesul plentyn, neu £4,000 ar gyfer plant anabl.

Dysgwch fwy am Gynllun Gofal Plant Di-dreth ar GOV.UK neu MoneySavingExpert

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?